استاتین‌ها 1973 – کشف داروهای کلسترول
روزنامه‌نگار Peter Landers می‌نویسد:
«پیداکردن ماده‌ای که کلسترول را کاهش دهد، دو سال از وقت Akira Endo و هزاران محیط کشت کپک‌زده را گرفت. کشف بزرگ او از قارچی شبیه کپک که روی پرتقال رشد می‌کرد، به دست آمد و برای شرکت‌های دارویی، سالانه (در 2006) 25 میلیارد دلار درآمد ایجاد کرد و به نخستین عضو یک رده دارویی تبدیل شد»
کلسترول برای عملکرد هر سلول بدن ما مهم است، اما هم‌زمان به‌دلیل تجمع رسوبات حاوی کلسترول در بخش داخلی دیواره شریان‌ها، باعث آترواسکلروز نیز می‌شود. این رسوبات یا پلاک‌ها ممکن است پاره شوند و به تشکیل لخته خون بینجامند. پلاک‌ها یا لخته‌ها می‌توانند جریان خون را کاهش دهند. انسداد شریان‌های کرونری نیز ممکن است باعث آنژین، یعنی درد قفسه سینه، یا حمله قلبی شود. آترواسکلروز همچنین با التهاب دیواره شریان‌ها ارتباط دارد.
- استاتین‌ها رده‌ای از داروها برای کاهش کلسترول هستند که با مهار آنزیم ردوکتاز HMG-CoA عمل می‌کنند؛ آنزیمی که کبد برای تولید کلسترول به کار می‌گیرد. در سال 1973، زیست‌شیمی‌دان ژاپنی Akira Endo، از قارچ Penicillium citrinum مواستاتین، نخستین استاتین مهارکننده کلسترول جداشده از این قارچ، را کشف کرد. شرکت دارویی آمریکایی Merck & Co., با الهام از کارهای Endo، در 1978 استاتین دیگری از قارچ Aspergillus terreus جدا کرد. این دارو نخستین‌بار در سال 1987 با نام Mevacor به بازار عرضه شد.
به نظر می‌رسد استاتین‌ها فواید بسیاری دارند. برای مثال؛
- ضمن حفظ پایداری پلاک، کلسترول LDL، یعنی کلسترول لیپوپروتئین کم‌چگالی یا شکل «بد» کلسترول که در ایجاد پلاک در شریان‌ها نقش دارد، و التهاب را کاهش می‌دهند.
- افزون بر این، هنگامی که سلول‌های کبدی کاهش کلسترول کبد ناشی از استاتین‌ها را تشخیص می‌دهند، برداشت LDL را افزایش می‌دهند و با ساخت گیرنده‌های LDL که کلسترول را از گردش عمومی خون خارج می‌کنند، این کاهش را جبران می‌کنند.
- به‌طور کلی پذیرفته شده است که استاتین‌ها در کاهش مرگ‌ومیر در افرادی که از قبل بیماری قلبی‌عروقی دارند و در معرض خطر بالایی هستند، مفیدند.
بااین‌حال، عوارض جانبی نامطلوب احتمالی شامل موارد زیر است؛
- افزایش غیرطبیعی آنزیم‌های کبدی
- آزادشدن فرآورده‌های مضر برای کلیه‌ها در گردش خون
- تجزیه عضلات اسکلتی که می‌تواند به نارسایی کلیه بینجامد
شرح تصویر مقاله: پلاکی که جریان خون را در شریان محدود می‌کند.
شخصیت‌های تاریخی ذکرشده در مقاله: Akira Endo (متولد 1933)
منابع
آیا این مقاله برای شما مفید بود؟
بازخورد شما به بهبود محتوای ما کمک می‌کند.
نظرهای خوانندگان
نظر خود را بنویسید
نام و دیدگاه شما فقط پس از تأیید مدیر منتشر می‌شود. نشانی ایمیل شما هرگز به بازدیدکنندگان نمایش داده نمی‌شود.
اولین نظر را شما بنویسید.