გაკვირვებას ვერ ვმალავ: თურმე სტრესი კიბოს არ იწვევს!

მეცნიერება ზოგჯერ გვათქმევინებს: „არა, ამდენიც არა!“ ხანდახან სასურველს სამეცნიერო ნამცეცებს ვუთავსებთ და ტრადიციულ სიმართლეს ვქმნით. წლების შემდეგ მონაცემებით უარყოფა კი გვაკვირვებს.

ონკოლოგის ყოველდღიურობაში ხშირად მესმის: „მეუღლემ ბოლო წელს ძალიან გამანაწყენა და კიბო დამემართა“, „სამსახურში უბედური ვიყავი და ამიტომ გავხდი ავად“, ან „ქალიშვილმა დამამწუხრა და თქვენი მკურნალობა არ იმოქმედა, დაავადება პროგრესირდა“.

ამ საკითხის შემსწავლელ სამეცნიერო ლიტერატურას წლების განმავლობაში მუდმივად ვადევნებდი თვალს და მეც, როგორც პიროვნება, ამ ნათქვამის მხარდამჭერი მონაცემების პოვნას ვცდილობდი. ცხოვრების მრავალ სირთულესთან დაკავშირებული მწუხარება რომ ორგანიზმის თავდაცვის სისტემას ასუსტებს და კიბოსადმი მიდრეკილებას ქმნის, ეს აზრი ყოველთვის სადღაც გვიტრიალებს. მართალია, აქამდე ამ მიდგომის მხარდამჭერი კვლევებიც წამიკითხავს, მაგრამ ვხედავდი, რომ ისინი ძალიან სუსტი იყო და ამ მოსაზრების გასარკვევად საკმარისი არ აღმოჩნდა.

ამიტომ მსურდა თქვენთვის გამეზიარებინა ძალიან ავტორიტეტულ European Journal of Epidemiology-ში გამოქვეყნებული ახალი კვლევის შედეგები. ჩვენი დამკვიდრებული რწმენის საწინააღმდეგოდ, ამ კვლევამ სტრესსა და კიბოს შორის კავშირი ვერ დაადგინა. მან აჩვენა, რომ კიბო ისეთი დაავადებების ჯგუფს ეკუთვნის, რომელთა ახსნა მარტივი პირადი და საზოგადოებრივი დაკვირვებებით შეუძლებელია.

ამ კვლევაში პოსტტრავმული სტრესული აშლილობისა და კიბოს სხვადასხვა ტიპის კავშირი შეისწავლეს. ეს არის ფსიქოლოგიური დარღვევა, რომელიც ტრავმული მოვლენის შემდეგ მასთან დაკავშირებული გადაჭარბებული შფოთვის, წუხილისა და სტრესის შედეგად ვითარდება. სქესისა და ასაკის გათვალისწინებით ჩატარებულ კვლევაში გამოიკვლიეს დანიელი მოზრდილები, რომლებსაც 1995-2011 წლებში პოსტტრავმული სტრესი დაუდგინდათ და 16 წელზე უფროსები იყვნენ. საშუალოდ 16-წლიანი დაკვირვების შედეგად დადგინდა, რომ 4131 მოზრდილს (% 60 ქალი) პოსტტრავმული სტრესის დიაგნოზის შემდეგ პირველ წელს კიბო არ განუვითარდა. შემდგომ წლებშიც კიბოს განვითარების სიხშირე პოსტტრავმულ სტრესულ აშლილობასთან დაკავშირებული არ აღმოჩნდა. ამ ფართომასშტაბიანი კვლევის შედეგების მიხედვით, ტრავმის შემდგომ სტრესულ აშლილობასა და კიბოს მრავალ ტიპს შორის კავშირი არ არსებობს.

მსურს აღვნიშნო, რომ ამ კვლევას არ შეუსწავლია, არსებობს თუ არა კავშირი ჩვენი ორგანიზმის იმუნურ (დამცავ) სისტემასა და კიბოს შორის, და არც ჩვენ ვამტკიცებთ ასეთი კავშირის არარსებობას. იმუნურ სისტემასა და კიბოს შორის კავშირი დამტკიცებული მექანიზმია. მეტიც, ამ სფეროში ახლად შემუშავებული მკურნალობა კიბოს თერაპიაში ფაქტობრივად ახალ ეპოქას ქმნის. ამ კვლევის შედეგი კი მიუთითებს, რომ ცხოვრებაში განცდილი ძლიერი სტრესისა და მწუხარების გამომწვევი პრობლემების გავლენა კიბოს წარმოქმნაზე თითქმის უგულებელყოფილი უნდა იყოს.

ძვირფასო მეგობრებო, ადრე ჩატარებული ზოგიერთი კვლევის შედეგები აჩვენებდა, რომ სტრესი შესაძლოა კიბოსთან ყოფილიყო დაკავშირებული. თუმცა ამ კვლევით მიღებულ მონაცემებს შეიძლება „სტრესით გამოწვეული კიბოს“ შესახებ წარმოდგენის შეცვლა შეეძლოს.

ეპიდემიოლოგია: მედიცინის დარგი, რომელიც მოსახლეობაში დაავადების, უბედური შემთხვევებისა და ჯანმრთელობის მდგომარეობების განაწილებას, სიხშირესა და გავლენის ფაქტორებს სწავლობს.