გვაწვდის თუ არა ხელოვნური ინტელექტის ჩატბოტები კიბოს შესახებ სანდო ინფორმაციას? დიახ და არა

კიბო არის დაავადება, რომელიც მსოფლიოში ყოველწლიურად დაახლოებით 10 მილიონი ადამიანის სიკვდილს იწვევს. მკურნალობის ვარიანტების შესახებ სწორ და სანდო ინფორმაციაზე წვდომა პაციენტებისა და ჯანდაცვის პროფესიონალებისთვის გადამწყვეტია. ხელოვნური ინტელექტის (YZ) ჩატბოტები ჯანმრთელობის შესახებ ინფორმაციის სულ უფრო პოპულარული წყარო ხდება. თუმცა ამ ბოტების მიერ მოწოდებული სამედიცინო რჩევების ხარისხი ჯერ საფუძვლიანად არ შეფასებულა. JAMA Oncology-ში გამოქვეყნებული ორი ახალი კვლევა ამ საკითხზე მნიშვნელოვან მონაცემებს გვაწვდის. ამ კვლევების შედეგები დიდი მნიშვნელობისაა კიბოს მქონე პაციენტებისა და ჯანდაცვის პროფესიონალებისთვის.

YZ ჩატბოტები, როგორც წესი, სწორ ინფორმაციას გვაწვდის

ხარისხი და წყაროები

პირველმა კვლევამ შეისწავლა კიბოს შესახებ Google-ში ყველაზე გავრცელებული ძიებები და აღნიშნა, რომ YZ ჩატბოტები მომხმარებლებს, როგორც წესი, სწორ ინფორმაციას აწვდის.

მკვლევრებმა გააანალიზეს

• ChatGPT-3.5,
• Perplexity,
• Chatsonic და
• Bing AI

ოთხი განსხვავებული YZ ჩატბოტის მიერ მოწოდებული პასუხების ხარისხი.

ამ ოთხი ჩატბოტიდან სამმა ინფორმაცია სანდო წყაროების, მაგალითად ამერიკის კიბოს საზოგადოების, Mayo Clinic-ისა და დაავადებათა კონტროლისა და პრევენციის ცენტრების მითითებით წარმოადგინა.

სირთულის პრობლემა

კვლევამ ასევე აღნიშნა, რომ მოწოდებული ინფორმაციის სირთულემ შეიძლება მისი სარგებლიანობა შეზღუდოს. კერძოდ, პასუხები ხშირად საუნივერსიტეტო კითხვის დონეს შეესაბამებოდა, რაც შეიძლება ფართო საზოგადოებისთვის გასაგები არ იყოს.

თუმცა მკურნალობის რეკომენდაციებში ხარვეზებია

შესაბამისობის პრობლემები

მეორე მხრივ, კიბოს მკურნალობის რეკომენდაციების შემფასებელმა მეორე კვლევამ აჩვენა, რომ YZ ჩატბოტები ხშირად ვერ იძლევა ეროვნულ სამკურნალო სახელმძღვანელოებთან შესაბამის რეკომენდაციებს. კერძოდ, ძუძუს, პროსტატისა და ფილტვის კიბოს საკითხებში ბოტები ხშირად მოლოდინს ვერ აკმაყოფილებდა.

ამ კვლევაში შეადგინეს 104 განსხვავებული შეკითხვის ფორმულირება და მათი მეშვეობით მიღებული სამკურნალო სტრატეგიები კიბოს ეროვნული ყოვლისმომცველი ქსელის (NCCN) 2021 წლის სახელმძღვანელოებს შეადარეს.

შეცდომაში შემყვანი რჩევები

კვლევამ აჩვენა, რომ ჩატბოტების დაახლოებით მესამედში (34%) სულ მცირე ერთი მკურნალობის რეკომენდაცია ეროვნულ სახელმძღვანელოებს ან მიღებულ სამედიცინო პრაქტიკას არ შეესაბამებოდა. უფრო მეტიც, ჩატბოტების მიერ წარმოდგენილი მკურნალობის რეკომენდაციების დაახლოებით 13% მოქმედ სამედიცინო სახელმძღვანელოებში არ არსებობდა, ანუ „არარეალურად“ ან „გამოგონილად“ მიიჩნეოდა. ასეთი შეცდომაში შემყვანი რეკომენდაციები უმეტესად გავრცელებული კიბოს მქონე პაციენტებისთვის ადგილობრივ მკურნალობას, მიზნობრივ თერაპიას ან იმუნოთერაპიას ეხებოდა.

იმედები და რეკომენდაციები მომავლისთვის

ხელოვნური ინტელექტის (YZ) პოტენციალი

ამ შეზღუდვების მიუხედავად, მედიცინაში ხელოვნური ინტელექტის მომავალს იმედით უყურებენ. YZ ალგორითმები შეიძლება მსოფლიოს საუკეთესო სამედიცინო სისტემების მონაცემებზე გაიწვრთნას და ყველაზე თანამედროვე, მაგალითად NCCN-ის, სახელმძღვანელოების მიხედვით განახლდეს.

ფრთხილი მონიტორინგის საჭიროება

თუმცა ჯანდაცვის სისტემებში ინტეგრაციისას ამ ალგორითმების ყურადღებით მონიტორინგია საჭირო. განსაკუთრებით გასათვალისწინებელია მათი მხრიდან არასწორი ან შეცდომაში შემყვანი ინფორმაციის მიწოდების შესაძლებლობა, რასაც პაციენტებისთვის მძიმე შედეგები შეიძლება მოჰყვეს.

დასკვნა

მიუხედავად იმისა, რომ ხელოვნური ინტელექტის ჩატბოტები კიბოს შესახებ, როგორც წესი, სწორ ინფორმაციას იძლევა, მკურნალობის რეკომენდაციების მხრივ ისინი სანდო წყაროდ არ ჩანს. ეს მნიშვნელოვანი გაფრთხილებაა პაციენტებისა და ჯანდაცვის პროფესიონალებისთვის. სამედიცინო სფეროში YZ-ის პოტენციალის სრულად გამოსაყენებლად მეტი კვლევა და რეგულირებაა საჭირო.