توموگرافی گسیل پوزیترون (PET) در 1973 – تصویربرداری پزشکی سه‌بعدی
در فیلم Star Trek (پیشتازان فضا)، سفینه‌های خیالی با واکنش‌های پادماده–ماده نیرو می‌گرفتند. اما امروزه می‌توانیم کاربرد عملی واکنش‌های واقعی پادماده–ماده را در روش تصویربرداری پزشکی سه‌بعدی موسوم به توموگرافی گسیل پوزیترون (PET) مشاهده کنیم.
اسکن PET برخلاف روش‌های تصویربرداری دیگری مانند CAT (توموگرافی محوری رایانه‌ای) یا MRG (تصویربرداری تشدید مغناطیسی) که از پرتو ایکس و خاصیت مغناطیسی استفاده می‌کنند، اطلاعات دقیقی درباره عملکرد بدن و بافت فراهم می‌کند.
- برای آماده‌سازی اسکن PET، ممکن است ماده‌ای رادیواکتیو که در سیکلوترون (شتاب‌دهنده ذرات) ساخته شده است، مانند قند فلورودئوکسی‌گلوکز (FDG) حاوی یک اتم فلوئور رادیواکتیو، به بیمار تزریق شود.
- سلول‌های سرطانی نمونه‌ای از سلول‌های فعال از نظر سوخت‌وساز هستند که در مقایسه با سلول‌ها و بافت‌های کم‌فعال‌تر، مقدار بیشتری FDG جذب می‌کنند.
- هنگامی که اتم فلوئور واپاشی می‌کند، شکل پادماده یک الکترون با بار الکتریکی مثبت، یعنی یک پوزیترون گسیل می‌کند.
- پوزیترون با یک الکترون معمولی برخورد می‌کند و انفجاری از انرژی به‌شکل پرتوهای گاما (تابش پرانرژی) ایجاد می‌شود.
- سپس این پرتوهای گاما توسط آشکارسازهای حلقه‌ای پیرامون بیمار شناسایی می‌شوند و به تعیین محل تجمع غلظت‌های بالای FDG کمک می‌کنند.
امروزه اسکنرهای PET اغلب با اسکنرهای CAT ادغام می‌شوند تا تطابق اطلاعات مربوط به سوخت‌وساز و آناتومی بهتر نشان داده شود. به‌دلیل کوتاه بودن عمر فلوئور رادیواکتیو، دوز تابش دریافتی بیمار ممکن است پایین باشد.
متخصصان فناوری بسیاری در توسعه PET مشارکت داشته‌اند. برای مثال؛
- در 1953، فیزیک‌دان آمریکایی Gordon Brownell نخستین پژوهش‌ها را درباره استفاده از پوزیترون‌ها در تصویربرداری پزشکی مغز انجام داد.
- در 1973، زیست‌فیزیک‌دان آمریکایی Michael E. Phelps یک دستگاه PET اختراع کرد. او سپس روی نسل‌های دیگر اسکنر PET کار کرد که نمونه اولیه سیستم‌های امروزی شدند.
اگرچه وضوح اسکن PET به‌اندازه CAT و MRG نیست، این اسکن می‌تواند در شناسایی تومورها و انتشار سرطان، تعیین اثربخشی درمان سرطان، بررسی جریان خون عضله قلب، ارزیابی تشنج و صرع و پیش‌بینی سیر بیماری مفید باشد.
همچنین به شناسایی آغاز بیماری آلزایمر و افتراق آن از بیماری‌های دیگری مانند پارکینسون، هانتینگتون و زوال عقل عروقی کمک کرده است.
توضیح تصویر مقاله: یک «برش» از اسکن PET مغز پس از تزریق ماده ردیاب FDG به بیمار. نواحی قرمز تجمع غلظت بالای FDG را نشان می‌دهند. نواحی آبی، بخش‌هایی هستند که ردیاب بسیار کمی در آن‌ها جمع شده است.
شخصیت‌های تاریخی نام‌برده در مقاله: Gordon L. Brownell (1922–2008)، Michael E. Phelps (متولد 1939)
- موضوع قبلی: سیکلوسپورین در 1972 – اندام‌های پیوندی دیگر پس زده نمی‌شوند
- موضوع بعدی: استاتین‌ها در 1973 – کشف داروهای کلسترول
منابع
آیا این مقاله برای شما مفید بود؟
بازخورد شما به بهبود محتوای ما کمک می‌کند.
نظرهای خوانندگان
نظر خود را بنویسید
نام و دیدگاه شما فقط پس از تأیید مدیر منتشر می‌شود. نشانی ایمیل شما هرگز به بازدیدکنندگان نمایش داده نمی‌شود.
اولین نظر را شما بنویسید.