هر کیلو اضافه‌وزن از عمر می‌کاهد؛ نتایج مطالعه چاقی در 195 کشور طی 25 سال

طول عمر در دو قرن گذشته با وجود جنگ و همه‌گیری، آهسته و پیوسته بیشتر شده است. مطالعات نشان می‌دهند این افزایش به دلیل رشد چاقی در 30 سال اخیر کند شده و اگر چاقی مهار نشود، به‌زودی متوقف خواهد شد.

چاقی چیست؟

چاقی به‌ساده‌ترین بیان، تجمع بافت چربی اضافی است و اکنون بدون تردید بیماری دانسته می‌شود. مانند دیابت و بیماری قلبی‌عروقی، چندسیستمی است و چند دستگاه بدن را درگیر می‌کند. خطر دیابت نوع 2، بیماری کرونر قلب و سرطان را نیز بالا می‌برد. کاهش سن بروز و افزایش چاقی میان کودکان باعث می‌شود مشکلات در سنین بالاتر نسبت به نسل قبل شدیدتر و امید به زندگی کمتر باشد.

- شاید برایتان جالب باشد: آزمون چاقی و محاسبه آن؛ شاخص توده بدنی و اندازه‌گیری دور کمر

چاقی در کشور ما نیز مانند جهان سریع گسترش می‌یابد. در افراد بالای 15 سال، %34 اضافه‌وزن و %20 چاقی دارند و این نسبت روزبه‌روز بیشتر می‌شود.

چاقی و اضافه‌وزن، همه‌گیری جهانی

بزرگ‌ترین پژوهش چاقی و اضافه‌وزن تا آن زمان در 6 ژوئیه 2017 در NEJM منتشر شد. وضعیت 68.7 میلیون کودک و بزرگسال میان سال‌های 1980 و 2015 تحلیل شد. همچنین با داده‌های پایگاه‌های جهانی بیماری، بیماری‌های مرتبط با شاخص توده بدنی بالا بر اساس سن، جنسیت و عوامل دیگر بررسی شد. مطالعه 195 کشور را در بر گرفت.

بر اساس نتایج پژوهش؛

• در سال 2015، تعداد 107.7 میلیون کودک و 603.7 میلیون بزرگسال تشخیص چاقی گرفتند.
• از سال 1980 در 70 کشور، فراوانی چاقی دو برابر شده و در دیگر کشورها نیز رو به افزایش است.
• اگرچه چاقی کودکان از بزرگسالان کمتر است، سرعت افزایش آن در بسیاری کشورها از بزرگسالان بیشتر شده است.
• شاخص توده بدنی بالا مسئول سالانه 4 میلیون مرگ در جهان است.
• در بزرگسالان، مصر با %35.3 چاقی، چاق‌ترین و ویتنام با %1.3 کمترین است. در کودکان و نوجوانان، آمریکا با %12.7 بالاترین و بنگلادش با %1.2 پایین‌ترین میزان را دارد.
• دوسوم مرگ‌های مرتبط با شاخص توده بدنی بالا از بیماری قلبی است. بیماری‌های مرتبط از سال 1990 بیشتر شده‌اند، اما با کاهش میزان پایه مرگ قلبی‌عروقی، سرعت این رشد کمتر شده است.

در مطالعه آمریکایی دیگری با بیش از یک میلیون نفر، کمترین مرگ‌ومیر در مردان با شاخص توده بدنی، VKİ، بین 23.5 – 24.9 و زنان با VKİ بین 22 – 23.4 دیده شد. در افراد با شاخص بالا، مرگ ناشی از بیماری کرونر قلببسیار بیشتر بود و در افرادی که 5-20 سال چاق بودند، امید به زندگی کاهش داشت.

مطالعه دیگر در آلمان روی 6139 نفر انجام شد. در VKİ برابر 25، مردان 18-29 ساله میزان مرگ 1.93 و زنان 1.09 داشتند. با عبور VKİ از 40، این میزان در مردان بیش از دو برابر و برابر 4.2 و در زنان بیش از 3 برابر و برابر 3.8 شد. همچنین در جوانان، هر درجه اضافه‌وزن با کاهش امید به زندگی همراه بود. مطالعه نشان داد کاهش امید به زندگی ناشی از چاقی، با اضافه شدن بیماری کرونر و سرطان مرتبط، بسیار قابل توجه است و اثرش از مرگ‌های ناشی از حادثه بیشتر است.

در جوانان، محدودیت حرکت ناشی از چاقی نسبت به گذشته بیشتر و ورزش کمتر شده است. دیابت نوع 2 نیز موازی چاقی افزایش می‌یابد. یافته مهم دیگر این بود که کاهش عملکرد کلیه، از عوارض تهدیدکننده زندگی دیابت نوع 2، در جوانان مبتلا به دیابت نوع 2 به میزان %10 دیده می‌شود. اگر سرعت رشد چاقی را مهار نکنیم، پیامدها به‌ویژه در جوانان شدیدتر خواهد شد.

نمودار زیر از مطالعه امید به زندگی آمریکا در سال‌های 1980-2000 است. منحنی‌ها افزایش میان 1980 و 2000 را نشان می‌دهند. اگر سرعت رشد طبق مطالعات 1981 و 1984 ادامه داشت، منحنی‌های آبی روشن و تیره انتظار می‌رفت. اما به دلیل شرایط متغیر و عمدتاً چاقی، در سال‌های 1995 و 2003 افزایش به شکل منحنی سبز و نارنجی پیش‌بینی می‌شود.

نمودار: امید به زندگی مشاهده‌شده و پیش‌بینی‌شده زنان آمریکایی 65 ساله. آبی روشن و تیره، منحنی‌های محاسبه‌شده در 1981 و 1984 با داده‌های همان زمان؛ سبز و نارنجی، منحنی‌های مورد انتظار در 1995 و 2003 تحت اثر شرایط متغیر، به‌ویژه چاقی.

هشدار می‌دهیم با افزایش چندین‌ساله چاقی و بروز آن در سن پایین‌تر، فرزندانمان با وضعیت‌های شدیدتری روبه‌رو خواهند شد.

با ورزش منظم و انتخاب رژیم درست می‌توان از این مشکلات فزاینده پیشگیری کرد و سلامت خود و آینده کودکان را باکیفیت‌تر ساخت.