نکروز آواسکولار چیست و آیا در بیمار سرطانی رخ میدهد؟

نکروز آواسکولار چیست؟
نکروز آسپتیک یا نکروز ایسکمیک و استئونکروز نیز نامهای دیگرِ نکروز آواسکولار هستند؛ در این وضعیت خونرسانی استخوان مختل و بافت آن دچار مرگ میشود. بیشتر در سر استخوان ران، زانو، سر استخوان شانه (hemur) و مچها دیده میشود. مصرف طولانی استروئید یا کورتون، وابستگی به الکل، آسیب مفصل، چاقی و بیماریهایی چون سرطان و آرتریت میتوانند سبب آن شوند. گاهی پس از درمان سرطان با متوترکسات، بیسفسفوناتها یا کورتیکواستروئید نیز رخ میدهد.
در بیماران سرطانی معمولاً همراه بدخیمی خونی، مانند لوسمی و لنفوم، رخ میدهد و در تومور جامدِ اندامها نادر است. سازوکار هنوز کاملاً روشن نیست؛ شکایت معمول، درد و محدودیت حرکت مفصل است. اختلال انعقاد یا کوآگولوپاتی نیز در بیماران سرطانیِ دچار آن گزارش شده است.
2 مورد نکروز آواسکولار با کوآگولوپاتی پس از شیمیدرمانی
مورد نخست، زن 54 ساله با سرطان عودکرده دوطرفه پستان بود. CT تومور یا ترومبوس در ورید ریوی راست و دهلیز چپ نشان داد. پس از بهبود با شیمیدرمانی، با درد و بیحسی دوطرفه کشاله ران، بهویژه چپ، برگشت. راهرفتن دشوار و نکروز در سرهای استخوان ران دیده شد. آرتروپلاستی دوقطبی لگن با فاصله 2 ماه، ابتدا چپ و سپس راست، انجام شد؛ پاتولوژی همچنان نکروز داشت، ولی سلول سرطان نداشت. درد دوطرفه شانه، بیشتر چپ، نیز وجود داشت و در هر دو سر استخوان بازو نکروز دیده شد.
در مجموع 40 دوره شیمیدرمانی گرفت، اما بهعلت پیشرفت سرطان درگذشت.
مورد دوم، مرد 51 ساله با تیموم بدخیم بود. هیپرکلسمی و سندرمهای پارانئوپلاستیک نیز داشت. پرتودرمانی را نپذیرفت؛ شیمیدرمانی منظم، اندازه توده را کاهش داد.
مانند مورد نخست، تومور یا ترومبوس در ورید ریوی راست و دهلیز چپ وجود داشت. درد کشاله ران و دشواری راهرفتن هم داشت. با مشاهده نکروز سر استخوان ران، آرتروپلاستی دوقطبی با فاصله 4 ماه، ابتدا لگن چپ و سپس راست، انجام شد. پاتولوژی هنوز نکروز نشان داد، اما سلول سرطان نبود.
در مجموع 10 دوره شیمیدرمانی گرفت، ولی بهعلت پیشرفت تومور و نارسایی تنفسی درگذشت.
نتیجه
در هر دو مورد، تومور یا ترومبوس در ورید ریوی راست و دهلیز چپ دیده شد. هر دو چند بار شیمیدرمانی گرفته بودند که تولید سیتوکین را افزایش داده و به تشکیل ترومبوس و کاهش جریان خون شریانی انجامیده بود؛ در نتیجه نکروز آواسکولار سر استخوان ران و بازو ایجاد شد.
چون این نکروز معمولاً در بدخیمی خونی و بهندرت در تومور جامد رخ میدهد، این دو مورد غیرمعمولاند.
بیماران سرطانِ دارای کوآگولوپاتی، شیمیدرمانی و درمان ضدانعقاد میگیرند. بنابراین اگر از درد کشاله ران و دشواری راهرفتن شکایت دارند، تشخیص نکروز آواسکولار سر استخوان ران نیز باید مطرح شود.
منابع
2. Avascular necrosis. National cancer institute: https://www.cancer.gov/publications/dictionaries/cancer-terms/def/avascular-necrosis
آیا این مقاله برای شما مفید بود؟
بازخورد شما به بهبود محتوای ما کمک میکند.





نظرهای خوانندگان
نظر خود را بنویسید
نام و دیدگاه شما فقط پس از تأیید مدیر منتشر میشود. نشانی ایمیل شما هرگز به بازدیدکنندگان نمایش داده نمیشود.
اولین نظر را شما بنویسید.