Ehrlich’in Sihirli Kurşunları 1910 – Hedef: Kimyasal Reseptörler

1900 yılında, enfeksiyon hastalıklarına karşı mücadele etmek için çok az ilaç vardı. Meşhur bir örnek Avrupa’nın sivrisinekler tarafından taşınan bir protozoan parazitin neden olduğu sıtma tedavisi için 1630'dan itibaren kullandığı kinindir. 

Cıva ise cinsel yolla bulaşan bir bakteriyel hastalık olan frengi tedavisi için 1495'ten itibaren kullanılmıştır. Ancak, cıva tedavileri insanlar için oldukça toksik olabiliyordu. Bu nedenle hastalığın nedenleri karşısında hastayı korurken, enfeksiyonun nedenlerine karşı seçici toksisite sergileyen kimyasal ajanlar arayışı devam ediyordu. Modern kemoterapinin ünlü kurucularından biri olan Alman Bilim İnsanı Paul Ehrlich'in çalışmaları ise bu arayışa öncülük etmiştir. Tabii ki, Ehrlich'in bu tür faydalı kimyasallar için çok sistemli arayışı, hastalıkla ilgili mikroorganizmaların tanımlanması ve hastalık teorisinin 1800'lerin sonlarında ortaya konulmasından önce uygulanamazdı.

Ehrlich, frengiye neden olan Treponema pallidum'u seçici olarak yok etmek için kullanılabilecek arsenik bileşikleri konusunda özellikle ilgiliydi. Ehrlich, araştırmacı ordusunu günlük olarak sayısız arsenik bileşiği test etmeye yönlendirirdi. 

1909'da Ehrlich'in laboratuvarında çalışan ve frengili tavşanları test etme konusunda uzman olan Japon Bakteriyolog Sahachiro Hata, arsenik bileşiği no:606'yı test ettiğinde, frengiye karşı etkili olduğunu keşfetti. 1910'da Ehrlich, 606'nın keşfini dünyaya duyurdu. Ticari adı Salvarsan olan 606, Ehrlich’in sihirli kurşunlar olarak adlandırdığı, kemoterapötik ajanlar için yaptığı arayışın ilk pratik başarısıydı. 

Sihirli kurşun benzetmesi, Ehrlich’in konak hücrelerine zarar vermeyen bu tür ilaçların parazit üzerinde var olan belirli kimyasal reseptörlere hedeflenen seçici silahlar olarak işlev gördüğüne inanması gerçeğine atıfta bulunur.

Bilim Yazarı John Simmons'a göre, "Louis Pasteur ve Robert Koch hastalık teorisini geliştirirken, Paul Ehrlich hastalığın temel olarak kimyasal olduğu genellemesinden sorumludur.”

İlginç bir şekilde, bazı kilise yetkilileri, cinsel yolla bulaşan hastalıkların ahlaksızlıklar için Tanrı tarafından verilen bir ceza olduğu gerekçesiyle Ehrlich’in sihirli kurşununa karşı çıktılar. 1940'larda, frengi tedavisinde penisilin kullanılmaya başlandı.

Yazı Görselinin Açıklaması: Frengi,Treponema pallidum bakterisinin sebep olduğu cinsel yolla bulaşan bir hastalıktır.

Yazıda Geçen Tarihi Kişiler: Paul Ehrlich (1854–1915), Sahachiro Hata (1873–1938)

• Önceki konu: İçme Suyunun Klorlanması 1910 – Etkili Bir Dezenfektan
• Sonraki konu: Flexner Raporu 1910 – Tıp Eğitiminde Bir Devrim