سفت‌شدن بافت روده ممکن است هشدار سرطان در جوانان باشد
در این مقاله
در حالی که موارد سرطان کولورکتال در جوانان (زیر 50 سال) به‌سرعت افزایش می‌یابد، دانشمندان فراتر از ژنتیک، عامل تازه‌ای یافته‌اند: سفت‌شدن بیومکانیکی. مطالعه جدید نشان داد تومورها و حتی بافت طبیعی بیماران جوان نسبت به سالمندان «سفت‌تر» و «گران‌روتر» هستند. این تغییر فیزیکی ممکن است پیام خطرناکی باشد که سلول سرطانی را بیدار می‌کند.
چرا سرطان جوانان بیشتر می‌شود؟ وقتی ژنتیک کافی نیست…
طی 30 سال اخیر، بروز سرطان کولورکتال در افراد زیر 50 سال (با شروع زودهنگام - EO CRC)، سالانه 0.5% تا 2.4% افزایش یافته است. اگر روند کنونی ادامه یابد، انتظار می‌رود این میزان تا 2030 به‌اندازه 124% افزایش یابد .
نکته شگفت‌آور این است که در بیشتر این سرطان‌های جوانان، جهش ژنتیکی ارثی مانند سندرم لینچ یافت نمی‌شود. این موضوع دانشمندان را به تمرکز بر «اکسپوزوم» (مجموع مواجهه‌های محیطی) و تغییرات فیزیکی ناشی از آن در بافت سوق داد.
پژوهشگران نمونه‌های بافت بیماران جوان (میانگین 44 سال) و سالمندان (میانگین 68 سال) را آزمایش بیومکانیکی کردند. نتایج چشمگیر بود: بافت جوانان از نظر زیستی «فیبروتیک‌تر» (سفت‌تر) و از نظر مکانیکی مقاوم‌تر بود.
مقایسه داده‌ها: جوانان در برابر سالمندان
مطالعه با داده‌های عددی نشان می‌دهد ساختار بافت بیماران جوان (EO-CRC) چگونه با بیماران مسن‌تر (AO-CRC) متفاوت است.
*نمودارها روندهای داده‌های مطالعه را نمایش می‌دهند. در بیماران جوان (قرمز)، بافت همبند اطراف تومور (استروما) بسیار سفت‌تر و منظم‌تر بود.
سازوکار چیست؟ «سفتی» چگونه سرطان را تحریک می‌کند؟
این مطالعه در سرطان‌شناسی، دریچه تازه‌ای به نام مکانوبیولوژی می‌گشاید. علاوه بر پیام‌های شیمیایی، محیط فیزیکی سلول نیز می‌تواند سرطان را تحریک کند.
فرایند سرطانی‌شدن، گام‌به‌گام
تغذیه، چاقی یا عوامل محیطی، التهاب مزمن روده را آغاز می‌کنند.
بدن هنگام تلاش برای ترمیم التهاب، کلاژن بیش از حد تولید می‌کند. بافت‌ها مانند جای زخم سفت می‌شوند. در بیماران جوان، کلاژن‌ها ساختاری «هم‌راستاتر و تهاجمی‌تر» دارند.
سلول‌ها سفتی را حس می‌کنند. پروتئین داخل سلول به نام YAP (پروتئین مرتبط با Yes)، با دریافت پیام زمینه سفت، وارد هسته سلول می‌شود.
YAP پس از ورود به هسته، فرمان «تقسیم و تکثیر» می‌دهد. حتی بدون جهش ژنتیکی، سفتی محیط به‌تنهایی سلول را به سرطانی‌شدن وادار می‌کند.
پژوهشگران در آزمایشگاه با داروی «ورتپورفین» فعالیت YAP را متوقف کردند و دیدند حتی روی زمینه سفت، سلول‌های سرطانی دیگر تکثیر نمی‌شوند. این امید بزرگی برای درمان‌های آینده است.
منبع:
Huning, N. C., et al. (2025). Biomechanical Phenotyping Reveals Unique Mechanobiological Signatures of Early-Onset Colorectal Cancer. Advanced Science.
آیا این مقاله برای شما مفید بود؟
بازخورد شما به بهبود محتوای ما کمک می‌کند.
نظرهای خوانندگان
نظر خود را بنویسید
نام و دیدگاه شما فقط پس از تأیید مدیر منتشر می‌شود. نشانی ایمیل شما هرگز به بازدیدکنندگان نمایش داده نمی‌شود.
اولین نظر را شما بنویسید.
«فیزیک» سرطان دست‌کم به‌اندازه ژنتیک آن مهم است
خوانندگان گرامی، چرا این مطالعه مهم است؟ زیرا سال‌ها با افزایش سرطان در جوانان، فقط آزمایش ژنتیکی را بررسی می‌کردیم و اغلب نتیجه «پاک» می‌گرفتیم. این مطالعه نشان می‌دهد: حتی اگر ژن‌هایتان پاک باشند، تغییرات فیزیکی بافت ناشی از سبک زندگی (تغذیه، کم‌تحرکی، التهاب) می‌تواند سرطان را آغاز کند.
مواجهه‌های محیطی که «اکسپوزوم» می‌نامیم، دیواره روده را به‌نوعی «سفت» می‌کنند. سلول‌ها با حس‌کردن زمینه سفت، آن را تهدید تلقی می‌کنند و از راه سازوکار دفاعی، تکثیر بی‌مهار را آغاز می‌کنند.
شاید در آینده نزدیک هنگام کولونوسکوپی فقط دنبال پولیپ نگردیم، بلکه «سفتی» دیواره روده را هم بسنجیم. افزایش سفتی می‌تواند «نشانگر بیومکانیکی» باشد که بسیار پیش از ایجاد تومور، جوانان در معرض خطر را نشان دهد.