ეპილეფსიის მკურნალობა 1857 – ეპილეფსიური შეტევები

ეპილეფსია ნევროლოგიური დარღვევაა, რომელსაც ტვინის ელექტრულ აქტივობაში უეცარი ცვლილებების გამომწვევი შეტევები ახასიათებს. ამ ცვლილებებმა უჩვეულო მოძრაობები, ქცევები, ემოციები და შეგრძნებები შეიძლება გამოიწვიოს. ძველ კულტურებში ეპილეფსიას ზოგჯერ სულების წყევლას, ეშმაკების თავდასხმას, ჯადოქრობას ან ღმერთთან კავშირს უკავშირებდნენ.

ეპილეფსიის ზოგი ტიპი გენეტიკურ მუტაციებს უკავშირდება, ზოგი კი ნერვული სიგნალების ქიმიურ ნივთიერებათა დისბალანსით შეიძლება იყოს გამოწვეული. ზოგი ტიპის პროვოცირება გარე სტიმულებს, მაგალითად სინათლის უეცარ ცვლილებებს შეუძლია. 

დღეს ეპილეფსიის შეფასებისა და დიაგნოზისთვის ისეთ სამედიცინო კვლევებს იყენებენ, როგორიცაა EEG, MRG, CAT და PET. ეპილეფსიის კონტროლი, ჩვეულებრივ, წამლებით ან ქირურგიული ჩარევით შეიძლება, მაგალითად იმ დაზიანების ამოკვეთით, რომელიც ტვინში არანორმალურ ელექტრულ აქტივობას იწვევს. მძიმე ფორმებისას ტვინის ნახევარსფეროს ქერქის ნაწილის ამოკვეთა შეტევების სიხშირისა და სიმძიმის შესამცირებლად ერთადერთი შესაძლო არჩევანი შეიძლება იყოს. ალტერნატიულად, კისრის ცდომილი ნერვის ან ტვინის ღრმა სტრუქტურების სტიმულაციისთვის ელექტრულ მოწყობილობებს იყენებენ.

• 1857 წელს ინგლისელმა ექიმმა Charles Locock-მა მარტივი მარილის, კალიუმის ბრომიდის (KBr) ანტიკონვულსიური (ანტიეპილეფსიური მოქმედების) თვისებები შენიშნა. Locock-ს სჯეროდა, რომ KBr სქესობრივ ლტოლვას ამცირებდა და ეს შეტევების მკურნალობის წარმატებაზე უშუალოდ მოქმედებდა (ეს მცდარი შეხედულება იყო). 
• 1868 წელს შოტლანდიელმა ფსიქიატრმა Thomas Clouston-მა სწორი დოზირების დასადგენად კლინიკური ცდები ჩაატარა. შედეგად აჩვენა, რომ KBr-ის მიღებისას პაციენტების შეტევების რაოდენობა მცირდებოდა.
• 1870-იანი წლების შუა ხანებში ლონდონის ეროვნულ საავადმყოფოში წელიწადში ორ-ნახევარ ტონაზე მეტ KBr-ს მოიხმარდნენ. KBr შეიძლება ეპილეფსიის პირველ ეფექტურ წამლად ჩაითვალოს. 
• 1912 წელს ფენობარბიტალის (ბარბიტურატის ან ცენტრალური ნერვული სისტემის დეპრესანტის) ბაზარზე გამოჩენამდე უფრო ეფექტური წამალი ვერ მოიძებნა. 

KBr კვლავ გამოიყენება ძაღლებსა და კატებში ეპილეფსიის სამკურნალოდ, ზოგ ქვეყანაში კი ადამიანებშიც. დღეს ეპილეფსიის სამკურნალოდ განსხვავებული სარგებლისა და გვერდითი ეფექტების მქონე 20-ზე მეტი წამალი გამოიყენება.

სტატიის გამოსახულების განმარტება: ჭერის ფრესკაზე წმინდა ვალენტინის გამოსახულება (1740). სურათზე ინფანტილური სპაზმების სინდრომის მქონე (დაავადება, რომელიც ეპილეფსიის მქონე ბავშვებში ტვინის დაზიანების გამო ვითარდება) ბავშვისგან გაქცეული ეშმაკების გამოსახულებები იპყრობს ყურადღებას.

სტატიაში ნახსენები ისტორიული პირები: Charles Locock (1799–1875), Sir Thomas Smith Clouston (1840– 1915)

• წინა თემა: უჯრედის გაყოფა 1855 – უჯრედული პათოლოგიის დაბადება
• შემდეგი თემა: Gray's Anatomy 1858 – საუკუნეების სამედიცინო წიგნი