ბოლო 2 წლის განმავლობაში FDA-ს მიერ დამტკიცებული ახალი კიბოს წამლები

წამალი არის დაავადების დიაგნოსტიკისთვის, მკურნალობისა და პრევენციისთვის გამოყენებული პროდუქტი, რომელიც სხეულის ფუნქციასა ან სტრუქტურაზე მოქმედებს. ყოველი ახალი წამალი სერიოზულ შეფასებასა და დამტკიცებას უნდა გადიოდეს. ქვეყნებს საკუთარი დამტკიცების, ლიცენზირებისა და დაფინანსების მექანიზმები აქვს, თუმცა მსოფლიო ლიდერია ამერიკის სურსათისა და წამლის ადმინისტრაცია, FDA. ქვემოთ ჩამოთვლილი წამლების უმეტესობა ჩვენს ქვეყანაში ჯერ არ ფინანსდება, მაგრამ სია ონკოლოგიის სწრაფ და შთამბეჭდავ განვითარებას აჩვენებს და იმედისმომცემია. მიგვაჩნია, რომ ეფექტიანობის მტკიცებულებების კვლევებით განმტკიცებისას ისინიც ხელმისაწვდომი გახდება.

2016 წელს FDA-ს მიერ დამტკიცებული კიბოს წამლები

ატეზოლიზუმაბი

18 მაისს 2016 წელს FDA-ს მიერ დამტკიცებული ატეზოლიზუმაბი (Tecentriq®) გამოიყენება უროთელური კარცინომის დროს, რომელიც პლატინის ქიმიოთერაპიისას ან შემდეგ ადგილობრივ და შორეულ ქსოვილებში გავრცელდა, ან ადიუვანტური თუ ნეოადიუვანტური პლატინის მკურნალობიდან 12 თვეში პროგრესირდა (შარდის ბუშტის კიბოს) მქონე პაციენტებში. ატეზოლიზუმაბიც, პემბროლიზუმაბისა და ნივოლუმაბის მსგავსად, PD L1 მოლეკულით მოქმედებს. კიბოს უჯრედები იმუნური სისტემისგან გასაქცევად PD L1-ს წარმოქმნის და ზედაპირზე აგზავნის. იგი T უჯრედზე არსებულ PD 1 რეცეპტორს ეკვრის და ამით თავდაცვას თავს არიდებს. ატეზოლიზუმაბი ამ კავშირს ბლოკავს და იმუნურ სისტემას კიბოს უჯრედების ამოცნობასა და განადგურებაში ეხმარება. ხშირი გვერდითი მოვლენებია დაღლილობა, მადის დაქვეითება, გულისრევა, საშარდე ინფექცია, მაღალი სიცხე და შეკრულობა.

ნივოლუმაბი

17 მაისს 2016 წელს FDA-ს მიერ დამტკიცებული ნივოლუმაბი (Opdivo®) გამოიყენება განმეორებული ან ავტოლოგიური ჰემატოპოეზური ღეროვანი უჯრედების გადანერგვის, ანუ საკუთარი სისხლწარმომქმნელი უჯრედების უკან გადატანის შემდეგ პროგრესირებული კლასიკური ჰოჯკინის ლიმფომის მქონე პაციენტებში. ჰოჯკინის ლიმფომა ლიმფურ კვანძებში დაწყებული იმუნური სისტემის კიბოა. როდესაც PD 1 მოლეკულა T უჯრედის PD 1 რეცეპტორს ეკვრის, როგორც T უჯრედის გამრავლება, ისე კიბოსთან მებრძოლი ციტოკინების წარმოება ფერხდება. ასე კიბოს უჯრედები დიდხანს მრავლდება და დაავადება წინ მიდის. ნივოლუმაბი PD L1-ს ეკვრის და T უჯრედის რეცეპტორთან დაკავშირებას აფერხებს. ამით ჩვენი თავდაცვა აქტიურდება და კიბოს უჯრედებს ანადგურებს. ხშირი მოვლენებია სისუსტე, ხველა, გულისრევა, გამონაყარი, სუნთქვის გაძნელება, დიარეა და შეკრულობა.

ლენვატინიბი

13 მაისს 2016 წელს FDA-ს მიერ დამტკიცებული ლენვატინიბი (Lenvima®) გამოიყენება ადრე სისხლძარღვების წარმოქმნის საწინააღმდეგო მკურნალობის მიმღებ თირკმლის კიბოს პაციენტებში ევეროლიმუსთან ერთად. იგი უჯრედის მემბრანის RTK (ტიროზინკინაზის რეცეპტორების) მუშაობას აფერხებს. RTK-ები ზოგადად ზრდაში, გამრავლებაში, ახალი სისხლძარღვების შექმნასა და შორეულ ქსოვილებში გავრცელებაში მონაწილეობს. მათი უმოქმედობით კიბოს უჯრედები გაუვნებელდება და ახალი წარმონაქმნებიც ფერხდება. ხშირი მოვლენებია მაღალი წნევა, დაღლილობა, დიარეა, სახსრებისა და კუნთების ტკივილი და მადის დაქვეითება.

კაბოზანტინიბი

25 აპრილს 2016 წელს FDA-ს მიერ დამტკიცებული კაბოზანტინიბი (Cabometyx®) გამოიყენება ადრე ანტიანგიოგენური მკურნალობის მიმღებ თირკმლის კიბოს პაციენტებში. იგი კინაზებზე მოქმედებს. MET, VEGFR 1-2, RET, ROS 1, KIT და მსგავსი კინაზების ბლოკირებით აფერხებს შორეულ გავრცელებას (მეტასტაზებს), ახალ სისხლძარღვებსა და წამლისადმი რეზისტენტობას. ხშირი მოვლენებია დიარეა, დაღლილობა, გულისრევა, მადის დაქვეითება, მაღალი წნევა და ღებინება.

ვენეტოკლაქსი

11 აპრილს 2016 წელს FDA-ს მიერ დამტკიცებული ვენეტოკლაქსი (Venclexta®) გამოიყენება ადრე ნამკურნალებ ქრონიკული ლიმფოციტური ლეიკემიის ზოგ პაციენტში (17p დელეციით — 17.ქრომოსომის დარღვევით). ქრონიკული ლიმფოციტური ლეიკემია (KLL) სისხლისა და ძვლის ტვინის კიბოა, რომელიც დამცავი თეთრი უჯრედების ქვეტიპიდან, ლიმფოციტებიდან მოდის. ეს ყველაზე ხშირი ქრონიკული ლეიკემიაა. ვენეტოკლაქსი Bcl-2 ცილაზე მოქმედებს. Bcl-2 უჯრედის სიკვდილის, აპოპტოზის, მნიშვნელოვანი მარეგულირებელია. ვენეტოკლაქსი Bcl-2-ს აფერხებს და კიბოს უჯრედების სიკვდილსა და განადგურებას უზრუნველყოფს. ხშირი მოვლენებია დაბალი თეთრი უჯრედები (ნეიტროპენია), დიარეა, გულისრევა, ანემია, ზედა სასუნთქი ინფექცია და დაღლილობა.

კრიზოტინიბი

11 მარტს 2016 წელს FDA-ს მიერ დამტკიცებული კრიზოტინიბი (Xalkori®) გამოიყენება შორეულ ქსოვილებში გავრცელებული ROS-1 მუტაციის მქონე არაწვრილუჯრედოვანი ფილტვის კიბოს პაციენტებში. 2011 წელს ALK-დადებითი ფილტვის კიბოსთვისაც დამტკიცდა. მოქმედებს ALK მოლეკულაზე, რომელიც უჯრედის გამრავლებასა და სიმსივნის წარმოქმნაში მონაწილეობს. მისი ბლოკირებით წარმოქმნასა და ზრდას აფერხებს. კრიზოტინიბის ხშირი მოვლენებია გულისრევა, დაღლილობა, ღებინება, დაბინდული ხედვა და სინათლისადმი მგრძნობელობა.

ევეროლიმუსი

26 თებერვალს 2016 წელს FDA-ს მიერ დამტკიცებული ევეროლიმუსი (Afinitor®);

• ფილტვიდან წარმოშობილ, ოპერაციით ამოუკვეთავ და მეზობელ ან შორეულ ქსოვილებში გავრცელებულ (მეტასტაზურ) კიბოებში
• კარგად დიფერენცირებული, ანუ საწყისი ქსოვილის თვისებების შემნახველი, არაფუნქციური კუჭ-ნაწლავის სისტემის ნეიროენდოკრინული სიმსივნეებისთვისგამოიყენება.

განსაკუთრებით მენოპაუზის შემდეგ ჰორმონრეცეპტორ-დადებით, HER2-უარყოფით (ეპიდერმული ზრდის გენი) ძუძუს კიბოს პაციენტებში გამოყენებული ევეროლიმუსი მოქმედებს ზრდისა და უკონტროლო გამრავლების ხელშემწყობი mTOR მოლეკულური გზის გამორთვით. ხშირი მოვლენებია ლორწოვანი გარსის ანთება, ინფექცია, სიწითლე, გამონაყარი, დიარეა, შეშუპება და მუცლის ტკივილი.

ერიბულინი

28 იანვარს 2016 წელს FDA-ს მიერ დამტკიცებული ერიბულინი (Halaven®) გამოიყენება ადრე ანტრაციკლინით ნამკურნალებ, ოპერაციით ამოუკვეთავი ლიპოსარკომისპაციენტებში. ლიპოსარკომა ცხიმოვანი ქსოვილის ავთვისებიანი სიმსივნეა. პირველად 2010 წელს დამტკიცებული ერიბულინი უჯრედის ჩონჩხის შემქმნელ მიკროტუბულებს აფერხებს. მათი მრავალი ფუნქციიდან მთავარია გაყოფაში მონაწილეობა და რეცეპტორების ზედაპირზე გადატანა. არასაკმარისი მუშაობისას კიბოს უჯრედი ვეღარ მრავლდება და კვდება. ხშირი მოვლენებია დაბალი თეთრი უჯრედები (ნეიტროპენია), ანემია, დაღლილობა, გამელოტება და გულისრევა.

ობინუტუზუმაბი

26 თებერვალს 2016 წელს FDA-ს მიერ დამტკიცებული ობინუტუზუმაბი (Gazyva®) გამოიყენება რიტუქსიმაბის შემდეგ განმეორებული ან რეზისტენტული ფოლიკულური ლიმფომისპაციენტებში ბენდამუსტინთან ერთად, შემდგომ მარტო ობინუტუზუმაბის თერაპიით. იგი დაუმუშავებელ ქრონიკულ ლიმფოციტურ ლეიკემიაშიც დამტკიცებულია ქლორამბუცილთან ერთად. კიბოზე მოქმედებს იმუნური B უჯრედებით. მათზე არსებულ CD 20 სტრუქტურებთან შეკავშირებით კიბოს უჯრედებს როგორც უშუალოდ მომაკვდინებელი ნივთიერებების გამოყოფით, ისე კომპლემენტის გამანადგურებელი მექანიზმის გააქტიურებით ანადგურებს. ხშირია შეყვანის რეაქციები, დაბალი თეთრი უჯრედები (ნეიტროპენია), დაბალი თრომბოციტები (თრომბოციტოპენია), ანემია და მაღალი სიცხე.

პალბოციკლიბი

19 თებერვალს 2016 წელს FDA-ს მიერ დამტკიცებული პალბოციკლიბი (Ibrance®) გამოიყენება ადრე ჰორმონული მკურნალობის მიმღებ, HR-დადებითი (ჰორმონრეცეპტორი), HER 2-უარყოფითი (ეპიდერმული ზრდის ფაქტორის რეცეპტორი), შორეულად გავრცელებული ძუძუს კიბოს პაციენტებში ფულვესტრანტთან ერთად. ასევე 2015 წელს HR-დადებით, HER 2-უარყოფით შორსწასულ ძუძუს კიბოში ლეტროზოლთან ერთად დამტკიცდა. გაყოფის პროცესში მყოფ უჯრედებში CDK 4 და 6 სტრუქტურების ბლოკირებით ზრდასა და გამრავლებას აფერხებს. გვერდითი მოვლენებია დაბალი სისხლის უჯრედები, დაღლილობა, ანემია, გულისრევა და გამელოტება.

ოფატუმუმაბი

19 იანვარს 2016 წელს FDA-ს მიერ დამტკიცებული ოფატუმუმაბი (Arzerra®) გამოიყენება პროგრესირებული ან განმეორებული ქრონიკული ლიმფოციტური ლეიკემიისპაციენტებში, რომლებმაც მკურნალობას ნაწილობრივ ან სრულად უპასუხეს, გახანგრძლივებულ თერაპიად. ობინუტუზუმაბის მსგავსად იგი B უჯრედების CD 20 მოლეკულებზე მოქმედებს. CD 20-თან შეკავშირებით კიბოს უჯრედს პირდაპირაც კლავს და კომპლემენტის დამანგრეველ ძალასაც იყენებს. ხშირია დაბალი თეთრი უჯრედები (ნეიროპენია), პნევმონია, მაღალი სიცხე, ხველა, დიარეა და ანემია.

2015 წელს FDA-ს მიერ დამტკიცებული კიბოს წამლები

ალექტინიბი

11 დეკემბერს 2015 წელს FDA-ს მიერ დამტკიცებული ალექტინიბი (Alecensa®) გამოიყენება კრიზოტინიბის აუტანლობისა და პროგრესირების მქონე, ALK-დადებითი (ანაპლასტიკური ლიმფომის კინაზა), შორეულად გავრცელებული არაწვრილუჯრედოვანი ფილტვის კიბოს პაციენტებში. იგი აჩერებს კიბოსადმი მიდრეკილების შემქმნელი ALK და RET ცილოვანი გენების/მოლეკულების მუშაობას და კიბოს უჯრედის სიცოცხლისუნარიანობას აფერხებს. ხშირი მოვლენებია დაღლილობა, კუნთების ტკივილი, შეკრულობა და შეშუპება.

კობიმეტინიბი

10 ნოემბერს 2015 წელს FDA-ს მიერ დამტკიცებული კობიმეტინიბი (Cotellic®) გამოიყენება ოპერაციით ამოუკვეთავი ან BRAF V600E ან V600K მუტაციის მქონე შორეულად გავრცელებული ავთვისებიანი მელანომისპაციენტებში ვემურაფენიბთან ერთად. გენეტიკური საფუძვლის გამო იგი ყველა პაციენტს არ ერგება. გამრავლების ხელშემწყობი MAPK (მიტოგენ-აქტივატორი პროტეინკინაზა)/MEK1 და MEK2 (ექსტრაცელულურ სიგნალთან დაკავშირებული კინაზა) სტრუქტურების ბლოკირებისას ყველაზე ხშირი მოვლენებია დიარეა, გულისრევა, მაღალი სიცხე, ღებინება და მზისადმი ძლიერი მგრძნობელობა.

დარატუმუმაბი

16 ნოემბერს 2015 წელს FDA-ს მიერ დამტკიცებული დარატუმუმაბი (Darzalex®) გამოიყენება ადრე პროტეასომის (ცილის დამშლელი მოლეკულის) ინჰიბიტორისა და იმუნომოდულატორი (იმუნური სისტემის მარეგულირებელი) წამლების მიმღებ მრავლობითი მიელომისპაციენტებში. იგი მიელომისთვის დამტკიცებული პირველი მონოკლონური წამალია. სისხლის უჯრედებზე CD38 მოლეკულას მრავალი ფუნქცია აქვს, მათ შორის სიგნალის წარმოქმნა და ქსოვილზე მიკვრა. დარატუმუმაბი CD38-ს ეკვრის, მუშაობას აფერხებს და სიმსივნური უჯრედის დაშლას უზრუნველყოფს. ხშირია შეყვანის რეაქციები, დაღლილობა, გულისრევა, ზურგის ტკივილი, მაღალი სიცხე და ხველა.

ელოტუზუმაბი

30 ნოემბერს 2015 წელს FDA-ს მიერ დამტკიცებული ელოტუზუმაბი (Empliciti®) გამოიყენება ადრე ნამკურნალებ მრავლობითი მიელომისპაციენტებში ლენალიდომიდსა და დექსამეტაზონთან ერთად. დარატუმუმაბის მსგავსად იგი იმუნოთერაპიული, იმუნური სისტემის მარეგულირებელი წამალია და მიზანში იღებს მიელომურ და ბუნებრივ მკვლელ უჯრედებზე SLAMF7 ცილას. ასე დამცავ ბუნებრივ მკვლელ უჯრედებს კიბოზე შეტევასა და განადგურებაში ეხმარება. ხშირია დაღლილობა, დიარეა, მაღალი სიცხე, შეკრულობა და ხველა.

პანობინოსტატი

23 თებერვალს 2015 წელს FDA-ს მიერ დამტკიცებული პანობინოსტატი (Farydak®) გამოიყენება ადრე ბორტეზომიბისა და იმუნომოდულატორი, იმუნური სისტემის მარეგულირებელი წამლის მიმღებ მრავლობითი მიელომისპაციენტებში ბორტეზომიბსა და დექსამეტაზონთან ერთად. მთელი სასიცოცხლო ინფორმაცია ქრომოსომებად წოდებულ DNA-ს სპირალშია და მის გამოსაყენებლად ქრომოსომა უნდა გაიხსნას. გახსნა-დახურვაზე ჰისტონები აგებს პასუხს. მათ ამინომჟავებზე აცეტილის ჯგუფების დამატება ქრომოსომას ხსნის და სასიცოცხლო ელემენტები წარმოიქმნება. პირიქით, HDAC (ჰისტონდეაცეტილაზა) აცეტილს აშორებს, ქრომოსომა იხურება და წარმოება ჩერდება. პანობინოსტატი ამ მოცილების შემსრულებელ HDAC-ს ბლოკავს, ქრომოსომა ღია რჩება და კიბოს უჯრედის განადგურების გზები იხსნება. ხშირია დიარეა, დაღლილობა, გულისრევა, შეშუპება და მადის მომატება.

პალბოციკლიბი

3 თებერვალს 2015 წელს FDA-ს მიერ დამტკიცებული პალბოციკლიბი (Ibrance®) გამოიყენება მენოპაუზის შემდგომ ჰორმონრეცეპტორ-დადებით (ER) და HER2-დადებით შორსწასულ ძუძუს კიბოს პაციენტებში. იგი გაყოფისთვის საჭირო CDK-ს (ციკლინდამოკიდებული კინაზის) მსგავსი ელემენტების მუშაობას აფერხებს და სიმსივნის ზრდასა და გამრავლებას აჩერებს. გვერდითი მოვლენებია იმუნური ნეიტროფილების შემცირება, დაღლილობა, ანემია და გულისრევა.

ტალიმოგენ ლაჰერპარეპვეკი

27 ოქტომბერს 2015 წელს FDA-ს მიერ დამტკიცებული ტალიმოგენ ლაჰერპარეპვეკი (Lmlygic®) გამოიყენება ოპერაციით ამოუკვეთავი მელანომისპაციენტებში; იგი პირველი ონკოლოგიური ვაქცინოთერაპიაა, რომელიც უშუალოდ მელანომის უბანში შეყვანით მოქმედებს. მეთოდი გენეტიკურად შეცვლილ ვირუსებს იყენებს, სიმსივნური უჯრედების გაყოფასა და გამრავლებას არეგულირებს და იმუნურ სისტემას უფრო ეფექტიანად ამუშავებს. ხშირია დაღლილობა, შემცივნება, მაღალი სიცხე და გულისრევა.

პემბროლიზუმაბი

2 ოქტომბერს 2015 წელს FDA-ს მიერ დამტკიცებული პემბროლიზუმაბი (Keytruda®) გამოიყენება ადრე პლატინის ქიმიოთერაპიის მიმღებ, ზედაპირზე PD-L1 (Programmed Death Ligand 1 = პროგრამირებული სიკვდილის ლიგანდი) მოლეკულის მქონე, შორეულად გავრცელებული (მეტასტაზური) არაწვრილუჯრედოვანი ფილტვის კიბოს პაციენტებში. კიბოს უჯრედი თავდაცვისგან გასაქცევად PD L1 მოლეკულას იყენებს. იგი T უჯრედზე არსებულ PD 1 რეცეპტორს უკავშირდება და ამით თავდაცვას თავს არიდებს. პემბროლიზუმაბი ამ კავშირს ბლოკავს და იმუნურ სისტემას კიბოს უჯრედის უფრო იოლ ამოცნობასა და განადგურებაში ეხმარება. ხშირია დაღლილობა, მადის დაქვეითება, სუნთქვის გაძნელება და ხველა.

ლენვატინიბი

13 თებერვალს 2015 წელს FDA-ს მიერ დამტკიცებული ლენვატინიბი (Lenvima®) გამოიყენება განსაკუთრებით განმეორებული, მეტასტაზური და რადიოაქტიური იოდის (ატომური) მკურნალობისადმი უპასუხო ფარისებრი ჯირკვლის კიბოს პაციენტებში. ზედაპირული RTK-ის (ტიროზინკინაზის რეცეპტორის) ბლოკირებით იგი ზრდისა და შორეული გავრცელებისთვის საჭირო ახალი სისხლძარღვების წარმოქმნას აფერხებს. ხშირია მაღალი წნევა, დაღლილობა, დიარეა, სახსრებისა და კუნთების ტკივილი და მადის დაქვეითება.

ტრიფლურიდინი / ტიპირაცილი

22 სექტემბერს 2015 წელს FDA-ს მიერ დამტკიცებული ტრიფლურიდინი/ტიპირაცილი (Lonsurf®) გამოიყენება ადრე ფტორპირიმიდინის, ოქსალიპლატინის, ირინოტეკანის ქიმიოთერაპიისა და ანტიანგიოგენური წამლების მიმღებ მეტასტაზური კოლორექტული კიბოს (მსხვილი ნაწლავის კიბოს) პაციენტებში. Lonsurf ორ მოლეკულას აერთიანებს და ამით უფრო ეფექტიანია. კიბოს კვებისა და შორეულად გავრცელებისთვის ახალი სისხლძარღვებია საჭირო. ტიპირაცილი სისხლძარღვების წარმოქმნაში მონაწილე თიმიდინფოსფორილაზას ბლოკავს, ტრიფლურიდინი კი უშუალოდ კიბოს DNA-ს ეკვრის და გაყოფას აფერხებს. ხშირია ანემია, დაღლილობა, გულისრევა, უმადობა და სისხლის უჯრედების შემცირება.

იქსაზომიბი

20 ნოემბერს 2015 წელს FDA-ს მიერ დამტკიცებული იქსაზომიბი (Ninlaro®) გამოიყენება ადრე ნამკურნალებ მრავლობითი მიელომის პაციენტებში ლენალიდომიდსა და დექსამეტაზონთან ერთად. თავის კატეგორიაში იგი პირველი დამტკიცებული პირით მისაღები წამალია. მიელომური უჯრედები ბევრ ცილას წარმოქმნის, რომელსაც პროტეასომები შლის. დაუშლელი ცილების დაგროვება ტოქსიკურია. იქსაზომიბი სწორედ ცილის დამშლელ ელემენტებს, პროტეასომებს ეკვრის და ბლოკავს, რაც კიბოს უჯრედს კლავს. ლენალიდომიდთან ერთად ეფექტი უფრო ძლიერია. ხშირია დიარეა, შეკრულობა, თრომბოციტების შემცირება, ნერვის დაზიანება და გულისრევა.

სონიდეგიბი

24 ივლისს 2015 წელს FDA-ს მიერ დამტკიცებული სონდეგიბი (Odomzo®) გამოიყენება ოპერაციის ან დასხივების შემდეგ განმეორებული, ან ამ მეთოდებისთვის შეუფერებელი, ადგილობრივად შორსწასული კანის ბაზალურუჯრედოვანი კარცინომის პაციენტებში. კიბო სხვადასხვა გზით ვითარდება; ერთ-ერთია Hedgehog სასიგნალო გზა. სონიდეგიბი მისთვის საჭირო უჯრედშიდა ელემენტებზე მოქმედებს და კიბოს წარმოქმნას აფერხებს. უკვე წარმოქმნილი უჯრედების მიერ ახალი სისხლძარღვების შექმნაც შეიძლება შეაფერხოს. ხშირია კუნთის სპაზმი, გამელოტება, დაღლილობა, გულისრევა, კუნთოვან-ჩონჩხოვანი ტკივილი, დიარეა, წონის კლება და უმადობა.

ლიპოსომური ირინოტეკანის ინექცია

22 ოქტომბერს 2015 წელს FDA-ს მიერ დამტკიცებული ლიპოსომური ირინოტეკანი (Onivyde®) გამოიყენება გემციტაბინზე დაფუძნებული მკურნალობის მიმღებ მეტასტაზური პანკრეასის კიბოს პაციენტებში ფტორურაცილთან (5FU) და ლეიკოვორინთან ერთად. მარტო გამოყენება მეტასტაზურ პანკრეასის კიბოში დამტკიცებული არ არის. ირინოტეკანი ცხიმით დაფარული წამალია. თითოეული უჯრედის DNA სასიცოცხლო თვისებებს უზრუნველყოფს. კიბოს გამრავლებისთვისაც DNA ტოპოიზომერაზის მოლეკულებით უნდა დამუშავდეს. ირინოტეკანი ტოპოიზომერაზაზე მოქმედებით ამას აფერხებს და უჯრედი გამრავლებამდე კვდება. ხშირია დიარეა, დაღლილობა, ღებინება, გულისრევა, მადის დაქვეითება და პირის ლორწოვანი გარსის ანთება.

ნივოლუმაბი

ერთი იმუნოთერაპიული წამალი, ნივოლუმაბი; 

• 4 მარტს 2015 წელს, შორეულად გავრცელებული ბრტყელუჯრედოვანი არაწვრილუჯრედოვანი ფილტვის კიბოს ან პლატინის ქიმიოთერაპიის მიმღებ პაციენტებში; 
• 30 სექტემბერს 2015 წელს, ოპერაციით ამოუკვეთავი ან შორეულად გავრცელებული მელანომის პაციენტებში იპლიმუმაბთან ერთად,
• 9 ოქტომბერს 2015 წელს, შორეულად გავრცელებული არაწვრილუჯრედოვანი ფილტვის კიბოს ან პლატინის ქიმიოთერაპიის მიმღებ პაციენტებში,
• 23 ნოემბერს 2015 წელს, ადრე სისხლძარღვების წარმოქმნის საწინააღმდეგო მკურნალობის მიმღებ რენალური (თირკმლის) უჯრედის კიბოს პაციენტებში

გამოყენებისთვის FDA-ს დამტკიცება მიიღო.

კიბოს უჯრედი PD L1 მოლეკულით იმუნური T უჯრედის PD 1 რეცეპტორს უკავშირდება და თითქოს ჯანმრთელი უჯრედივით მოქცევით თავდაცვას თავს არიდებს. პემბროლიზუმაბის მსგავსად ნივოლუმაბიც ამ კავშირს ბლოკავს და იმუნურ სისტემას კიბოს ადვილად ამოცნობასა და განადგურებაში ეხმარება. ხშირია სისუსტე, ხველა, გულისრევა, გამონაყარი, სუნთქვის გაძნელება, დიარეა და შეკრულობა.

ნეციტუმუმაბი

24 ნოემბერს 2015 წელს FDA-ს მიერ დამტკიცებული ნეციტუმუმაბი (Portrazza®) გამოიყენება შორეულად გავრცელებული ბრტყელი (სქვამოზური) უჯრედის არაწვრილუჯრედოვანი ფილტვის კიბოს პაციენტებში გემციტაბინსა და ცისპლატინთან ერთად პირველ ხაზად. არასქვამოზურ არაწვრილუჯრედოვან ფილტვის კიბოში სარგებელი ნაჩვენები არ არის. წამალი მოქმედებს EGFR (epidermal growth factor receptor) გზით. EGFR რეცეპტორის ბლოკირებით იგი კიბოს ზრდასა და ახალი სისხლძარღვების შექმნას აფერხებს. უშუალოდ სიმსივნური უჯრედების მოკვლაც შეუძლია. ყველაზე ხშირად აღინიშნება გამონაყარი და მაგნიუმის დაბალი დონე.

ოსიმერტინიბი

13 ნოემბერს 2015 წელს FDA-ს მიერ დამტკიცებული ოსიმერტინიბი (Tagrisso®) გამოიყენება შორეულად გავრცელებული EGFR (epidermal growth factor receptor) T790M ცვლილების (მუტაციის) მქონე არაწვრილუჯრედოვანი ფილტვის კიბოს პაციენტებში. პირით მისაღები ოსიმერტინიბი ნეციტუმუმაბის მსგავსად EGFR-ზე მოქმედებს. რეცეპტორის ბლოკირებით ზრდასა და ახალი სისხლძარღვების წარმოქმნას აფერხებს. ხშირია დიარეა, გამონაყარი, კანის სიმშრალე და ფრჩხილებზე გვერდითი მოვლენები.

დინუტუქსიმაბი

10 მარტს 2015 წელს FDA-ს მიერ დამტკიცებული დინუტუქსიმაბი (Unituxin®) გამოიყენება ადრე მრავალპრეპარატული მკურნალობის მიმღებ, თუნდაც ნაწილობრივი სარგებლის მქონე, მაღალი რისკის ნეირობლასტომის ბავშვ პაციენტებში GM-CSF, IL-2 და 13-RA მასტიმულირებელ ფაქტორებთან ერთად. ნეირობლასტომა ტვინიდან სხეულში შეტყობინებების გადამტანი ნერვული სისტემის კიბოა. დინუტუქსიმაბი კიბოს უჯრედის ზედაპირზე გლიკოლიპიდურ GD2 მოლეკულას ეკვრის და უჯრედს ანადგურებს. მრავალი გვერდითი მოვლენა აქვს: ტკივილი, მაღალი სიცხე, დაბალი წნევა, დაბალი ნატრიუმი, ანემია, ღებინება, დიარეა, დაბალი კალიუმი და ჭინჭრის ციება.

ურიდინის ტრიაცეტატი

11 დეკემბერს 2015 წელს FDA-სგან

• ფტორურაცილისა და კაპეციტაბინის ზედმეტი დოზით გამოყენების შემდეგ ნებისმიერი არასასურველი ნიშნისას,
• ფტორურაცილისა და კაპეციტაბინის მიღებიდან 96 საათში ადრეული, სიცოცხლისთვის საშიში კარდიული ან ნერვული სისტემის გვერდითი მოვლენისას

გამოყენებისთვის დამტკიცებული ურიდინის აცეტატი (Vistogard®) გადაუდებელი წამალია, ერთგვარი ანტიდოტი. პირით მიღების შემდეგ უჯრედის დაზიანებასა და განადგურებას აფერხებს და ასე ქიმიოთერაპიულ ფტორურაცილს მოქმედებას უშლის. აღნიშნული შემთხვევების გარდა არ უნდა გამოიყენონ, რადგან ფტორურაცილისა და კაპეციტაბინის ეფექტიანობას შეამცირებს. ხშირია ღებინება, გულისრევა და დიარეა.

ტრაბექტედინი

23 ოქტომბერს 2015 წელს FDA-ს მიერ დამტკიცებული ტრაბექტედინი (Yondelis®) გამოიყენება ადრე ანტრაციკლინით ნამკურნალებ, ოპერაციით ამოუკვეთავ ან შორეულად გავრცელებულ, ცხიმოვანი უჯრედებიდან წარმოშობილ ლიპოსარკომისა და გლუვი კუნთის უჯრედებიდან წარმოშობილი ლეიომიოსარკომის პაციენტებში. იგი უშუალოდ DNA-სა და მის ელემენტებზე მოქმედებს, უჯრედის სასიცოცხლო ციკლს ცვლის და კიბოს უჯრედს ანადგურებს. ხშირია გულისრევა, დაღლილობა, ღებინება, შეკრულობა, უმადობა, დიარეა, შეშუპება, სუნთქვის გაძნელება და თავის ტკივილი.

რამუცირუმაბი

24 აპრილს 2015 წელს FDA-ს მიერ დამტკიცებული რამუცირუმაბი (Cyramza®) გამოიყენება პირველადი ბევაციზუმაბის, ოქსალიპლატინისა და ფტორპირიმიდინის მკურნალობის მიმღებ, შორეულად გავრცელებული კოლორექტული კიბოს (მსხვილი ნაწლავის კიბოების) პაციენტებში Folfiri-სთან ერთად. იგი მოქმედებს სიმსივნურ უჯრედზე ახალ სისხლძარღვებზე პასუხისმგებელ VEGFR2-ზე. VEGFR2-ის ბლოკირებით როგორც გამრავლებას, ისე შორეულად გავრცელებას აფერხებს. ხშირია მაღალი არტერიული წნევა (ჰიპერტენზია), დიარეა და თავის ტკივილი; განსაკუთრებით სისხლდენის მხრივ საჭიროა ყურადღებიანი მეთვალყურეობა.

გეფიტინიბი

13 ივლისს 2015 წელს FDA-ს მიერ დამტკიცებული გეფიტინიბი (Iressa®) გამოიყენება VEGFR მუტაციის მქონე მეტასტაზური არაწვრილუჯრედოვანი ფილტვის კიბოს პაციენტებში. იგი სიმსივნურ უჯრედზე ახალ სისხლძარღვებზე პასუხისმგებელ VEGFR2-ზე მოქმედებს. VEGFR2-ის ბლოკირებით გამრავლებასა და შორეულ გავრცელებას აფერხებს. ხშირია მუცლის ტკივილი, მუქი შარდი, უმადობა, დიარეა, მაღალი სიცხე და თავის ტკივილი.

კარფილზომიბი

24 ივლისს 2015 წელს FDA-ს მიერ დამტკიცებული კარფიზომიბი (Kyprolis®) გამოიყენება ადრე ნამკურნალებ და განმეორებული მრავლობითი მიელომის პაციენტებში ლანალიდომიდსა და დექსამეტაზონთან ერთად. კარფილზომიბი პირით მისაღები იმუნომოდულატორი, ანუ იმუნური სისტემის მარეგულირებელი წამალია. მიელომა სისხლის კიბოა და მისი უჯრედები ბევრ ცილას ქმნის, რომელსაც პროტეასომები მცირე ნაწილებად შლის და ჭარბი ცილის ზიანი ქრება. კარფილზომიბი პროტეასომებს ბლოკავს, ცილები ვერ იშლება და მათი მატება სიმსივნურ უჯრედზე ტოქსიკურად მოქმედებს და კლავს. ხშირია დაღლილობა, სუნთქვის გაძნელება, მაღალი სიცხე, სისხლის უჯრედების შემცირება, ანემია და ჰიპერტენზია.

იბრუტინიბი

29 იანვარს 2015 წელს FDA-ს მიერ დამტკიცებული იბრუტინიბი (Imbruvica®) გამოიყენება ლიმფომის ერთ-ერთი სახეობის, ვალდენსტრომის მაკროგლობულინემიის პაციენტებში. იგი 2013 წელს მანტიის უჯრედოვან ლიმფომაშიც დამტკიცდა. კიბოს უჯრედზე ტიროზინკინაზის რეცეპტორების დონეზე მოქმედებს, რის შედეგადაც უჯრედები ვეღარ იზრდება, მრავლდება და შორეულ ქსოვილებში ვეღარ გადადის. ხშირია თრომბოციტების (სისხლდენის შემაჩერებელი უჯრედების) შემცირება, დიარეა, ანემია, დაღლილობა, ტკივილი და შეშუპება.