ინტენსივობით მოდულირებული რადიოთერაპია თავისა და კისრის კიბოს დროს სიცოცხლის ხანგრძლივობას ზრდის

ამერიკის რადიაციული ონკოლოგიის საზოგადოების 2013 ყოველწლიურ შეხვედრაზე გამოცხადებულმა კვლევის შედეგებმა აჩვენა, რომ თავისა და კისრის კიბოს მქონე პაციენტებში გამოყენებული ინტენსივობით მოდულირებული რადიოთერაპია, სხვა რადიოთერაპიულ მეთოდებთან შედარებით, კიბოსთან დაკავშირებულ სიცოცხლის ხანგრძლივობას ზრდის.

მოწინავე ტექნოლოგიური მახასიათებლების მქონე ინტენსივობით მოდულირებული რადიოთერაპია, არის უაღრესად ზუსტი და განვითარებული რადიოთერაპიული მეთოდი, რომელიც სიმსივნეს ან სხეულის სამიზნე უბანს რადიაციის დოზებს აწვდის. სამიზნე უბანზე რადიაციის დოზის გამოყენებამდე ხდება რადიაციის ინტენსივობის რეგულირება და სამიზნე განისაზღვრება შესაბამისი უბნის სამგანზომილებიანი გამოსახულების მიხედვით. ამგვარად, ნორმალური ქსოვილებისთვის მიყენებული ზიანი მინიმუმამდე მცირდება. სხვა რადიოთერაპიული მეთოდებისგან განსხვავებით, რომლებიც რადიაციის ერთ სხივს აგზავნიან, ეს მეთოდი გაგზავნილ რადიაციას ათასობით წვრილ სხივად ყოფს და უზრუნველყოფს რადიაციის სხეულში მრავალი კუთხიდან შეღწევას. სხვადასხვა კუთხიდან შესული ყველა ეს სხივი კიბოს უბანში იკვეთება, რის შედეგადაც ნორმალურ ქსოვილებს ნაკლები რადიაცია მიეწოდება და რადიაცია უშუალოდ შესაბამის უბანს მიეწოდება. ინტენსივობით მოდულირებული რადიოთერაპია, რომელიც სამიზნე უბანს მაღალი დოზის რადიაციას აწვდის, კიბოთი დაავადებულ პაციენტს სხვადასხვა მიზეზით შეიძლება ჩაუტარდეს. მისი გამოყენება შესაძლებელია იმ კიბოთი დაავადებულ პაციენტებში, რომლებმაც ადრე ჩაიტარეს რადიოთერაპია, თუმცა საკმარისი შედეგი ვერ მიიღეს, მეორე მკურნალობის შესაძლებლობის მისაღებად; ან ისეთი მგრძნობიარე ორგანოების, როგორიცაა თვალი, მსხვილი ნაწლავის ბოლო ნაწილი და პროსტატა, სიახლოვეს მდებარე კიბოს უბნების უფრო უსაფრთხოდ სამკურნალოდ. ამიტომ, ბოლო წლებში ინტენსივობით მოდულირებული რადიოთერაპია განსაკუთრებით თავისა და კისრის კიბოს დროს სასურველ მეთოდად იქცა.

კიბოს განვითარებასა და პაციენტების სიცოცხლის ხანგრძლივობაზე მისი გავლენის შესასწავლად გამოკვლეულ იქნა კიბოთი დაავადებული პაციენტები, რომლებიც 1999 წლიდან 2007 წლამდე მკურნალობდნენ ინტენსივობით მოდულირებული რადიოთერაპიითა და სხვა რადიოთერაპიული მეთოდებით. შედეგებმა აჩვენა, რომ პაციენტებისთვის გამოყენებულ სხვადასხვა რადიოთერაპიულ მეთოდებს სიცოცხლის ხანგრძლივობაზე განსხვავებული გავლენა არ ჰქონიათ. თუმცა, ბოლო წლებში ინტენსივობით მოდულირებული რადიოთერაპიის გამოყენებისა და ამ სფეროში სპეციალისტების რაოდენობის ზრდასთან ერთად, დადებითი შედეგები, განსაკუთრებით თავისა და კისრის კიბოს მქონე პაციენტების მკურნალობაში, დაფიქსირდა.

ამერიკის რადიაციული ონკოლოგიის საზოგადოების 2013 ყოველწლიურ შეხვედრაზე შედეგები გამოცხადებულ კვლევაში მონაწილეობდა თავისა და კისრის კიბოს მქონე 3172 პაციენტი. ამ პაციენტებიდან 1056 ინტენსივობით მოდულირებული რადიოთერაპიით მკურნალობდა, ხოლო 2116 პაციენტს სხვა რადიოთერაპიული მეთოდები ჩაუტარდა. კვლევის შედეგად, ინტენსივობით მოდულირებული რადიოთერაპიით ნამკურნალევ პაციენტებში სიცოცხლის საერთო ხანგრძლივობამ საშუალოდ 40 თვე შეადგინა. ინტენსივობით მოდულირებული რადიოთერაპიით ნამკურნალევ პაციენტებში კიბოსთან დაკავშირებული სიცოცხლის ხანგრძლივობა %84.1 დაფიქსირდა, მაშინ როდესაც სხვა რადიოთერაპიული მეთოდებით ნამკურნალევ პაციენტებში ეს მაჩვენებელი %66 იყო. ეს მიუთითებს, რომ ინტენსივობით მოდულირებულმა რადიოთერაპიამ კიბოსთან დაკავშირებული სიცოცხლის ხანგრძლივობა საშუალოდ %18-ით გაზარდა. ეს მეთოდი, რომელიც რადიოთერაპიას სამიზნე უბანზე მიმართავს და ამ გზით ნორმალურ ქსოვილებს ნაკლებად აზიანებს, გვერდით ეფექტებს ამცირებს და კიბოს მკურნალობაში დადებითი შედეგების მიღებასაც უზრუნველყოფს. ყველა ამ მიზეზის გამო შეიძლება ითქვას, რომ ინტენსივობით მოდულირებული რადიოთერაპია თავისა და კისრის კიბოს დროს სტანდარტულ მკურნალობად უნდა გამოიყენებოდეს.

თავისა და კისრის კიბოს მკურნალობისას პაციენტს შეიძლება ხანგრძლივი გვერდითი ეფექტები განუვითარდეს, როგორიცაა საუბრისა და ყლაპვის გაძნელება, პირის სიმშრალე და კბილებთან დაკავშირებული გართულებები, და ეს გვერდითი ეფექტები პაციენტისთვის საკმაოდ დამქანცველია. ამიტომ, ბევრი ონკოლოგი პაციენტებისთვის კიბოს მკურნალობის ჩატარებისას ცდილობს, გვერდითი ეფექტები შეძლებისდაგვარად შეამციროს. მიუხედავად იმისა, რომ კლასიკურ რადიოთერაპიულ მეთოდებთან შედარებით ინტენსივობით მოდულირებული რადიოთერაპია უფრო მეტ დროსა და ხარჯს მოითხოვს (მას სოციალური უზრუნველყოფის ინსტიტუტი ანაზღაურებს), თავისა და კისრის კიბოს მქონე პაციენტების მკურნალობაში მისგან მიღებული დადებითი შედეგები და მკურნალობასთან დაკავშირებული გვერდითი ეფექტების შემცირება უგულებელყოფის ღირსი არ არის.