ASCO 2024 – მნიშვნელოვანი მიღწევები შარდსასქესო სისტემის კიბოში

ASCO 2024-ის ყოველწლიურ შეხვედრაზე შარდსასქესო ონკოლოგიაში წარმოდგენილი მნიშვნელოვანი წინსვლა მკურნალობის პროტოკოლებში გარდამტეხ ცვლილებებს გვთავაზობს. ამ წერილში შეხვედრის რამდენიმე საკვანძო კვლევას განვიხილავთ.

ნივოლუმაბისა და გემციტაბინ–ცისპლატინის კომბინაციის ეფექტიანობა

CheckMate 901 კვლევა: ეს კვლევა აღწერს სრული პასუხის მქონე პაციენტების მახასიათებლებს მხოლოდ ლიმფური კვანძების მეტასტაზებით მიმდინარე მეტასტაზური უროთელური კარცინომისას, ნივოლუმაბისა და გემციტაბინ–ცისპლატინის კომბინაციის მხოლოდ გემციტაბინ–ცისპლატინთან შედარებისას. ეს რანდომიზებული, ღია ფაზა 3 კვლევაა. ESMO 2023-ზე წარდგენილი და New England Journal of Medicine-ში გამოქვეყნებული საწყისი მონაცემებით, კომბინაციამ მნიშვნელოვნად გააუმჯობესა პროგრესირებისგან თავისუფალი გადარჩენა (PFS) და საერთო გადარჩენა (აბსტრაქტი 4509).

შედეგები: ექსპერიმენტულ ჯგუფში სრული პასუხი 21,7%-ში, საკონტროლოში კი 11,8%-ში მიღწეულა. სრული პასუხის მქონეთა 52%-ს მხოლოდ ლიმფური კვანძების მეტასტაზები ჰქონდა. გემციტაბინ–ცისპლატინისა და ნივოლუმაბის კომბინაციამ პროგრესირების ან სიკვდილის რისკი 62%-ით, სიკვდილის რისკი კი 42%-ით შეამცირა. საერთო გადარჩენის მედიანა ექსპერიმენტულ ჯგუფში 46,3 თვე იყო, საკონტროლოში — 24,9 თვე.

ენფორტუმაბ ვედოტინისა და პემბროლიზუმაბის კომბინაციის შეფასება

EV-302 კვლევა: ამ კვლევამ ადგილობრივად გავრცელებული ან მეტასტაზური უროთელური კარცინომისას ენფორტუმაბ ვედოტინისა და პემბროლიზუმაბის კომბინაციის უპირატესობა ქიმიოთერაპიასთან შედარებით აჩვენა.

შედეგები: კომბინაციამ გადარჩენის ზრდასთან ერთად ცხოვრების ხარისხი და ფუნქციონირებაც გააუმჯობესა. დაფიქსირდა ტკივილის პროგრესირებისა და ინტენსივობის მნიშვნელოვანი გაუმჯობესება. პლატინაზე დაფუძნებულ ქიმიოთერაპიასთან შედარებით კომბინაცია არა მხოლოდ გადარჩენას, არამედ ცხოვრების ხარისხსა და ფუნქციებსაც აუმჯობესებდა (აბსტრაქტი 4502).

ტრასტუზუმაბ დერუქსტეკანის ეფექტიანობა

DESTINY-PanTumor02 კვლევა: HER2-დადებით სოლიდურ (ქსოვილებისა და ორგანოების) სიმსივნეებში შეფასდა ტრასტუზუმაბ დერუქსტეკანის ეფექტიანობა. შარდის ბუშტის კიბოს ქვეჯგუფში ობიექტური პასუხის სიხშირე 39%, პასუხის ხანგრძლივობის მედიანა კი 8,7 თვე იყო (აბსტრაქტი 4565).

შედეგები: 41 პაციენტის კვლევაში, 12,6-თვიანი მედიანური დაკვირვების შემდეგ ობიექტური პასუხი 39%, PFS-ის მედიანა 7 თვე, პასუხის ხანგრძლივობის მედიანა კი 8,7 თვე იყო. პაციენტთა 41,5%-ში დაფიქსირდა პრეპარატთან დაკავშირებული 3. ხარისხის ან უფრო მძიმე გვერდითი მოვლენები. ფილტვის ინტერსტიციული დაავადება ან პნევმონიტი დაახლოებით 4 პაციენტს განუვითარდა. HER2 3+ ჯგუფში ობიექტური პასუხი 56,3% იყო.

პროსტატის კიბო: EMBARK კვლევის გავლენა ცხოვრების ხარისხზე

EMBARK კვლევა: შეფასდა ენზალუტამიდისა და ლეუპროლიდის კომბინაციისას PSA-ზე დამოკიდებული მკურნალობის შეწყვეტის გავლენა ჯანმრთელობასთან დაკავშირებულ ცხოვრების ხარისხზე არამეტასტაზური, კასტრაციისადმი მგრძნობიარე პროსტატის კიბოში. EMBARK ფაზა 3-ის რანდომიზებული, პლაცებო-კონტროლირებადი კვლევაა მაღალი რისკის ბიოქიმიური რეციდივის (PSA-ს მატების) მქონე ასეთი პაციენტებისთვის. მნიშვნელოვანი ასპექტი იყო პასუხის მქონეებში გარკვეული დროის შემდეგ PSA-ს მიხედვით მკურნალობის შეწყვეტა. ამ მიზნით PSA-ს დონე 37. კვირაზე განისაზღვრა. რადიკალური პროსტატექტომიის შემდეგ: მკურნალობა განახლდა, როდესაც PSA 2 ng/ml-ზე მეტი გახდა. რადიკალური პროსტატექტომიის არმქონე პაციენტები: მკურნალობა განახლდა, როდესაც PSA 5 ng/ml-ზე მეტი გახდა (აბსტრაქტი 5005).

შედეგები: მკურნალობის შეწყვეტამ პასუხის მქონე პაციენტებში კლინიკურად მნიშვნელოვანი გაუმჯობესება გამოიწვია. სექსუალური აქტივობა ენზალუტამიდისა და ლეუპროლიდის კომბინაციით მკვეთრად გაუმჯობესდა. შეწყვეტა დაფიქსირდა კომბინაციის მიმღებთა 90,9%-ში, ენზალუტამიდის მონოთერაპიის ჯგუფის 85,9%-ში და ლეუპროლიდის მონოთერაპიის ჯგუფის 67,8%-ში. ამ პაციენტებში შეწყვეტის შემდეგ ცხოვრების ხარისხი მნიშვნელოვნად გაუმჯობესდა. EMBARK-მა აჩვენა, რომ პასუხის მქონეებში PSA-ზე დამოკიდებულ შეწყვეტას ჯანმრთელობასთან დაკავშირებულ ცხოვრების ხარისხზე დადებითი გავლენა აქვს. ეს მიუთითებს, რომ პროსტატის კიბოს მკურნალობის შეწყვეტას ცხოვრების ხარისხის გაუმჯობესების პოტენციალი აქვს. 

საწყისი ctDNA-ს ანალიზი მეტასტაზურ კასტრაციისადმი რეზისტენტულ პროსტატის კიბოში

PSMAfore კვლევა: ეს ფაზა 3-ის რანდომიზებული კვლევაა მეტასტაზური კასტრაციისადმი რეზისტენტული პროსტატის კიბოს (mKDPK) მქონეებში, რომელიც 177Lu-PSMA-617-ს ანდროგენის რეცეპტორის გზის ინჰიბიტორის (ARPI) შეცვლას ადარებს. მკურნალობამდე აღებულ ნიმუშებში შეფასდა მოცირკულირე სიმსივნური დნმ-ის (ctDNA) ფრაქცია და ძირითადი მამოძრავებელი გენების (AR, TP53, PTEN) ცვლილებები. ctDNA >1%-ის მქონეებში როგორც 177Lu-PSMA-617-ის, ისე ARPI-ის შეცვლის ჯგუფში რადიოაქტიური პროგრესირებისგან თავისუფალი გადარჩენა (rPFS) უფრო მოკლე, PSA50 და RECIST პასუხის სიხშირე კი დაბალი იყო. გენების ცვლილებები მკურნალობის ჯგუფისგან დამოუკიდებლად უარეს კლინიკურ შედეგებს უკავშირდებოდა (აბსტრაქტი 5008).

დასკვნა: PSMAfore-მა აჩვენა, რომ მაღალი ctDNA ან AR, TP53 და PTEN ცვლილებები mKDPK-ში უარეს შედეგებს უკავშირდება. ეს მიგნებები მიუთითებს, რომ ctDNA-ს ფრაქცია და გენეტიკური ცვლილებები პასუხისა და პროგრესირების პროგნოზირების მნიშვნელოვანი ბიომარკერები შეიძლება იყოს და მომავალში კლინიკურ გადაწყვეტილებებს დაეხმაროს.

თირკმლის კიბო: მეტასტაზური ქრომოფობული თირკმელუჯრედოვანი კარცინომა

რეტროსპექტული ანალიზი: შეფასდა მეტასტაზური ქრომოფობული თირკმელუჯრედოვანი კარცინომის პირველი ხაზის ვარიანტებს შორის განსხვავებები. მიზნობრივი ორმაგი რეჟიმები მონოთერაპიასთან შედარებით უფრო ხანგრძლივ გადარჩენას უზრუნველყოფდა (აბსტრაქტი 4512).

შედეგები: კვლევაში 99 პაციენტი ჩაერთო. მიზნობრივი აგენტის შემცველმა ორმაგმა რეჟიმებმა მონოთერაპიასთან შედარებით მკურნალობის წარუმატებლობის რისკი 52%-ით და სიკვდილის რისკი 44%-ით შეამცირა. იმუნოთერაპიული ორმაგი რეჟიმების მიმღებებში მკურნალობის წარუმატებლობამდე დროის მედიანა 15 თვე, საერთო გადარჩენის მედიანა კი 56 თვე იყო.

პემბროლიზუმაბი და პლატინაზე დაფუძნებული ქიმიოთერაპია გავრცელებული პენისის კიბოსას

HERCULES კვლევა: შეფასდა პემბროლიზუმაბისა და პლატინაზე დაფუძნებული ქიმიოთერაპიის პირველი ხაზის ეფექტიანობა გავრცელებული პენისის ბრტყელუჯრედოვანი კარცინომისას (აბსტრაქტი 5009).

შედეგები: კომბინაციამ 39,4% ობიექტური პასუხი და უსაფრთხოების კარგი პროფილი აჩვენა. მაღალი სიმსივნური მუტაციური დატვირთვა და HPV16-დადებითობა ეფექტიანობის პოტენციურ მარკერებად გამოიკვეთა.

დასკვნა

ASCO 2024-ის ყოველწლიურ შეხვედრაზე წარმოდგენილი ეს კვლევები შარდსასქესო სისტემის კიბოში მკურნალობის ვარიანტების გაფართოებისა და ცხოვრების ხარისხის გაუმჯობესების მნიშვნელოვან წინსვლას აჩვენებს. ასეთი სიახლეები მსოფლიოში პაციენტების მკურნალობის ოპტიმიზაციისკენ მნიშვნელოვანი ნაბიჯებია.