CRISPR-ით კანის უჯრედები ღეროვან უჯრედებად გარდაიქმნა
ამ სტატიაში
საუკუნის ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს აღმოჩენად მიჩნეული CRISPR-Cas9 საინტერესო განვითარებას კვლავ გვთავაზობს. ივლისში, 2018 წელს, Nature-შიგამოქვეყნებული კვლევის მიხედვით, CRISPR გენური რედაქტირების ტექნიკით კანის უჯრედები პლურიპოტენტურ ღეროვან უჯრედებად წარმატებით გარდაიქმნა.
იაპონელმა მეცნიერმა Shinya Yamanaka-მ აღმოაჩინა, რომ ზრდასრული ღეროვანი უჯრედების გადაპროგრამებით ინდუცირებულ პლურიპოტენტურ ღეროვან უჯრედებად გარდაქმნა შეიძლება. ამ აღმოჩენით 2012 წლის ფიზიოლოგიის ან მედიცინის ნობელის პრემია მიიღო. პლურიპოტენტურ უჯრედებს ორგანიზმის ნებისმიერ უჯრედულ ტიპად გარდაქმნა შეუძლია. თუმცა ზრდასრული უჯრედის პლურიპოტენტურად ქცევისთვის Yamanaka-ს ფაქტორები იყო საჭირო (გარედან სპეციალური ფაქტორებით სტიმულირება). ისინი ზრდასრული კანის უჯრედებში სპეციალური ტექნიკით უნდა შეეტანათ.
ამას გენეტიკური მუტაციების და კიბოდ გარდაქმნის რისკი ჰქონდა.
მკვლევრებმა CRISPR ტექნიკით DNA-შიჩარევის გარეშე, გენების გააქტიურებით, უჯრედების ღეროვან უჯრედებად გარდაქმნაუზრუნველყვეს.
როგორც ცნობილია, CRISPR სისტემის Cas9 ფერმენტს DNA-ის კონკრეტულ უბნებში გაჭრა შეუძლია. ამ კვლევაში Cas9-ის ჭრის უნარი შეცვალეს და DNA-ის გაჭრა შეაფერხეს. ასე სამიზნე გენის გააქტიურება მუტაციის გარეშე გახდა შესაძლებელი. მეთოდს CRISPRa უწოდეს.
რას ნიშნავს ეს კვლევა ჩვენთვის?
- შემუშავდა CRISPR ტექნიკა, რომელიც DNA-ში მუტაციის გარეშე კანის უჯრედებს პლურიპოტენტურ უჯრედებად გარდაქმნის.
- მრავალი სამეცნიერო ავტორიტეტი ტექნიკას უჯრედული დიფერენცირების უსაფრთხო გზად აღწერს.
- მოსალოდნელია, რომ კვლევა უჯრედების ხელახალ პროგრამირებაში, ბიობანკებში, წამლების აღმოჩენასა და ემბრიოლოგიაში დიდ შესაძლებლობებს შექმნის.
წყაროები
Human pluripotent reprogramming with CRISPR activators.
Nature Communications, 2018.
ეს სტატია სასარგებლო იყო თქვენთვის?
თქვენი გამოხმაურება გვეხმარება შინაარსის გაუმჯობესებაში.
მკითხველთა კომენტარები
გაგვიზიარეთ თქვენი კომენტარი
თქვენი სახელი და კომენტარი მხოლოდ ადმინისტრატორის დამტკიცების შემდეგ გამოქვეყნდება. ელფოსტის მისამართი ვიზიტორებს არასოდეს ეჩვენებათ.
პირველმა დაწერეთ კომენტარი.