კიბო სტრესს იწვევს, მაგრამ სტრესი კიბოს არ იწვევს!

ცნობილია, რომ სტრესი, რომელსაც თანამედროვე ეპოქის დაავადებად მიიჩნევენ, ზოგი დაავადების მიზეზია. კიბოსაც ბევრი თანამედროვე ეპოქის დაავადებად აღიქვამს და ამ მხრივ სტრესს ამსგავსებს. თუმცა ისტორიული მტკიცებულებები აჩვენებს, რომ ორივე ადამიანის არსებობის დასაწყისიდანაა. არსებობს კიბოსა და სტრესს შორის მიზეზშედეგობრივი კავშირის მტკიცებაც. დიახ, კიბო იწვევს სევდას, შფოთვასა და სტრესს — ეს ადვილად შესამჩნევი და დასამტკიცებელი ფაქტია. მაგრამ პირიქით? იწვევს სტრესი კიბოს?

მიუხედავად იმისა, რომ სტრესი კიბოს მიზეზად სახელდება, მრავალი სამეცნიერო კვლევა საპირისპიროს აჩვენებს. კითხვა „იწვევს სტრესი კიბოს?“ განსაკუთრებით ქალებს აშფოთებს და ხშირად უსვამენ ონკოლოგებს.

მეცნიერულ სამყაროშიც გარკვეული მექანიზმების საფუძველზე სერიოზული კვლევები ტარდება.

ამ მექანიზმებს შორისაა;

1. სტრესისას ზოგი ჰორმონული გზით (HPA ღერძისა და სიმპათიკური ნერვული სისტემის გააქტიურებით) გლუკოკორტიკოიდებისა და კატექოლამინების წარმოებული ჰორმონების გამოყოფის შედეგად იმუნური სისტემის დათრგუნვასთან ერთად,
2. მიიჩნევა, რომ სტრესის ჰორმონებმა DNA-ს აღდგენის, კიბოს უჯრედების ზრდისა და ანგიოგენეზის რეგულირებით შეიძლება კიბოს უბიძგოს.
3. ამ ფიზიოლოგიური მექანიზმების გარდა ეჭვს იწვევს არაპირდაპირი ქცევითი ცვლილებებით რისკის ზრდაც, როგორიცაა წონის მატება, უმოძრაობა, თამბაქოსა და ალკოჰოლის მსგავსი ნივთიერებების მოხმარება.

თუმცა ამ მექანიზმების საპირისპირო კიდევ ერთი მტკიცებაა, რომ სტრესმა ესტროგენის გამოყოფის დათრგუნვით შეიძლება ძუძუს კიბოს რისკი შეამციროს ასეთ მოსაზრებასაც გამოთქვამენ.

კვლევა

15 ივლისს ავტორიტეტულ ჟურნალ Breast Cancer Research-ში გამოქვეყნებულ ახალ კვლევაში 16 წელზე უფროს, ძუძუს კიბოს ისტორიის არმქონე 113.000 ქალს 2003 წლიდან 2012 წლამდე აკვირდებოდნენ. ასაკის, სქესის, სიმსუქნის, მოწევისა და სხვა ცნობილი რისკფაქტორების გათვალისწინებით სხვადასხვა სტრესული მდგომარეობისთვის სკალა შეიქმნა. რეგულარულად იწერებოდა ბოლო ხუთი წლის ზოგადი სტრესი (ხშირად, ზოგჯერ, დროდადრო, არასოდეს), მძიმე სტრესული ფაქტორის არსებობა (ახლობლის დაკარგვა, განქორწინება ან დაშორება, სამსახურის დაკარგვა, მძიმე დაავადება) და 20 წლამდე დედის ან მამის დაკარგვა.

შედეგები

კვლევის დამასრულებელი 106.612 ადამიანიდან 1783-ს ძუძუს კიბო განუვითარდა (დაახლოებით %2). მონაცემებისა და სტრესის შესწავლისას აღმოჩნდა, რომ 4 მუდმივ სტრესში იყო და 4-ს ბოლო ხუთ წელიწადში სულ მცირე ერთი ცუდი მოვლენა, მაგალითად ახლობლის დაკარგვა ან განქორწინება, ჰქონდა გადატანილი. კიბოს მქონეთა და არმქონეთა სტრესის შედარებისას სტრესსა და ძუძუს კიბოს შორის არანაირი კავშირი არ გამოვლინდა.

სტრესფაქტორების ცალ-ცალკე შეფასებამაც, ერთის გარდა, მნიშვნელოვანი კავშირი ვერ აჩვენა: 20 წლამდე დედის დაკარგვასა და ძუძუს კიბოს შორის ძალიან მცირე კავშირი ჩანდა, თუმცა თუ დედის საკვერცხის ან ძუძუს კიბო გამოირიცხებოდა, შედეგი კვლავ უმნიშვნელო იყო. ეს გენეტიკურ საფუძველზე გვაფიქრებინებს. ასევე ძალიან სუსტი კავშირი ჩანდა განქორწინებასა და ესტროგენუარყოფით ძუძუს კიბოს შორის, მაგრამ მონაცემი მხოლოდ 25 ადამიანს ეფუძნებოდა და ამიტომ მისი რისკფაქტორად გამოცხადება უსაფუძვლოდ მიიჩნევა.

დასკვნის სახით; როგორც წლების განმავლობაში 106.612 ადამიანზე ჩატარებულმა ამ კვლევამაც აჩვენა, სტრესსა და ძუძუს კიბოს შორის არანაირი კავშირი არ არსებობს და კვლევა უსაფუძვლო შიშებისგან გასათავისუფლებლად საკმარის მიზეზს გვაძლევს.