დაბერებული კიბოს უჯრედები ერთმანეთის ჭამით გადარჩენას აგრძელებს

კიბოს უჯრედები, გადასარჩენად ერთმანეთს ეჯიბრება. ენერგიისა და საკვების ძლიერი მოთხოვნილების გამო ისინი კანიბალიზმად წოდებულ ქცევას ავლენს. სექტემბერში 2019 წელს Journal of Cell Biology სამეცნიერო ჟურნალში გამოქვეყნებული კვლევის მიხედვით, კიბოს უჯრედები ირგვლივ არსებულ სხვა კიბოს უჯრედებს „ჭამს“ და ქიმიოთერაპიის შემდეგ გადარჩება. ეს „კანიბალიზმი“ სიმსივნის რეციდივისთვის (განმეორებისთვის) საჭირო ენერგიას უზრუნველყოფს.
დოქსორუბიცინის მსგავსი ქიმიოთერაპიული პრეპარატები კიბოს უჯრედების დნმ-ისდაზიანებით მათ განადგურებას ცდილობს. თუმცა ზოგი უჯრედი ქიმიოთერაპიის შემდეგ გადარჩება და სიმსივნის რეციდივს იწვევს. ძუძუს კიბოში ეს p53 გენისჯერ კიდევ აქტიურობითაა გამოწვეული. ქიმიოთერაპიით გამოწვეული დნმ-ის დაზიანებისგან სიკვდილის ნაცვლად უჯრედები გამრავლებას წყვეტს და მოსვენების მდგომარეობაში გადადის (იხილეთ მიძინებული კიბოს უჯრედები). ეს მიძინებული უჯრედები მრავალი ანთებითი მოლეკულის წარმოქმნით სიმსივნის ზრდას უწყობს ხელს. ამიტომ ნორმალური p53 გენის მქონე ძუძუს კიბოს პაციენტებს ქიმიოთერაპიის შემდეგ სიმსივნის რეციდივის რისკი აქვთ.
კვლევაში აღმოჩნდა, რომ დოქსორუბიცინის მსგავსი ქიმიოთერაპიული საშუალებები ძუძუს კიბოს უჯრედების უმეტესობას კლავს, ხოლო გადარჩენილებს აზიანებს და ამით მათი მიძინებისა და ირგვლივ არსებული კიბოს უჯრედების ჭამის დაწყებას იწვევს.
ეს დაფიქსირდა როგორც ლაბორატორიულ უჯრედებში, ისე სიმსივნის თაგვის მოდელებში. ასევე აღმოაჩინეს, რომ ფილტვისა და ძვლის კიბოს უჯრედებიც კანიბალისტურ ქცევას ავლენს.
კვლევა აშშ-ის Tulane-ის უნივერსიტეტში ჩატარდა. აღმოჩნდა, რომ მიძინებული კიბოს უჯრედები გარკვეულ გენებს ააქტიურებს. ეს გენები ჩვეულებრივ სისხლის თეთრ უჯრედებშია აქტიური და მიკრობებისა თუ უჯრედული ნარჩენების განადგურებაში მონაწილეობს. ასევე აჩვენეს, რომ ეს ქცევა მიძინებულ კიბოს უჯრედებს უფრო დიდხანს აცოცხლებს. სხვა კიბოს უჯრედების განადგურებით ისინი საჭირო ენერგიასა და საკვებს იღებს და სიმსივნის რეციდივს იწვევს.
რას ნიშნავს ეს კვლევა ჩვენთვის?
- აღმოაჩინეს, რომ მკურნალობის შემდეგ გადასარჩენად კიბოს უჯრედები ირგვლივ არსებულ სხვა კიბოს უჯრედებს ჭამს.
- უჯრედული კანიბალიზმი კიბოს მე-11 ძირითადი მახასიათებელი შეიძლება იყოს. ამ მოვლენის სამიზნედ ამღებმა მიდგომებმა შესაძლოა კიბოს ეფექტიანი მკურნალობა უზრუნველყოს.
წყაროები
ეს სტატია სასარგებლო იყო თქვენთვის?
თქვენი გამოხმაურება გვეხმარება შინაარსის გაუმჯობესებაში.





მკითხველთა კომენტარები
გაგვიზიარეთ თქვენი კომენტარი
თქვენი სახელი და კომენტარი მხოლოდ ადმინისტრატორის დამტკიცების შემდეგ გამოქვეყნდება. ელფოსტის მისამართი ვიზიტორებს არასოდეს ეჩვენებათ.
პირველმა დაწერეთ კომენტარი.