Ehrlich-ის ჯადოსნური ტყვიები 1910 — სამიზნე: ქიმიური რეცეპტორები
1900 წელს ინფექციურ დაავადებებთან საბრძოლველად ძალიან ცოტა მედიკამენტი არსებობდა. ცნობილი მაგალითია ქინინი, რომელსაც ევროპა 1630 წლიდან იყენებდა კოღოებით გადატანილი პროტოზოული პარაზიტით გამოწვეული მალარიის სამკურნალოდ.
ვერცხლისწყალს კი 1495 წლიდან იყენებდნენ სქესობრივი გზით გადამდები ბაქტერიული დაავადების — სიფილისის — სამკურნალოდ. თუმცა ვერცხლისწყლით მკურნალობა ადამიანებისთვის საკმაოდ ტოქსიკური შეიძლებოდა ყოფილიყო. ამიტომ გრძელდებოდა ისეთი ქიმიური აგენტების ძიება, რომლებიც პაციენტს დაიცავდა და ინფექციის გამომწვევების მიმართ შერჩევით ტოქსიკურობას გამოავლენდა. ამ ძიებას გზა გაუკვალა თანამედროვე ქიმიოთერაპიის ერთ-ერთი ცნობილი დამფუძნებლის, გერმანელი მეცნიერის Paul Ehrlich-ის სამუშაომ. რა თქმა უნდა, ასეთი სასარგებლო ქიმიკატების მისი სისტემური ძიება ვერ განხორციელდებოდა დაავადებასთან დაკავშირებული მიკროორგანიზმების იდენტიფიცირებისა და დაავადების თეორიის ჩამოყალიბებამდე 1800-იანი წლების ბოლოს.
Ehrlich განსაკუთრებით იყო დაინტერესებული სიფილისის გამომწვევი Treponema pallidum-ის შერჩევით გასანადგურებლად გამოსადეგი დარიშხანის ნაერთებით. იგი მკვლევრების არმიას ყოველდღიურად უამრავი ასეთი ნაერთის გამოცდას ავალებდა.
1909 წელს Ehrlich-ის ლაბორატორიაში მომუშავე იაპონელმა ბაქტერიოლოგმა Sahachiro Hata-მ, რომელიც სიფილისიანი კურდღლების გამოკვლევაში იყო სპეციალიზებული, დარიშხანის ნაერთი no:606 გამოსცადა და აღმოაჩინა, რომ იგი სიფილისის წინააღმდეგ ეფექტიანი იყო. 1910 წელს Ehrlich-მა 606-ის აღმოჩენა მსოფლიოს აცნობა. სავაჭრო სახელით Salvarsan ცნობილი 606 პირველი პრაქტიკული წარმატება იყო ქიმიოთერაპიული აგენტების ძიებაში, რომლებსაც Ehrlich ჯადოსნურ ტყვიებს უწოდებდა.
ჯადოსნური ტყვიის შედარება უკავშირდება Ehrlich-ის რწმენას, რომ ასეთი მედიკამენტები მასპინძლის უჯრედებს არ აზიანებდა და პარაზიტზე არსებულ კონკრეტულ ქიმიურ რეცეპტორებზე დამიზნებული შერჩევითი იარაღის მსგავსად მოქმედებდა.
სამეცნიერო ავტორის John Simmons-ის თანახმად, „მაშინ, როდესაც Louis Pasteur და Robert Koch დაავადების თეორიას ავითარებდნენ, Paul Ehrlich-ს ეკუთვნის განზოგადება, რომ დაავადება თავისი არსით ქიმიურია.“
საინტერესოა, რომ ეკლესიის ზოგი წარმომადგენელი Ehrlich-ის ჯადოსნურ ტყვიას ეწინააღმდეგებოდა იმ მოტივით, რომ სქესობრივი გზით გადამდები დაავადებები უზნეობისთვის ღმერთის მიერ მოვლენილი სასჯელი იყო. 1940-იან წლებში სიფილისის სამკურნალოდ პენიცილინის გამოყენება დაიწყეს.
სტატიის გამოსახულების აღწერა: სიფილისი Treponema pallidum ბაქტერიით გამოწვეული, სქესობრივი გზით გადამდები დაავადებაა.
სტატიაში მოხსენიებული ისტორიული პირები: Paul Ehrlich (1854–1915), Sahachiro Hata (1873–1938)
წყაროები
ეს სტატია სასარგებლო იყო თქვენთვის?
თქვენი გამოხმაურება გვეხმარება შინაარსის გაუმჯობესებაში.
მკითხველთა კომენტარები
გაგვიზიარეთ თქვენი კომენტარი
თქვენი სახელი და კომენტარი მხოლოდ ადმინისტრატორის დამტკიცების შემდეგ გამოქვეყნდება. ელფოსტის მისამართი ვიზიტორებს არასოდეს ეჩვენებათ.
პირველმა დაწერეთ კომენტარი.