تست سریع کرونا چیست و چگونه انجام میشود؟

دانشمندان همچنان بحث میکنند که آیا میلیونها کیت تشخیصی ارزان و سریع میتوانند به مهار همهگیری کمک کنند یا نه.
دلیل آن این است…
در اوایل 2021، با افزایش شمار موارد کروناویروس در بریتانیا، دولت از تغییری چشمگیر در نبرد با Covid-19خبر داد: میلیونها تست ارزان و سریع کروناویروس. در 10 ژانویه، دولت اعلام کرد این تستها در سراسر کشور در دسترس عموم قرار میگیرند و همه، چه با نشانه و چه بدون نشانه، آنها را انجام خواهند داد. تستهای مشابه بخشی بسیار مهم از برنامههای جو بایدن، رئیسجمهور آمریکا، برای مهار این همهگیری ازکنترلخارجشده در آمریکا خواهند بود.
این تستهای سریع که معمولاً نمونه گرفتهشده از بینی یا گلو را با مایع مخلوط میکنند و روی کاغذ میریزند تا در 15 دقیقه تا نیم ساعت نتیجه بدهند، آزمون سرایتپذیری در نظر گرفته میشوند، نه عفونت. آنها فقط بارهای ویروسی بالا را تشخیص میدهند؛ بنابراین بسیاری از افرادی را که ویروس SARS-CoV-2 را در سطح پایین دارند شناسایی نخواهند کرد. اما امید میرود با شناسایی سریعِ مسریترین افراد، که ممکن است ناآگاهانه ویروس را منتقل کنند، به غلبه بر همهگیری کمک کنند.
نگرانیها درباره تستهای سریع کروناویروس
با این حال، هنگامی که دولت برنامه خود را اعلام کرد، این برنامه به موضوع بحثی تند تبدیل شد. گروهی از دانشمندان از راهبرد آزمایش انگلستان خرسند بودند. گروه دیگر گفتند اگر تستها به میلیونها نفر گسترش یابند، موارد بسیار زیادی از دست خواهند رفت و این امر باعث زیانی بیش از فایده خواهد شد. بسیاری از افراد از این گفته حمایت کردند که افراد زیادی ممکن است با نتیجه منفی تست بهاشتباه دوباره احساس امنیت کنند و رفتارشان را تغییر دهند؛ گوینده این سخن متخصص ارزیابی آزمایشها در دانشگاه بیرمنگام انگلستان، جان دیکس، بود. دیکس حتی گفت اگر افراد بهجای اتکا به افراد حرفهای آموزشدیده، خودشان تست را انجام دهند، عفونتهای بیشتری از دست خواهند رفت. دیکس و همکارش در بیرمنگام، جک دینس ، از جمله دانشمندانی هستند که پیش از گسترش استفاده از تستهای سریع کروناویروس، خواهان دادههای بیشتری درباره آنها هستند.
اما پژوهشگران دیگر بهسرعت پاسخ دادند و ادعاهای زیانآور بودن تستها را نادرست و «غیرقابلاعتماد» خواندند. از جمله این دانشمندان، همهگیرشناس دانشکده بهداشت عمومی هاروارد تی. اچ. چان در بوستون، مایکل مینا ، است که میگوید این بحثها بسیاری از راهحلهای لازم برای مقابله با همهگیری را به تأخیر میاندازند.
نظر مشترک دانشمندان
تنها موضوعی که دانشمندان بر سر آن توافق دارند، نیاز به توضیحی روشن درباره کاربرد تستهای سریع و معنای نتایج منفی آنهاست. مینا میگوید: «فکر وحشتناکی است که این ابزارها را در اختیار مردم بگذاریم، بیآنکه بدانند چگونه باید درست از آنها استفاده کنند.»
مقایسه تستهای سریع
به دست آوردن اطلاعات قابلاعتماد درباره تستهای سریع دشوار است، زیرا دستکم در اروپا محصولات بدون ارزیابی مستقل و صرفاً بر اساس دادههای سازنده فروخته میشوند. هیچ پروتکل استانداردی برای سنجش عملکرد وجود ندارد؛ این امر مقایسه آزمونها را دشوار میکند و هر کشور را وامیدارد خودش اعتبارسنجی کند.
مدیرعامل بنیاد غیرانتفاعی تشخیصهای نوآورانه جدید (FIND) در ژنو سوئیس، که دهها آزمون Covid-19 را دوباره ارزیابی و مقایسه میکند، کاتارینا بومه ، میگوید: «این، غرب وحشیِ تشخیص است.»
در فوریه 2020، FIND مأموریتی بلندپروازانه برای ارزیابی صدها نوع تست Covid-19 در آزمایشی استاندارد آغاز کرد. این بنیاد با همکاری سازمان جهانی بهداشت (DSÖ) و مؤسسات پژوهشی سراسر جهان، صدها تست کروناویروس را انجام میدهد و عملکردشان را با نتایج بهدستآمده از روش بسیار حساسی به نام واکنش زنجیرهای پلیمراز (PCR) مقایسه میکند. این روش به دنبال توالی ژنتیکی مشخصی از ویروس در نمونه گرفتهشده از بینی یا گلوی فرد (یا گاهی بزاق او) میگردد. تستهای مبتنی بر PCR در چرخههای متعدد تقویت (تکثیر)، نسخههای فراوانی از این ماده ژنتیکی میسازند؛ به همین دلیل میتوانند مقادیر بسیار ناچیز اولیه ویروس را تشخیص دهند. اما ممکن است زمانبر باشند و به کارکنان آموزشدیده و تجهیزات آزمایشگاهی گران نیاز داشته باشند.

چرا درباره قابلاعتماد بودن تستهای سریع نگرانی وجود دارد؟
تستهای ارزانتر و سریعتر معمولاً با شناسایی پروتئینهای مشخصی بر سطح ذرات SARS-CoV-2 کار میکنند که در مجموع آنتیژن نامیده میشوند. این «تستهای سریع آنتیژن» هیچچیز موجود در نمونه را تکثیر نمیکنند؛ بنابراین فقط هنگامی ویروس را تشخیص میدهند که بار ویروسی در بدن فرد به سطح بالا رسیده باشد؛ شاید صدها هزار یا میلیونها نسخه ویروسی در هر میلیلیتر نمونه. ویروس معمولاً در زمان آغاز نشانهها یا نزدیک به آن به این سطح میرسد؛ یعنی هنگامی که افراد بیشترین سرایتپذیری را دارند.
دینس میگوید دادههای سازندگان درباره حساسیت تست بیشتر از آزمایشهای آزمایشگاهی روی افراد دارای نشانه، یعنی افرادی با گرایش به بار ویروسی بالا، به دست آمده است. در این آزمایشها بیشتر تستهای سریع بسیار حساس به نظر میرسند (و بسیار اختصاصی نیز هستند: احتمال دادن نتیجه مثبت کاذب در آنها بسیار کم است). اما ارزیابیها در دنیای واقعی، عملکردی آشکارا متفاوت در افراد با بار ویروسی پایینتر نشان میدهد.
سطح بار ویروسی چگونه تعیین میشود؟
سطح بار ویروسی نمونهها معمولاً با ارجاع به تعداد چرخههای تقویت PCR لازم برای شناسایی ویروس سنجیده میشود. بهطور کلی، اگر حدود 25 چرخه تقویت PCR یا کمتر لازم باشد (که آستانه چرخه یا Ct برابر 25 یا کمتر نامیده میشود)، سطح ویروس زنده بالا در نظر گرفته میشود و نشان میدهد افراد احتمالاً مسری هستند؛ هرچند معلوم نیست سطح تعیینکنندهای برای مسری بودن یا نبودن افراد وجود دارد یا نه.
پژوهش پورتون داون و آکسفورد
در نوامبر 2020، دولت بریتانیا نتایج اولیه پژوهش انجامشده در پورتون داون ، یک پارک علمی، و دانشگاه آکسفورد را منتشر کرد؛ نتایج کامل، که هنوز داوری علمی نشده بود، در 15 ژانویه آنلاین منتشر شد. این نتایج نشان دادند که اگرچه بیشتر تستهای سریع آنتیژن (یا «جریان جانبی») «در سطح لازم برای استفاده انبوه جمعیتی ساخته نشدهاند»، 4 برند مختلف در آزمایشهای آزمایشگاهی روی نمونههای با Ct برابر 25 یا کمتر از 25 به حساسیت %91-100 رسیدهاند. ارزیابی دوباره چند کیت تست سریع توسط FIND نیز معمولاً در این سطوح بار ویروسی، حساسیت %90 یا بیشتر را نشان داده است.
با کاهش سطح ویروس، یعنی افزایش مقادیر Ct، تستهای سریع شروع به از دست دادن عفونتها میکنند. دانشمندان پورتون داون توجه خود را به تستهای Innova Medical در پاسادنای کالیفرنیا معطوف کردند؛ دولت انگلستان تاکنون بیش از 800 میلیون پوند برای سفارش این تستها هزینه کرده است که به بخش مهمی از راهبردش برای کند کردن گسترش کروناویروس تبدیل شدهاند. حساسیت تستها در سطح CT برابر 25 – 28 به %88 و در سطح Ct برابر 28 – 31 به %76 افت کرد.
این نتیجه در مقایسه با ارزیابی ماه دسامبر تست سریع BinaxNOW ساخت آزمایشگاههای Abbott در ابوت پارکِ ایلینوی نامطلوب است.
در آن پژوهش بیش از 3300 نفر در سانفرانسیسکو آزمایش شدند و برای نمونههای با Ct کمتر از 30، حساسیت %100 به دست آمد (حتی هنگامی که افراد آلوده نشانه نداشتند).
اما تنظیم متفاوت سامانههای PCR به این معناست که مقادیر Ct را نمیتوان بهآسانی میان آزمایشگاهها مقایسه کرد و این مقادیر همیشه نشاندهنده سطح یکسان ویروس در نمونه نیستند. Innova میگوید پژوهشهای بریتانیا و آمریکا از سامانههای PCR متفاوت استفاده کردهاند و تنها مقایسه مستقیم روی سامانههای یکسان معتبر است. دولت بریتانیا به گزارشی بریتانیایی اشاره کرد که دانشمندان پورتون داون در اواخر دسامبر نوشتهاند و در آن تست Innova در کنار تست Abbott Panbio (مشابه کیت BinaxNOW که Abbott در آمریکا میفروشد) انجام شده است. در کمی بیش از دو دوجین نمونه با Ct کمتر از 27، هر دو تا %93 نتیجه مثبت دادند.
این نکته ظریف درباره تنظیم Ct هنگامی اهمیت حیاتی پیدا میکند که آزمایش تستهای Innova روی هزاران نفر در لیورپول انگلستان را در نظر بگیریم؛ آزمایشی که فقط دو سوم موارد با Ct کمتر از 25 را شناسایی کرد. این وضعیت نشان داد که تستها یک سوم موارد احتمالاً مسری را از دست دادهاند. اما اکنون پژوهشگر بهداشت عمومی و انفورماتیک دانشگاه لیورپول که آزمایش را هدایت کرده است، ایان بوکان، میگوید گمان میرود مقدار Ct برابر 25 در آزمایشگاه پردازشکننده نمونهها معادل سطح ویروسی بسیار پایینتری در آزمایشگاههای دیگر باشد؛ شاید برابر Ct معادل 30 یا بیشتر.
دیکس میگوید آزمایش دسامبر دانشگاه بیرمنگام نمونهای از چگونگی از دست رفتن عفونتها در تستهای سریع است. در آنجا بیش از 7000 دانشجوی بدون نشانه تست Innova دادند و فقط نتیجه 2 نفر مثبت شد. اما هنگامی که پژوهشگران دانشگاه %10 نمونههای منفی را با PCR دوباره بررسی کردند، 6 دانشجوی آلوده دیگر یافتند. با در نظر گرفتن همه نمونهها، احتمالاً 60 دانشجوی آلوده از دست رفته بودند.
محلی در لندن که به انجام تست سریع برای موارد Covid-19 بدون نشانه اختصاص یافته است.
چرا تستهای سریع ممکن است نتیجه نادرست بدهند؟
مینا میگوید این دانشجویان سطح ویروسی پایینی داشتند؛ بنابراین احتمال مسری بودنشان به هر شکلی کم بود. دیکس استدلال میکند که افراد دارای سطح پایین ویروس، حتی اگر در مرحله پایانی عفونتی رو به کاهش باشند، ممکن است در مسیر مسریتر شدن نیز باشند. عامل دیگر این است که نمونههای گرفتهشده از برخی دانشجویان نامناسب بوده و به همین دلیل ممکن است تعداد زیادی ذره ویروسی آزمایش نشده باشد. دیکس نگران است که مردم بهاشتباه با یک نتیجه منفی احساس امنیت کنند؛ در واقع تست سریع فقط تصویری لحظهای از احتمال مسری نبودن در همان لحظه است. او میگوید القای اینکه تستها محیطهای کار را کاملاً ایمن میکنند، راه درستی برای آگاه کردن مردم از اثر آنها نیست. «اگر مردم دچار احساس امنیت کاذب شوند، در واقع ممکن است ویروس را در محیط پخش کنند» ، او میگوید.
اما مینا و دیگران میگویند آزمایشهای لیورپول نشان میدهند مردم اینگونه رفتار نمیکنند و به آنها گفته شده است که بعداً همچنان ممکن است ویروس را انتقال دهند. مینا تأکید میکند که استفاده مکرر از تستها، دو بار در هفته، کلیدی مؤثر برای پایان دادن به همهگیری است.
تفسیر نتیجه تست تنها به دقت آن بستگی ندارد؛ احتمال اینکه فرد از پیش Covid-19 داشته باشد نیز مهم است. این احتمال به میزان عفونت در منطقه او و داشتن یا نداشتن نشانه بستگی دارد. اگر فردی در منطقهای با شیوع بالای Covid-19، نشانههای معمول بیماری را داشته باشد و نتیجه منفی بگیرد، این احتمالاً منفی کاذبی است که باید با PCR دوباره بررسی شود.
آیا تستهای سریع را میتوان در خانه انجام داد؟
پژوهشگران همچنین بحث میکنند که آیا افراد باید تست را خودشان انجام دهند یا نه (در خانه، مدرسه یا محل کار). عملکرد آزمونها ممکن است بر اساس چگونگی گرفتن و پردازش نمونه توسط آزمایشکننده تغییر کند. برای مثال، دانشمندان آزمایشگاه با تست Innova در مجموع نمونهها تقریباً به حساسیت %79 رسیدند (با احتساب بارهای ویروسی بسیار پایین)، اما مردم با انجام تست روی خود تنها به حساسیت %58 رسیدند؛ همان تفاوت نگرانکنندهای که دیکس مطرح میکند.
با این حال، نهاد تنظیم مقررات دارویی انگلستان در دسامبر استفاده خانگی از تست Innova برای شناسایی عفونت در افراد بدون نشانه را مجاز کرد. این تستها چنان ارائه شدند که گویی از سرویس ملی سلامت کشور آمده و توسط وزارت بهداشت و مراقبت اجتماعی (DHSC) طراحی شدهاند؛ اما سخنگوی DHSC تأیید کرد که تستها از Innova خریداری و توسط Xiamen Biotime Biotechnolohy در چین تولید شدهاند. سخنگو در توضیح خود گفت: «تستهای جریان جانبی مورد استفاده دولت انگلستان تحت ارزیابی دقیق دانشمندان برجسته کشور قرار میگیرند. این یعنی دقیق و قابلاعتمادند و ناقلان بدون نشانه Covid-19 را با موفقیت شناسایی میکنند.»
یک پژوهش آلمانی نیز نشان میدهد که تستهای انجامشده توسط خود افراد ممکن است بهاندازه تستهای افراد حرفهای کارآمد باشند. این پژوهش که هنوز داوری علمی نشده است نشان میدهد هنگامی که افراد از بینی خود نمونه میگیرند و تست سریعِ بینامِ تأییدشده از سوی سازمان جهانی بهداشت را کامل میکنند، حساسیت به نتیجه افراد حرفهای بسیار نزدیک است؛ با وجود اینکه افراد اغلب از دستورالعملها فاصله میگیرند.
در نتیجه، در آمریکا، سازمان غذا و دارو (FDA) برای 13 تست آنتیژن مجوز استفاده اضطراری صادر کرده است، اما فقط یکی از آنها، تست خانگی Ellume Covid-19، در افراد بدون نشانه قابل استفاده است. بر اساس اعلام Ellume، شرکتی در بریزبن استرالیا، این تست کروناویروس را در 10 نفر از 11 فرد بدون نشانه با PCR مثبت تشخیص داد. در فوریه، دولت آمریکا اعلام کرد 8,5 میلیون تست خواهد خرید.
در دسترس عموم قرار دادن تستهای سریع
برخی کشورها، بهویژه هند، که منابع لازم برای تست PCR ندارند، ماههاست فقط برای تکمیل ظرفیت آزمایش خود از تست آنتیژن استفاده میکنند. برخی کشورهای دارای تست PCR نیز به دلیل تردید درباره دقت آنها، بهسرعت جایگزینهای سریع را در دسترس عموم میگذارند و حتی دولتهای اجراکننده تست سریع انبوه آن را موفقیت مینامند. اسلواکی با جمعیت 5,5 میلیون نفر نخستین کشوری بود که برای آزمایش همه بزرگسالان خود اقدام کرد.
آزمایش گسترده به کاهش میزان عفونت تا حدود %60 کمک کرد. اما آزمایش همراه با محدودیتهای سختگیرانهای انجام شد که در کشورهای دیگر اعمال نشده بود و نیز حمایت مالی دولت از افراد مثبت برای کمک به ماندن آنها در خانه را در بر داشت. متخصصان میگویند اگرچه ترکیب آزمایش و محدودیت ظاهراً میزان عفونت را بسیار سریعتر از محدودیت تنها کاهش داده است، روشن نیست این رویکرد در جای دیگر نیز جواب بدهد. در کشورهای دیگر بسیاری ممکن است مایل به انجام تست سریع باشند و در صورت مثبت شدن، از مشوقهای انزوا محروم بمانند. با این حال، چون تستهای سریع تجاری بسیار ارزاناند، حتی در حد 5 دلار، مینا میگوید شهرها و دولتها میتوانند میلیونها تست را با هزینهای معادل بخش بسیار کوچکی از هزینه همهگیری برای دولتها بخرند.
یک کارمند سلامت در ایستگاه قطاری در بمبئی هند، از مسافری برای تست سریع نمونه میگیرد.
تستهای سریع در چه حوزههایی میتوانند سودمند باشند؟
موقعیتهایی که تستهای سریع بهویژه برای غربالگری بیعلامت (بدون نشانه) مناسباند، شامل زندانها، پناهگاههای بیخانمانها، مدرسهها و دانشگاهها میشوند؛ جاهایی که افراد به هر حال احتمالاً گرد هم میآیند و هر آزمایشی میتواند برای شناسایی چند مورد مسری اضافی سودمند باشد. اما دیکس هشدار میدهد که نباید اجازه داد تستها به شکلی استفاده شوند که رفتار مردم را تغییر دهند یا باعث کاهش احتیاطشان شوند. برای مثال، افراد ممکن است نتیجه منفی را مجوزی برای دیدار با خویشاوندی در خانه سالمندان تفسیر کنند.
در آمریکا، برنامه تست سریع انبوه تاکنون در مکانهایی مانند مدرسهها، زندانها، فرودگاهها و دانشگاهها در دسترس عموم قرار گرفته است. برای مثال، دانشگاه آریزونا در توسان از ماه مه برای آزمایش روزانه ورزشکاران خود از تستهای Sofia استفاده میکند که Quidel در سندیگوی کالیفرنیا ساخته است. از اوت نیز دانشجویان را دستکم ماهی یک بار آزمایش میکند (برخی دانشجویان، بهویژه ساکنان خوابگاهها در جریان شیوع، با سختگیری بیشتر تا هفتهای یک بار آزمایش میشوند). تاکنون دانشگاه حدود 150,000 تست انجام داده و در دو ماه اخیر افزایشی در موارد Covid-19 گزارش نشده است.
پژوهشگر سلولهای بنیادیِ فعال در برنامه آزمایش انبوه آریزونا، دیوید هریس، میگوید انواع مختلف تست کاربردهای متفاوتی دارند: تستهای سریع آنتیژن نباید برای ارزیابی شیوع ویروس در جامعه استفاده شوند. «اگر آن را مانند تست PCR استفاده کنید، حساسیت وحشتناکی خواهید داشت. اما برای کاری که میکوشیم انجام دهیم، یعنی جلوگیری از گسترش عفونت، به نظر میرسد تست آنتیژن بهویژه هنگامی که چند بار انجام شود، بسیار خوب عمل میکند.»

دانشجویی از دانشگاه آکسفورد انگلستان، در دسامبر 2020 پیش از پرواز به ایالات متحده، تست سریع آنتیژن ارائهشده توسط دانشگاه را انجام میدهد.
نتیجه
بسیاری از گروههای پژوهشی در سراسر جهان روشهای آزمایش سریعتر و ارزانتری توسعه میدهند. برخی برای سرعت بخشیدن به فرایند تقویت، تغییرات کوچکی در تست PCR ایجاد میکنند، اما بیشتر این تستها هنوز به تجهیزات ویژه نیاز دارند.
رویکردهای دیگر بر روشی به نام تقویت همدمای loop-medicated یا LAMP تکیه دارند که از PCR سریعتر است و تجهیزات کمتری میخواهد. اما حساسیت این تستها بهاندازه تستهای مبتنی بر PCR بالا نیست.
سال گذشته پژوهشگران دانشگاه ایلینوی در اوربانا – شمپین آزمون تشخیص سریع خود را توسعه دادند. این تست مبتنی بر PCR است، بهجای نمونه بینی از بزاق استفاده میکند و از مرحله گران و کند عبور میکند. هزینه تست 10 – 14 دلار است و در زمانی ... از 24 ساعت نتیجه میدهد؛ بنابراین با وجود نیاز به آزمایشگاه برای PCR، امکان غربالگری همه افراد دانشگاه را دو بار در هفته فراهم میکند. در اوت گذشته، برنامه آزمایش مکرر به دانشگاهها امکان داد افزایش عفونتهای دانشگاه را شناسایی و تا حد زیادی مهار کنند. در یک هفته موارد جدید %65 کاهش یافت و دانشگاه از آن زمان افزایش مشابهی گزارش نکرده است.
بومه میگوید یک تست متناسب با همه نیازها وجود ندارد، اما آزمونهایی که افراد مسری را شناسایی میکنند برای باز نگه داشتن اقتصادهای جهان بسیار مهماند. او میگوید: «آزمایش در فرودگاهها، مرزها، محلهای کار، مدرسهها و محیطهای بالینی، همگی موقعیتهایی هستند که تستهای سریع در آنها توان زیادی دارند؛ زیرا استفاده از آنها آسان است و ارزان و سریعاند» . اما اضافه میکند که برنامههای آزمایش گسترده باید بر بهترین تستهای موجود تکیه کنند.
فرایند تأیید تستهای تشخیصی Covid-19 در اتحادیه اروپا در حال حاضر همانند دیگر انواع تشخیص است، اما نگرانی درباره عملکرد برخی آزمونها در آوریل گذشته به دستورالعملهای تازهای انجامید. این دستورالعملها از سازندگان میخواهند کیتهایی بسازند که دستکم بهاندازه پیشرفتهترین تستهای Covid-19 کارایی داشته باشند. اما چون عملکرد تستها ممکن است در عمل با آزمایشهای سازندگان تفاوت داشته باشد، دستورالعملها توصیه میکنند کشورهای عضو پیش از عرضه عمومی تستها آنها را اعتبارسنجی کنند.
بومه میگوید در حالت ایدهآل لازم نیست هر کشور هر آزمون را اعتبارسنجی کند. پروتکلهای مشترکی، مانند پروتکلهای توسعهیافته FIND، وجود خواهند داشت که سازندگان و آزمایشگاههای سراسر جهان استفاده میکنند. بومه میگوید: «آنچه نیاز داریم رویکردهای استانداردشده برای آزمودن ارزیابی است». او میگوید: «این با آنچه هنگام ارزیابی درمانها و واکسنها رخ میدهد تفاوتی نخواهد داشت.»
منابع
آیا این مقاله برای شما مفید بود؟
بازخورد شما به بهبود محتوای ما کمک میکند.





نظرهای خوانندگان
نظر خود را بنویسید
نام و دیدگاه شما فقط پس از تأیید مدیر منتشر میشود. نشانی ایمیل شما هرگز به بازدیدکنندگان نمایش داده نمیشود.
اولین نظر را شما بنویسید.