رمدسیویر، نزدیکترین دارو به تأیید برای COVID-19 و نخستین نتایج بالینی

فقط 4 ماه است با همهگیری روبهرو هستیم، اما جدیت آن باعث شده جستوجوی درمان تازه با شدتی بیسابقه در تاریخ بیماریها ادامه یابد. همه درباره بیماری COVID-19 ناشی از کروناویروس جدیدبه دنبال اختصاصی درمان هستند و میپرسند چه زمانی عرضه میشود. تأیید دارو یا درمان جدید معمولاً 5-10 سال طول میکشد، اما روشن است جهان در این همهگیری چنین زمانی ندارد.
سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) اصطلاح «دسترسی گسترشیافته» یا «دسترسی بشردوستانه به دارو» (Expanded Access یا Compassionate-use) را برای داروها یا وسایل پزشکی دارای تأیید نشده به کار میبرد که برای بیماران بدحال با وضعیت تهدیدکننده زندگی استفاده میشوند. رمدسیویر, همهگیری COVID-19در روزهای آن، یکی از داروهای مصرفی پزشکان برای بیماران بدحال است. در 10 آوریل 2020، New England Journal of Medicine از پیشروترین مجلات علمی پزشکی، نتایج امیدوارکننده رمدسیویر در بیماران شدید COVID-19 را در یک مطالعه بالینیمنتشر کرد. مطالعه از 25 ژانویه تا 7 مارس 2020 با مجموع 61 بیمار انجام شد.
سازوکار ضدویروسی رمدسیویر چیست؟
رمدسیویر پیشدارویی است که در سلول متابولیزه و به شکل فعال، آنالوگ آدنوزینتریفسفات، تبدیل میشود و با انفوزیون وریدی تجویز میشود. با مهار آنزیم RNA پلیمراز ویروس اثر میکند. فعالیت آزمایشگاهی آن علیه خانوادههای ویروسی مختلف، مانند فیلوویروسها (ابولا) و کروناویروسها (SARS-CoV و MERS-CoV)، قبلاً نشان داده شده است. در ماههای اخیر اثر آزمایشگاهی آن علیه کروناویروس جدید SARS-CoV-2 نیز نشان داده شد.
طبق مطالعات قبلی روی حدود 500 فرد، شامل داوطلبان سالم و بیماران درمانشده برای ابولای حاد، به نظر میرسد رمدسیویر نمایه ایمنی بالینی مناسبی دارد.
چند اصطلاح پزشکی متن:
- انتوباسیون: بیمار با بیهوشی خوابانده میشود و لولهای در نای قرار میگیرد. در نارسایی تنفسی، مسیر ایمن انتقال هوا میان دستگاه تهویه مکانیکی و بیمار فراهم میکند.
- اکستوباسیون: خارجکردن لوله انتوباسیون و جداکردن بیمار از دستگاه تنفس
- تهویه مکانیکی تهاجمی: پس از انتوباسیون، دموبازدم بیمار با دستگاه تهویه مکانیکی انجام میشود.
- تهویه مکانیکی غیرتهاجمی: حمایت تنفسی بیمار انتوبهنشده با دستگاه تنفس و ماسک مخصوص.
برای تعیین بیماران مناسب COVID-19 این معیارها به کار رفت:
- بستری در بیمارستان،
- آزمایش RT-PCR (واکنش زنجیرهای پلیمراز با رونویسی معکوس) و عفونت تأییدشده SARS-CoV-2 با آن،
- اشباع اکسیژن هنگام تنفس هوای اتاق %94 یا کمتر، یا نیاز به اکسیژن کمکی.
- مقدار فیلتراسیون گلومرولی (GFH) برابر 30 ml یا بیشتر، و ALT و AST کمتر از 5 برابر حد بالای طبیعی (نبود نارسایی کلیه و کبد در مقادیر خون).
پیش از جزئیات مطالعه رمدسیویر، نتایج بالینی را در ابتدای نوشته بیاوریم:
اثر رمدسیویر بر بهبود بالینی
شکل 1. وضعیت حمایت اکسیژن در ابتدا و پس از درمان. درصد بیماران هر رده بر اساس گروه آغازین محاسبه شد. بهبود اکسیژن آبی، بدون تغییر بژ و بدترشدن خاکستری است. تهویه تهاجمی: تهویه مکانیکی تهاجمی و ECMO؛ غیرتهاجمی: اکسیژن بینی با جریان بالا و تهویه فشار مثبت غیرتهاجمی.
پس از نخستین دوز رمدسیویر، در پیگیری با میانه 18 روز، از 53 بیمار 36 نفر (%68) در رده حمایت اکسیژن بهتر و 8 نفر (%15) بدتر شدند. همه 12 بیمار با هوای اتاق یا اکسیژن کمجریان و از 7 بیمار تهویه غیرتهاجمی (فشار مثبت بدون انتوباسیون)، 5 نفر بهبود یافتند.
از 30 بیمار تهویه تهاجمی، 17 نفر (%57) اکستوبه شدند و از 4 بیمار ECMO، 3 نفر دیگر به آن نیاز نداشتند؛ این قابلتوجه است.
در آخرین پیگیری از 53 بیمار، 25 نفر مرخص شدند (از 34 بیمار تهویه تهاجمی 8 نفر و از 19 بیمار اکسیژن غیرتهاجمی 17 نفر). طبق تحلیل آماری، در پایان پیگیری 28 روزه کل بهبود بالینی %84 بود (%95؛ 70-99).
اثر بر مرگومیر
از 53 تکمیلکننده درمان رمدسیویر، 7 نفر (%13) جان باختند (از 34 بیمار تهاجمی 6 نفر و از 19 بیمار غیرتهاجمی 1 نفر). مرگ در سن 70 و بالاتر بسیار بیشتر بود (نسبت خطر 11.34؛ %95، 1.36-94,17).
جزئیات مطالعه
درمان چنین بود: روز نخست 200 mg وریدی دوز بارگیری، سپس 9 روز، روزانه 1 بار 100 mg رمدسیویر وریدی. دیگر درمانهای حمایتی به تصمیم و روش پزشک واگذار شد. پیگیری از آغاز رمدسیویر 28 روز یا تا ترخیص یا مرگ تعیین شد.
رویدادهای اصلی بالینی بررسی شدند: نیاز تنفسی (هوای اتاق، اکسیژن کمجریان، بینی پُرجریان، فشار مثبت غیرتهاجمی، تهویه تهاجمی و اکسیژنرسانی غشایی برونپیکری [ECMO])، ترخیص، عوارض ناخواسته گزارششده و مرگ. نسبت افراد بهبودیافته محاسبه شد. بهبود بالینی یعنی ترخیص و/یا کاهش 2 رتبه از پایه در مقیاس ترتیبی اصلاحشده پیشنهادی WHO و R&D Blueprint Group.
ردههای مقیاس ترتیبی اصلاحشده:
- بینیاز از درمان بستری
- نیازمند بستری، بدون نیاز به اکسیژن
- نیازمند بستری و اکسیژن
- نیازمند بستری و اکسیژن بینی پُرجریان و/یا تهویه مکانیکی غیرتهاجمی
- نیازمند بستری و تهویه مکانیکی تهاجمی و/یا ECMO
- مرگ
در مجموع 61 بیمار پیش از 7 مارس 2020 دستکم یک دوز گرفتند. 7 نفر بهعلت داده ناکافی پس از گزارش پایه و 1 نفر بهعلت تاریخ اشتباه شروع درمان حذف شدند. از 53 نفر باقیمانده، 40 نفر (%75) درمان 10 روزه را کامل کردند؛ 10 نفر (%19) درمان 5 تا 9 روز و 3 نفر (%6) کمتر از 5 روز گرفتند. 22 نفر از آمریکا، 9 ژاپن، 12 ایتالیا، 1 اتریش، 4 فرانسه، 2 آلمان، 1 هلند، 1 اسپانیا و 1 کانادا بودند.
از بیماران 40 نفر (%75) مرد، محدوده سنی 23 تا 82 و میانه سن 64 بود. در آغاز بیشتر بیماران (34 [%64]) تهویه تهاجمی میخواستند؛ 30 نفر مکانیکی و 4 نفر ECMO داشتند. میانه مدت تهویه تهاجمی پیش از رمدسیویر 2 روز بود. نیازمندان تهویه تهاجمی عموماً مسنتر (میانه 67 در برابر 53)، مردتر (%79 در برابر %68)، دارای ALT بالاتر (48 U/L در برابر 27 U/L) و کراتینین بالاتر (0,90 mg/dL در برابر 0,79 mg/dL) و بیماری همراه بیشتر بودند: پرفشاری خون [%26 در برابر %21]، دیابت [%24 در برابر %5]، چربی خون [%18 در برابر %0] و آسم [%15 در برابر %5]. میانه مدت علائم پیش از درمان 12 روز بود و میان گروه تهاجمی و غیرتهاجمی تفاوت مهمی نداشت.
ایمنی / عوارض
در مجموع 32 بیمار (%60) عارضه داشتند. شایعترینها افزایش آنزیم کبد، اسهال، نارسایی کلیه و افت فشار بود؛ عوارض عموماً در تهویه تهاجمی بیشتر بود. در 12 بیمار (%23) عارضه جدی شامل نارسایی چنداندامی، شوک سپتیک، آسیب حاد کلیه و افت فشار گزارش شد. 4 بیمار (%8) بهعلت شدت عوارض نتوانستند ادامه دهند.
نتیجه
این گزارش مشاهده درمان رمدسیویر در گروه کوچکی از بیماران شدید COVID-19 است. مطالعات بزرگتر تصادفی کنترلشده با دارونما ادامه دارند و بهزودی دادههای قویتری میدهند. اما بهترین دادههای موجود تاکنون در مطالعات درمان COVID-19 در این گزارش ارائه شده است. طی پیگیری میانه 18 روزه، کاهش اکسیژن در %68 دیده شد و مرگ کلی %13 بود. در کارآزمایی تصادفی کنترلشده اخیر لوپیناویر و ریتوناویر، مرگ 28 روزه %22 بود؛ توجه شود در آغاز از 199 بیمار فقط 1 نفر تهویه تهاجمی داشت. در مجموعهموارد و کوهورتها، عمدتاً چین، مرگ %17 تا %78 گزارش شده است. در مطالعه ووهان روی 201 بیمار تهویه تهاجمی، مرگ %22 بود. پس مرگ %13 در این مطالعه رمدسیویر با توجه به شدت بیماری شاید معنیدار باشد. اما پیگیری کوتاه، شمار کم، احتمال ازدسترفتن داده و تفاوت درمان حمایتی میان مراکز باید لحاظ شود. تا عوامل دیگر با مطالعات بزرگتر تصادفی و دارونما رد نشوند، سطح شواهد این گزارش نسبتاً پایین است.
همه نوشتههای ما درباره کروناویروس
آیا این مقاله برای شما مفید بود؟
بازخورد شما به بهبود محتوای ما کمک میکند.





نظرهای خوانندگان
نظر خود را بنویسید
نام و دیدگاه شما فقط پس از تأیید مدیر منتشر میشود. نشانی ایمیل شما هرگز به بازدیدکنندگان نمایش داده نمیشود.
اولین نظر را شما بنویسید.