سم در جعبه‌های انفیه: هشدار فراموش‌شده جان هیل درباره تنباکو از 200 سال پیش
در این مقاله
روز 63 (مجموعه تاریخ سرطان در 365 روز)
نخستین کشف ارتباط مرگبار تنباکو و سرطان در تاریخ پزشکی: فریاد خاموش‌شده یک نابغه و بهای نادانی.
دیروز شاهد بودیم که Bernard Peyrilhe سرطان را روی میز آزمایشگاه گذاشت و سرطان‌شناسی را از گمانه‌زنی به آزمایش برد (روز 62). درحالی‌که پزشکان قرن 18 سرطان را در دودکش‌های دوده‌گرفته «بیرون» یا مایعات سمی «درون» جست‌وجو می‌کردند، اشراف اروپا یکی از مرگبارترین سرطان‌زاها را به‌عنوان «نماد منزلت» از جعبه‌های نقره‌ایِ داخل جیب خود به بینی می‌کشیدند. با اینکه دکتر جان هیل در 1761 ارتباط تنباکو و سرطان را به‌طور بالینی ثابت کرد، صنعت تنباکو و درباریان وابسته به تنباکو، فریادش را برای 200 سال نادیده گرفتند. این تحلیل توضیح می‌دهد که راهنمایی دقیق فقط تولید داده نیست، بلکه تبدیل آن داده به اراده جمعی است.
مُد مرگبار اشراف
در اروپای قرن 18، کشیدن تنباکو کار «عوام» به شمار می‌رفت، اما بالا کشیدن پودر بسیار نرم تنباکو (انفیه) از بینی، دل‌مشغولی جدایی‌ناپذیر اشراف بود. این عادت «شفابخش» که تصور می‌شد ذهن را باز و سردرد را تسکین می‌دهد، در واقع جلادی بود که چهره‌ها را از درون می‌پوساند.
جعبه‌های انفیه نشانه ثروت بودند. از پادشاهان تا ملکه‌ها، همه باور داشتند این پودر «پادزهری» است که معاشرت را آسان می‌کند.
جان هیل، نابغه لندنی، متوجه شد که این پودر «ظریف» مخاط بینی را تحریک می‌کند و ابتدا به پولیپ‌های خونریزی‌دهنده و سپس سرطان‌های تهاجمی بینی می‌انجامد.
1761: کتابی که باید جهان را تکان می‌داد، اما خاموش شد
جان هیل در 1761 نخستین هشدار بزرگ درباره تنباکو در تاریخ پزشکی را منتشر کرد: Cautions Against the Immoderate Use of Snuff (هشدارهایی علیه مصرف بی‌رویه انفیه). هیل در کتابش فریاد زد که سرطان آسیبی است که انسان با ماده‌ای دریافتی از بیرون، خود به خویش می‌زند.
از شواهد بالینی تا آمار
هیل در مقایسه با کشف Percivall Pott در میان دودکش‌پاک‌کن‌ها (روز 61)، دقیقاً 14 سال زودتر، تنباکو را رسماً نخستین سرطان‌زای شیمیایی اعلام کرده بود. او گزارش بیمارانی را به کتابش افزود که صرفاً به‌علت مصرف تنباکو به سرطان بینی مبتلا شدند و با دردهای هولناک مردند. اما نتیجه سکوت کامل بود؛ چون صنعت انفیه قدرت اقتصادی عظیمی داشت و استادان پزشکی خود به این پودر وابسته بودند.
بهای سنگین 200 سال سکوت
هشدار جان هیل را «هذیان اغراق‌آمیز» نامیدند. بشر باید منتظر پژوهش‌های Richard Doll و Bradford Hill در دهه 1950 می‌ماند تا «رسماً» بپذیرد که تنباکو سرطان‌زاست. جان هیل 200 سال زودتر سخن گفته بود و بهای آن فریاد نادیده‌گرفته‌شده، جان میلیون‌ها انسان در قرن‌های بعد بود.
فردا (روز 64): وارد آزمایشگاه جادویی Frederik Ruysch در آمستردام خواهیم شد؛ جایی که با تزریق موم داغ به رگ‌ها، برای نخستین بار «تغذیه تومور» (رگ‌زایی) را نقشه‌برداری کرد!
قدرت داده، شجاعتی است که به هدف می‌زند
تنهایی جان هیل در 1761، امروز مهم‌ترین درس سرطان‌شناسی را به ما می‌دهد: «داده علمی فقط هنگامی شفا می‌آفریند که با اراده جمعی همراه شود.» کنار گذاشتن حقیقت سرطان‌زا بودن تنباکو روی قفسه برای 200 سال، شکست پزشکی نبود، بلکه شکست اخلاق و اقتصاد بود.
بر اساس فلسفه بازسازی زیستی ما، راهنمایی واقعاً دقیق یعنی به‌خاطر «مُد» یا «منزلت»، بر سرطان‌زاهایی که بدن را آلوده می‌کنند چشم نبندیم. سامانه‌های امروزی انفورماتیک سلامت می‌توانند مشاهدات هیل را در چند ثانیه به آمار عظیم تبدیل کنند. اما مهم آن است که وجدانی برای شنیدن این داده داشته باشیم. شفا فقط دیدن حقیقت نیست، بلکه نشان دادن شجاعت دفاع از آن است.
منابع علمی و مطالعه بیشتر
- 1. Hill J. Cautions Against the Immoderate Use of Snuff. London, 1761. (متن اصلی).
- 2. Redmond DE. "Tobacco and Cancer: The First Clinical Report, 1761." New England Journal of Medicine, 1970;282(1):18-23.
- 3. Mukherjee S. The Emperor of All Maladies: A Biography of Cancer. Scribner, 2010.
- 4. Doll R, Hill AB. "Smoking and carcinoma of the lung." British Medical Journal, 1950.
آیا این مقاله برای شما مفید بود؟
بازخورد شما به بهبود محتوای ما کمک می‌کند.
نظرهای خوانندگان
نظر خود را بنویسید
نام و دیدگاه شما فقط پس از تأیید مدیر منتشر می‌شود. نشانی ایمیل شما هرگز به بازدیدکنندگان نمایش داده نمی‌شود.
اولین نظر را شما بنویسید.