Süni intellekt söhbət botları xərçəng haqqında etibarlı məlumat verirmi? Həm bəli, həm xeyr

Xərçəng dünyada ildə təxminən 10 milyon insanın həyatını itirməsinə səbəb olan xəstəlikdir. Müalicə seçimləri və onlarla bağlı düzgün, etibarlı məlumatlara çatmaq xəstələr və səhiyyə mütəxəssisləri üçün mühüm əhəmiyyət daşıyır. Süni intellekt (SI) söhbət botları sağlamlıq məlumatları üçün getdikcə daha çox seçilən mənbələrə çevrilir. Lakin bu botların verdiyi tibbi məsləhətlərin keyfiyyəti hələ ciddi şəkildə qiymətləndirilməyib. JAMA Oncology-də dərc olunan iki yeni tədqiqat bu barədə mühüm məlumatlar verir. Bu tədqiqatların nəticələri xərçəng xəstələri və səhiyyə mütəxəssisləri üçün böyük əhəmiyyətə malikdir.

SI söhbət botları adətən düzgün məlumat verir

Keyfiyyət və mənbələr

Birinci tədqiqat xərçənglə bağlı ən çox edilən Google axtarışlarını araşdırıb və SI söhbət botlarının adətən istifadəçilərə düzgün məlumat verdiyini bildirib.

Tədqiqatçılar

• ChatGPT-3.5,
• Perplexity,
• Chatsonic və
• Bing AI kimi

dörd müxtəlif SI söhbət botunun verdiyi cavabların keyfiyyətini təhlil ediblər.

Bu dörd söhbət botundan üçü Amerika Xərçəng Cəmiyyəti, Mayo Klinikası və Xəstəliklərə Nəzarət və Profilaktika Mərkəzləri kimi etibarlı mənbələrə istinad edərək məlumat verib.

Mürəkkəblik problemi

Lakin tədqiqat verilən məlumatların mürəkkəbliyinə görə faydasının məhdud ola biləcəyini də bildirib. Xüsusilə cavablar adətən universitet səviyyəsində oxu bacarığı tələb edirdi və bu, geniş əhali üçün anlaşılan olmaya bilər.

Lakin müalicə tövsiyələrində çatışmazlıqlar var

Uyğunluq problemləri

Digər tərəfdən, xərçəng müalicəsi tövsiyələrini qiymətləndirən ikinci tədqiqat SI söhbət botlarının adətən milli müalicə təlimatlarına uyğun tövsiyələr verə bilmədiyini göstərib. Xüsusilə süd vəzi, prostat və ağciyər xərçənglərində botlar çox vaxt gözləntiləri qarşılamayıb.

Bu tədqiqat çərçivəsində 104 müxtəlif sorğu hazırlanıb və onlarla əldə edilən müalicə strategiyaları 2021 Milli Hərtərəfli Xərçəng Şəbəkəsinin (NCCN) təlimatları ilə müqayisə olunub.

Yanıltıcı məsləhətlər

Tədqiqat söhbət botlarının təxminən üçdə birində (34%) ən azı bir müalicə tövsiyəsinin milli təlimatlara və ya qəbul olunmuş tibbi təcrübələrə uyğun olmadığını ortaya qoyub. Üstəlik, botların verdiyi müalicə tövsiyələrinin təxminən 13%-ü mövcud tibbi təlimatlarda olmayan, yəni "qeyri-real" və ya "uydurma" sayılan tövsiyələr idi. Belə yanıltıcı tövsiyələr əsasən irəliləmiş mərhələli xərçəng xəstələri üçün yerli müalicə, hədəfli müalicə və ya immunoterapiya kimi seçimlərdən ibarət idi.

Gələcəyə ümidlər və tövsiyələr

Süni intellektin (SI) potensialı

Bu məhdudiyyətlərə baxmayaraq süni intellektin tibb sahəsindəki gələcəyinə ümidlə yanaşılır. SI alqoritmləri dünyanın ən yaxşı tibbi sistemlərinin məlumatları ilə öyrədilə və NCCN kimi ən yeni təlimatlarla yenilənə bilər.

Diqqətlə izləmə zərurəti

Lakin bu alqoritmlər səhiyyə sistemlərinə inteqrasiya olunarkən diqqətlə izlənməlidir. Xüsusilə alqoritmlərin yanlış və ya yanıltıcı məlumat vermək potensialı var və bu, xəstələr üçün ciddi nəticələr doğura bilər.

Nəticə

Süni intellekt söhbət botları xərçəng haqqında adətən düzgün məlumat versə də, müalicə tövsiyələri baxımından etibarlı mənbə olmadıqları görünür. Bu, xəstələr və səhiyyə mütəxəssisləri üçün mühüm xəbərdarlıqdır; SI-nin tibb sahəsindəki potensialını tam reallaşdırması üçün daha çox iş və tənzimləmə lazımdır.