فواید و زیانهای بازیهای رایانهای چیست؟ اثر آنها بر سلامت مغز

فواید و زیانهای بازیهای رایانهای چیست؟
آیا میدانستید برای بازیهای رایانهای که امروز به محبوبترین وسیله سرگرمی تبدیل شدهاند، در مجموع هفتهای 3 میلیارد ساعت پای صفحه میگذرانیم؟! طی بیش از 30 سال که استفاده از آنها هر روز گستردهتر شده، دانشمندان بارها بررسی کردهاند این بازیها چگونه بر مغز و رفتار ما اثر میگذارند. آیا این تأثیر مثبت است یا منفی؟
در زبان انگلیسی که به زبان مشترک دنیای فناوری اطلاعات تبدیل شده، برای اصطلاح بازی رایانهای بیشتر از «video game = بازی ویدئویی» استفاده میشود.
بر اساس پژوهشی در آمریکا، بیش از 150 میلیون نفر بهطور منظم هفتهای 3 ساعت بازی رایانهای میکنند. میانگین سن بازیکن آمریکایی 35 سال است و %72 بازیکنان 18 ساله و بالاترند. در عین حال، کودکان کوچک نیز هرچه بیشتر به بازیهای ویدئویی علاقه نشان میدهند. با توجه به اینکه در سال 2016 تعداد 24.5 میلیارد بازی فروخته شد، اثر این بازیها بر کودکان انکارناپذیر است.
بازیهای ویدئویی و اثر آنها بر مغز
برای بررسی تغییرات ساختاری و عملکردی مغز در اثر بازیهای ویدئویی، 116 مطالعه علمی تحلیل شد. از آنها 22 مطالعه بر تغییرات ساختاری مغز و 100 مطالعه بر عملکرد مغز و رفتار فرد تمرکز داشت. نتایج نشان داد بازیها علاوه بر چگونگی کارکرد مغز، بر ساختار آن نیز اثر میگذارند.
پژوهشهای چندین دهه درباره خشونت و بازیهای رایانهای، برخلاف تصور رایج، رابطه علّی میان این بازیها و گرایش به خشونت پیدا نکردهاند.
برای مثال، در افرادی که بازیهای نیازمند توجه انجام میدهند، بعضی انواع توجه، مانند توجه پایدار و انتخابی، بهتر شده است. با این حال، بازیهای ویدئویی باعث تعریف نوع تازهای از اعتیاد شدهاند (اختلال بازی اینترنتی = IGD).
بازیهای ویدئویی به تقویت حافظه کمک میکنند
بهویژه در مطالعهای روی افراد 60-85 ساله، پس از 12 ساعت، بهبود در 2 توانایی شناختی مهم دیده شد. این دو عبارتاند از حافظه و توجه پایداربهعنوان این دو توانایی. سطح مهارت بهدستآمده در حافظه و توجه تا 6 ماه پس از پایان مطالعه حفظ شد. به گفته پژوهشگران، حتی کوچکترین بهبود مغزی برای پیشگیری از افت ذهنی مرتبط با سن مثبت است.
تفاوت بازیهای 3 بُعدی، 3B، و 2 بُعدی، 2B، نیز بررسی شد. در گروه بازی 3B، رشد ناحیه هیپوکامپ مغز نسبت به گروه 2B حدود %12 بیشتر بود. اما چه چیزی بازیهای 3B را متفاوت میکند؟ چون اطلاعات فضایی انتزاعی بیشتری دارند، مغز در هیپوکامپ محیطی شبیهسازیشده از این دادهها میسازد. به این ترتیب بازیکن صحنه بازی را چنان در ذهن مجسم میکند که گویی در زندگی واقعی است. بازیهای راهبردی ممکن است در پیشگیری از بیماریهایی مانند دمانس و آلزایمر مؤثر باشند. همچنین بازیهای رایانهای در مقابله با اختلالات روانی مانند افسردگی نقش فعالی دارند. با این حال، مطالعات فراوان تأکید میکنند برای سلامت و ساختار مغز و رشد تواناییهای شناختی، فعالیت جسمی باید روش انتخاب نخست باشد.
همچنین مشخص شد جراحانی که در بازیهای رایانهای مهارت بیشتری دارند، در جراحی لاپاراسکوپی، یعنی بسته، نیز ماهرترند. تصور میشود بازیهای ویدئویی نیازمند حرکات سریع دست، به مهارتهای حرکتی جراحان کمک کنند.
زیانهای بازیهای ویدئویی چیست؟
در کنار فواید فراوانی که برای سلامت مغز و تواناییهای شناختی برشمردیم، همه میدانیم بازیهای ویدئویی زیانهایی نیز دارند. ساعتها بازی روزانه کودکان و فاصله گرفتنشان از روابط خانوادگی، اجتماعی و دوستانه نگرانکننده است. همچنین میدانیم افزایش زمان نشستن پشت میز، خطر مرگ زودرس و بیماریهای بسیاری مانند سرطان و چاقی را بالا میبرد. ترجیح میدهیم فرزندانمان در دورهای که باید فعالترین زمان زندگیشان باشد، بهجای غرق شدن در صفحهها، فعالیت جسمی داشته باشند.
در این چارچوب باید به یاد داشت بازیهای رایانهای هم اثر مثبت، مانند بهبود توجه و تواناییهای دیداری و حرکتی، و هم اثر منفی، مانند خطر اعتیاد، بر مغز دارند. بنابراین بازی کنترلشده را برای سلامت مغز و مهارتهای شناختی و حرکتی پیشنهاد میکنیم. هنوز مطالعات کافی برای اظهارنظر قطعی وجود ندارد؛ از این رو بررسیهای موجود ماهیت توصیهای دارند.
منابع
Neural Basis of Video Gaming: A Systematic Review.
Front. Hum. Neurosci., 22 May 2017
2. Rosser JC Jr, Lynch PJ, Cuddihy L, Gentile DA, Klonsky J, Merrell R.
The impact of video games on training surgeons in the 21st century.
Arch Surg. 2007 Feb
آیا این مقاله برای شما مفید بود؟
بازخورد شما به بهبود محتوای ما کمک میکند.





نظرهای خوانندگان
نظر خود را بنویسید
نام و دیدگاه شما فقط پس از تأیید مدیر منتشر میشود. نشانی ایمیل شما هرگز به بازدیدکنندگان نمایش داده نمیشود.
اولین نظر را شما بنویسید.