გენეტიკური მოზაიციზმი ემბრიონში: კიბოს უხილავი საფრთხე?

ჩვენი გენეტიკური კოდი ისეთი ერთგვაროვანი არ არის, როგორიც გვგონია

ტრადიციული წარმოდგენით, ჩვენი სხეულის ყველა უჯრედს დნმ-ის ერთნაირი თანმიმდევრობა აქვს. თუმცა ბოლო წლებში ახალი თაობის სეკვენირების ტექნოლოგიებით ჩატარებული კვლევები აჩვენებს, რომ ეს შეხედულება არასრულია. ადამიანის ორგანიზმი შედგება ერთმანეთისგან გენეტიკურად ოდნავ განსხვავებული უჯრედული ჯგუფებისგან, რომლებიც დროთა განმავლობაში და განვითარების პროცესში სხვადასხვა მუტაციას აგროვებს. ამ ბიოლოგიურ მოზაიკურ სტრუქტურას „გენეტიკური მოზაიციზმი“ ეწოდება.

უჯრედის ყოველი გაყოფისას დაახლოებით 10 ახალი მუტაცია წარმოიქმნება. ახალშობილის თითოეული უჯრედი საშუალოდ 120-ზე მეტ მუტაციას ატარებს. მუტაციების უმეტესობა უვნებელია, თუმცა ზოგიერთმა დროთა განმავლობაში შეიძლება მძიმე დაავადებებს, მათ შორის კიბოს, დაუდოს საფუძველი.

რა არის გენეტიკური მოზაიციზმი?

ემბრიონის განვითარების ადრეულ ეტაპზე წარმოქმნილი მუტაციები შეიძლება იმ ქსოვილებში გავრცელდეს, რომლებიც შესაბამისი უჯრედიდან წარმოიქმნება. შედეგად ერთსა და იმავე ორგანიზმში გენეტიკურად განსხვავებული უჯრედული ჯგუფები ჩნდება. ამას „გენეტიკური მოზაიციზმი“ ეწოდება. ხელოვნებაში მოზაიკა პატარა, განსხვავებული ქვებისგან შედგენილი გამოსახულებაა; ბიოლოგიაშიც ის განსხვავებული უჯრედებისგან შექმნილ მთლიანობას გამოხატავს.

გარემო და მემკვიდრეობითი ფაქტორების შემდეგ მე-3 მექანიზმი: მოზაიციზმი

კიბოს განვითარების ყველაზე გავრცელებული სცენარი სიცოცხლის განმავლობაში უჯრედებში დნმ-ის იმ ცვლილებების თანდათანობით დაგროვებაა, რომლებსაც სომატური მუტაციები ეწოდება. ისინი გარემო ფაქტორების (მოწევა, სიმსუქნე, ალკოჰოლი, ზოგი ვირუსული ინფექცია, მაგალითად HPV), დაბერებისა და უჯრედული სტრესის გავლენით წარმოიქმნება. თუმცა ზოგ ადამიანში ეს პროცესი შესაძლოა დაბადებიდანვე დაჩქარებული იყოს, რაც მემკვიდრეობით (გერმინალურ) მუტაციებს უკავშირდება. ისეთი სიმსივნის სუპრესორული გენების მემკვიდრეობითი მუტაციები, როგორიცაა BRCA1/2, TP53 და APC, ზოგ ადამიანს სიცოცხლის ადრეული პერიოდიდანვე კიბოსადმი მიდრეკილებას უქმნის.

ბოლო წლებში ყურადღებას მესამე კატეგორიაც იპყრობს: მოზაიკური მუტაციები. ისინი არც მთლიანად მემკვიდრეობითია, რადგან ყველა უჯრედში არ გვხვდება, და არც მოგვიანებით შეძენილი კლასიკური სომატური მუტაციებია. ამის ნაცვლად, ემბრიონის განვითარების ადრეულ ეტაპზე წარმოიქმნება და შესაბამისი უჯრედიდან განვითარებულ ყველა ქსოვილში ვრცელდება. შედეგად ადამიანის ზოგ უჯრედში მუტაცია არის, ზოგში კი — არა.

მოზაიკური მუტაციები განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია შემდეგი მიზეზებით:

• შეიძლება კლინიკურად უსიმპტომო იყოს: რადგან მუტაცია მხოლოდ ზოგ უჯრედშია, დაავადების ნიშნები შეიძლება გვიან გამოვლინდეს ან დიაგნოზის დასმა გართულდეს.

• ტესტებით გამოვლენა რთულია: თუ მუტაციის მატარებელი უჯრედების წილი დაბალია, მაგალითად <20%, სტანდარტულმა გენეტიკურმა ტესტებმა შესაძლოა ეს ცვლილება ვერ აღმოაჩინოს.

• შეიძლება მემკვიდრეობითივით გადაეცეს: განსაკუთრებით გონადური, ანუ სასქესო უჯრედების მოზაიკური მუტაციები შეიძლება მომდევნო თაობებს გადაეცეს და ოჯახში კიბოს განმეორებადი შემთხვევები გამოიწვიოს.

• შეიძლება კიბო გამოიწვიოს: თუ მოზაიკური მუტაცია, მაგალითად, TP53 გენშია, ზოგ უჯრედში სიმსივნის დამთრგუნველი ფუნქცია შეიძლება გამოირთოს. ეს ამ უჯრედების უკონტროლო გამრავლების რისკს ზრდის.

ამიტომ მოზაიციზმი კიბოს გენეტიკური საფუძვლების მხრივ დიდი ხნის განმავლობაში უგულებელყოფილ, მაგრამ დღეს დიაგნოსტიკისა და რისკის შეფასების არსებითად შეცვლის პოტენციალის მქონე ცნებად გამოიკვეთა.

რას გვიჩვენებს VAF (Varyant Allele Frequency)?

VAF (ვარიანტული ალელის სიხშირე) მიუთითებს შესწავლილ გენეტიკურ მასალაში, მაგალითად სიმსივნურ ქსოვილში ან სისხლში, კონკრეტული მუტაციის მატარებელი უჯრედების წილს. მაგალითად, თუ VAF 10%-ია, ეს ნიშნავს, რომ მუტაცია ამ ქსოვილის უჯრედების დაახლოებით 10%-ში გვხვდება.

გენეტიკური მოზაიციზმი, ჩვეულებრივ,  50%-ზე დაბალი ვარიანტული ალელის სიხშირით ვლინდება:

• გერმინალური ჰეტეროზიგოტა: VAF ≈ 50%

• მოზაიკური მუტაცია: VAF 5–40%. ამიტომ დაბალი VAF-ის მქონე მუტაციები ყურადღებით უნდა გაანალიზდეს. არაკოდირებად რეგიონებში არსებული ვარიანტების ბიოლოგიური ეფექტების ინტერპრეტაცია კი უფრო რთულია.

მოზაიციზმის მაგალითები სხვადასხვა სცენარით

მაგალითი 1. გენეტიკური ტესტი „უარყოფითია“, მაგრამ კლინიკური სურათი მემკვიდრეობითობას გვაფიქრებინებს

სცენარი: პაციენტს ახალგაზრდა ასაკში ძუძუს კიბო უვითარდება. გამოხატული ოჯახური ისტორია არ აქვს, მაგრამ ასაკი და სიმსივნის ტიპი, მაგალითად სამმაგად უარყოფითი, მემკვიდრეობით რისკზე მიანიშნებს. ჩატარებულ მრავალგენურ პანელში, მათ შორის BRCA1/2-ში, მნიშვნელოვანი მუტაცია ვერ ვლინდება.

შესაძლო ახსნა: ამის მიზეზი შეიძლება იყოს მოზაიკური მუტაცია , რომელსაც სტანდარტული გენეტიკური ტესტები ვერ აღმოაჩენს.

• თუ მუტაცია ემბრიონულ პერიოდში წარმოიქმნა, ის შესაძლოა ადამიანის მხოლოდ ზოგ უჯრედში, მაგალითად ძუძუს ქსოვილში, იყოს. თუმცა გენეტიკური ტესტი უმეტესად სისხლზე ტარდება და ამ დროს მუტაცია შეიძლება „უხილავი“ დარჩეს.

• განსაკუთრებით მაშინ, როცა ვარიანტული ალელის სიხშირის (VAF) მნიშვნელობა დაბალია, მაგალითად 10%-ზე ნაკლები, სტანდარტულმა ტესტებმა შეიძლება ის გამოტოვოს.

• ამ პაციენტებში მუტაციის სიმსივნურ ქსოვილში გამოვლენა და სისხლში არყოფნა, ან cfDNA-ში (მოცირკულირე თავისუფალი დნმ — circulating free DNA) საეჭვო დაბალი VAF-ის მქონე მუტაციები შეიძლება მოზაიციზმზე მიანიშნებდეს.

კლინიკურად მნიშვნელოვანი საკითხი: ასეთი პაციენტები, გენეტიკური ტესტის „უარყოფითი“ პასუხის მიუხედავად, რისკის ჯგუფში უნდა შეფასდნენ. ასევე შეიძლება საჭირო იყოს ხელახალი შეფასება მოწინავე მეთოდებით: ულტრაღრმა სეკვენირებით, სიმსივნური დნმ-ის ანალიზით ან იმავე ადამიანის სხვა ქსოვილების ნიმუშებით.

მაგალითი 2. გამოხატული ოჯახური ისტორია და ძუძუს კიბო, მაგრამ გენეტიკური ტესტი უარყოფითია

კითხვა: პაციენტს ძუძუს კიბო ახალგაზრდა ასაკში განუვითარდა და ოჯახში კიბოს მრავალი შემთხვევაა. თუმცა მრავალგენური პანელი მნიშვნელოვან მუტაციას არ აჩვენებს. შეიძლება ამ შემთხვევაში მოზაიციზმი ვივარაუდოთ?

პასუხი: დიახ, მოზაიციზმი აქ ერთ-ერთი შესაძლო ახსნა შეიძლება იყოს.

• პაციენტი შესაძლოა გერმინალურ მუტაციას მოზაიკური სახით ატარებდეს . ანუ მუტაცია ზოგ უჯრედულ ხაზში, მაგალითად ძუძუს ქსოვილში ან ჩანასახოვან ხაზში, არსებობს, მაგრამ პერიფერიულ სისხლში VAF იმდენად დაბალია, რომ გენეტიკურმა ტესტმა ვერ გამოავლინა.

• როდესაც „ტესტი უარყოფითია, მაგრამ კლინიკური რისკი მაღალია“, მოზაიციზმის აღმოჩენა შეიძლება შესაძლებელი გახდეს ისეთი მეთოდებით, როგორიცაა ეპითელური ქსოვილების, მაგალითად სიმსივნური ქსოვილის, დამატებითი ტესტირება, ულტრაღრმა სეკვენირება ან cfDNA-ის ანალიზი .

• ასევე გასათვალისწინებელია ტესტის პანელის არასაკმარისობა, მაგალითად ეპიგენეტიკური ცვლილებების შეუმოწმებლობა, ან „VUS“-ად შეფასებული ვარიანტები.

დასკვნა: ამ შემთხვევაში მოზაიკური BRCA1/2, TP53 ან სხვა მიდრეკილების განმაპირობებელი გენების მუტაციების ალბათობა მაღალია და მოზაიციზმს კლინიკური სურათის ახსნა შეუძლია.

მაგალითი 3. პაციენტი BRCA1 მუტაციას ატარებს, მაგრამ ოჯახში კიბოს ისტორია არ არის

კითხვა: გენეტიკურმა ტესტმა BRCA1 მუტაცია გამოავლინა, მაგრამ ოჯახში ძუძუს ან საკვერცხის კიბოს ისტორია არ არის. მემკვიდრეობითია თუ არა ეს მუტაცია? შეიძლება მოზაიციზმი იყოს?

პასუხი: დიახ, ესეც შეიძლება მოზაიციზმზე მიანიშნებდეს.

• ეს მუტაცია შეიძლება de novo იყოს — ანუ პაციენტის ზიგოტის წარმოქმნის შემდეგ განვითარებულიყო და როგორც გერმინალური, ისე სომატური უჯრედების ნაწილზე ემოქმედა.

• სხვა შესაძლო ახსნაა ერთ-ერთ მშობელში გონადური მოზაიციზმი : ასეთ შემთხვევაში მუტაცია ადამიანის სისხლში ვლინდება, მაგრამ მშობლების სისხლის ტესტებში არ ჩანს, რადგან მუტაცია ადრეულ ემბრიონულ განვითარებაში მხოლოდ მშობლის გონადურ უჯრედებში წარმოიქმნა.

• თუ მუტაციის VAF კლასიკური ჰეტეროზიგოტობის დონეზე დაბალია, მაგალითად 20–30%, სომატური მოზაიციზმის ალბათობა იზრდება.

• ოჯახში მემკვიდრეობითობის არგამოვლენამ შეიძლება მიგვანიშნოს, რომ ეს მუტაცია ოჯახურზე მეტად ინდივიდუალური მოზაიკური მოვლენაა .

დასკვნა: ოჯახური ისტორიის გარეშე აღმოჩენილი BRCA1 მუტაცია, კლასიკურ მემკვიდრეობით მუტაციას რომც ჰგავდეს, შეიძლება მოზაიკური მოვლენა ან de novo მუტაცია იყოს.

შეჯამება კლინიკური პრაქტიკისთვის:

რამდენად ხშირია მოზაიციზმი კიბოს დროს?

კვლევა, რომელმაც დაბალი სიხშირე აჩვენა

2022 წელს Cancer Discovery -ში გამოქვეყნებულ კვლევაში Memorial Sloan Kettering Cancer Center-ის მეცნიერებმა FDA-ის მიერ დამტკიცებული ფართო გენეტიკური პანელით, MSK-IMPACT-ით, კიბოს მქონე 35000-ზე მეტი პაციენტი შეისწავლეს. ემბრიონულ პერიოდში წარმოქმნილი პათოლოგიური მოზაიკური მუტაციები მხოლოდ 36 პაციენტში (0.1%) გამოვლინდა. ყველაზე ხშირად დაზიანებულ გენებს შორის იყო TP53 და RB1 . ეს დაბალი მაჩვენებელი გვაფიქრებინებს, რომ მოზაიკური მუტაციები იშვიათია ან არსებული ტესტები მათი აღმოჩენის შეზღუდული შესაძლებლობით ხასიათდება.

კვლევა, რომელმაც მაღალი სიხშირე აჩვენა

2024 წელს International Journal of Colorectal Disease -ში გამოქვეყნებული ნაშრომი სისტემური მიმოხილვა და მეტაანალიზია, რომელიც კოლორექტალური კიბოსა (KRK) და პოლიპოზის სინდრომების დროს გენეტიკური მოზაიციზმის სიხშირესა და კლინიკურ მნიშვნელობას აფასებს. მკვლევრებმა PubMed-ის, Scopus-ისა და Web of Science-ის ფართო ძიებით 27 შესაფერისი კვლევა შეარჩიეს და მათი მონაცემები გააანალიზეს.

სულ 2272 პაციენტის მომცველ ამ ანალიზში სომატური მოზაიციზმი 108 პაციენტში გამოვლინდა. დაავადებათა ამ ჯგუფში მოზაიციზმის საერთო სიხშირე შეფასდა 8.79%-ად (95% სანდოობის ინტერვალი: 5.1% – 14.7%). შედეგები მიუთითებს, რომ ამ დაავადებათა ჯგუფში გენეტიკური მოზაიციზმი შეიძლება მოსალოდნელზე ხშირი იყოს.

ქვეჯგუფების ანალიზმა აჩვენა, რომ მოზაიციზმი განსაკუთრებით ზოგიერთ გენში უფრო ხშირი იყო.

• APC გენში მოზაიციზმის სიხშირე 13.43% იყო,
• MLH1 გენში — 2.75%, ხოლო
• MSH2 გენში — 9.69%.

ეს მაჩვენებლები გვაფიქრებინებს, რომ აღნიშნულ გენებს მოზაიკურ მუტაციებთან განსაკუთრებული კავშირი შეიძლება ჰქონდეს.

კვლევის დასკვნით, სომატური მოზაიციზმი კოლორექტალური კიბოსა და პოლიპოზის სინდრომების გენეტიკური მრავალფეროვნების მნიშვნელოვანი ფაქტორია და კლინიკურ პრაქტიკაში მეტ ყურადღებას საჭიროებს. განსაკუთრებით იმ პაციენტებში, რომლებშიც სტანდარტული გერმინალური ტესტებით დიაგნოზი ვერ დგინდება, მოზაიციზმის შეფასებამ შეიძლება დიაგნოსტიკასა და მკურნალობაზე უშუალოდ იმოქმედოს. ამიტომ რეკომენდებულია გენეტიკური ტესტირების ალგორითმებში მოზაიციზმის სკრინინგის ჩართვაც.

სხვა კვლევები, რომლებიც მოზაიციზმის კლინიკურ მნიშვნელობას უსვამს ხაზს

1. TP53-ის მოზაიკური მუტაციები და ორმხრივი ძუძუს კიბო — ჩინური კვლევა (2024)

2024 წლის აგვისტოში Breast Cancer Research and Treatment -ში გამოქვეყნებულ ამ კვლევაში

შეფასდა TP53 გენის მუტაციების სიხშირე და ფენოტიპური მახასიათებლები ძუძუს კიბოს მქონე 420 ჩინელ ქალში. მკვლევრების აზრით, გენეტიკური ტესტირების არსებული კრიტერიუმები ზოგ პაციენტს გამორიცხავს, ამიტომ ახალი კრიტერიუმი შემოგვთავაზეს: სინქრონული ან მეტაქრონული ორმხრივი ძუძუს კიბოს დიაგნოზის მქონე პაციენტებში TP53 მუტაციის შეფასება.

შედეგები საყურადღებო იყო:

• პაციენტების 1.4%-ში გამოვლინდა პათოგენური ან სავარაუდოდ პათოგენური TP53 გერმინალური მუტაცია .

• TP53 მუტაციის მატარებელთა 33.3%-ს კიბო ადრეულ ასაკში (30 წლამდე) განუვითარდა.

• იმავე მატარებელთა ჯგუფის 33.3%-ში გამოვლინდა ორმხრივი ძუძუს კიბო .

• გენეალოგიური ანალიზით მშობლებში ეს მუტაციები არ გამოვლინდა, რამაც მათი de novo ან მოზაიკური წარმოშობა სავარაუდო გახადა.

მკვლევრებმა აღნიშნეს ამ შედეგების შეუსაბამობა გენეტიკური ტესტირების არსებულ პროტოკოლებთან და ტესტირების კრიტერიუმების განახლების აუცილებლობა .

2. TP53 მუტაციების ინტერპრეტაცია: მოზაიციზმი, კლონური ჰემატოპოეზი და გაურკვეველი შედეგები (2023)

2024 წელს Journal of Genetic Counseling -ში გამოქვეყნებული ნაშრომი რვა პაციენტის შემთხვევათა სერიაა. ის განიხილავს ახალი თაობის სეკვენირებით TP53 გენში აღმოჩენილი, მაგრამ კლინიკურ სურათთან შეუსაბამო შედეგების ინტერპრეტაციას. მიუხედავად იმისა, რომ ეს ვარიანტები კლასიკური ლი-ფრაუმენის სინდრომის (LFS) მსგავს სურათს ქმნიდა, პაციენტების უმეტესობის ოჯახური ან პირადი ისტორია LFS-ს არ შეესაბამებოდა.

ასეთი TP53 ვარიანტების წარმოშობა შემდეგ კატეგორიებად დაიყო:

• დაბალი პენეტრანტობის მემკვიდრეობითი მუტაციები

• მოზაიკური მუტაციები (მუტაცია ზოგ უჯრედულ ჯგუფში არის, ზოგში კი — არა)

• კლონური ჰემატოპოეზით (CHIP) გამოწვეული მუტაციები

კვლევამ შემთხვევების მაგალითებით აჩვენა ასეთი შედეგების ინტერპრეტაციის სირთულე და მულტიდისციპლინური მიდგომისა და ბიოინფორმატიკული მხარდაჭერის აუცილებლობა. ასევე აღინიშნა, რომ ზოგ შემთხვევაში 50%-ზე დაბალი VAF (Variant Allele Frequency) მოზაიციზმის სასარგებლოდ განიმარტა.

3. მოზაიკური ქრომოსომული ცვლილებები და კიბოს რისკი — UK Biobank-ის მონაცემები (2023)

2023 წელს Nature Genetics-ში გამოქვეყნებულ ამ მასშტაბურ კვლევაში შეისწავლეს UK Biobank-ის მონაცემთა ბაზიდან მიღებული დაახლოებით 500000 ადამიანის სისხლის ნიმუშები . მიზანი იყო მოზაიკური ქრომოსომული ცვლილებების (mCA) — ქრომოსომების მატების, დაკარგვისა და ასლების რაოდენობის ცვლილების გარეშე ჰეტეროზიგოტობის დაკარგვის — სიხშირის, მუტაციის სიჩქარისა და უჯრედულ შერჩევაზე გავლენის დადგენა.

ძირითადი მიგნებები:

• mCA-ებს, ჩვეულებრივ, მუტაციის დაბალი სიჩქარე აქვს, თუმცა საშუალოდან მაღალ დონემდე უჯრედულ უპირატესობას (fitness effect) იძლევა.

• ერთნუკლეოტიდურ ცვლილებებთან შედარებით mCA-ები 10-ჯერ უფრო იშვიათია, თუმცა ზოგმა მათგანმა შეიძლება დომინანტური პოზიცია დაიკავოს.

• განსაკუთრებით საყურადღებოა: X და Y ქრომოსომების დაკარგვა აუტოსომურ mCA-ებთან შედარებით დაახლოებით 1000-ჯერ უფრო ხშირად გვხვდება.

• ზოგი mCA ასაკთან ერთად მუდმივი სიჩქარით იმატებს, ზოგი კი გენეტიკური მიდრეკილების ან გარემო ფაქტორების მიხედვით სხვადასხვა სიჩქარით ვრცელდება.

კვლევა გამოთქვამს მოსაზრებას, რომ mCA-ები შეიძლება კიბოსწინარე პერიოდში წარმოიქმნას და კიბოს რისკის შეფასებაში გასათვალისწინებელი ბიოლოგიური მაჩვენებლები იყოს.

დასკვნები კლინიკური პრაქტიკისთვის

• დიაგნოსტიკა: მოზაიციზმი შეიძლება ჰქონდეთ იმ ადამიანებსაც, რომელთა სტანდარტული ტესტი „უარყოფითია“.

• მკურნალობა: BRCA2 ან TP53 მსგავს გენებში მოზაიკურმა მუტაციებმა შეიძლება მიზნობრივი მკურნალობის გადაწყვეტილებებზე იმოქმედოს.

• სკრინინგი და კონსულტაცია: ამ ადამიანების ოჯახის წევრებიც შეიძლება დაბალი რისკით მატარებლები იყვნენ.

მთავარი ინფორმაციის მოკლე შეჯამება

• გენეტიკური მოზაიციზმი მდგომარეობაა, როცა ერთი ადამიანის სხვადასხვა უჯრედში განსხვავებული გენეტიკური სტრუქტურებია.

• უჯრედის ყოველი გაყოფისას საშუალოდ 10 მუტაცია წარმოიქმნება; ახალშობილის თითოეულ უჯრედში საშუალოდ 120-ზე მეტი მუტაცია შეიძლება იყოს.

• მოზაიკური მუტაციები შეიძლება ემბრიონულ პერიოდში წარმოიქმნას, სხეულის სხვადასხვა ქსოვილში გავრცელდეს და სტანდარტულ გენეტიკურ ტესტებს გამოეპაროს.

• AACR-ის მიერ გამოქვეყნებულ კვლევაში კიბოს მქონე 35000 პაციენტიდან მოზაიკური მუტაცია მხოლოდ 36-ში (0.1%) გამოვლინდა.

• 2023 წლის მეტაანალიზში მოზაიკური მუტაციების სიხშირე 8.79% იყო; APC გენში — 13.43%, MLH1-ში — 2.75%, MSH2-ში კი — 9.69%.

• TP53 -ის მოზაიკური მუტაციები ორმხრივი ძუძუს კიბოს მქონე ჩინელი ქალების 1.4%-ში გამოვლინდა. ამ პაციენტების 33.3%-ს კიბო 30 წლამდე განუვითარდა (Breast Cancer Res Treat, 2024).

• TP53 ვარიანტები შეიძლება კლონური ჰემატოპოეზიდან ან მოზაიციზმიდან მომდინარეობდეს და კლინიკურ სურათს არ შეესაბამებოდეს (J Genet Couns, 2024).

• UK Biobank-ის მონაცემებში დაახლოებით 500000 ადამიანის ანალიზმა აჩვენა, რომ მოზაიკური ქრომოსომული ცვლილებები ასაკთან ერთად იმატებს და ზოგ შემთხვევაში აუტოსომურ mCA-ებთან შედარებით 1000-ჯერ უფრო ხშირად გვხვდება (Nature Genetics, 2023).

• მოზაიკური მუტაციებისთვის, ჩვეულებრივ, ვარიანტული ალელის სიხშირე (VAF) 5–40%-ია, ამიტომ საჭიროა მგრძნობიარე ანალიზისა და სათანადო ინტერპრეტაციის მეთოდები.

• მოზაიციზმმა შეიძლება უშუალოდ იმოქმედოს დიაგნოსტიკის, მკურნალობისა და სკრინინგის გადაწყვეტილებებზე, განსაკუთრებით იმ ადამიანებში, რომელთა გენეტიკური ტესტი „უარყოფითია“, მაგრამ კლინიკური რისკი მაღალია.

დასასრულს

გენეტიკური მოზაიციზმი კიბოს გენეტიკაში ახალ პერიოდზე მიუთითებს. შემთხვევები, რომლებიც კლასიკური მეთოდებით „უარყოფითად“ შეფასდა, შეიძლება მოზაიციზმით აიხსნას. ამიტომ დიაგნოსტიკის, მკურნალობისა და რისკის შეფასებისას ამ ცნების უგულებელყოფა აღარ შეიძლება.