„მამაკაცის მენსტრუაციის“ მცდარი წარმოდგენა ძველ ეგვიპტეში: სისხლიანი შარდი და შარდის ბუშტის კიბოს ეპიდემია

კონტაქტი

მიწათმოქმედები და ბავშვები შედიან ნილოსის წყალში, სადაც ლოკოკინებიდან გამოყოფილი ლარვები (ცერკარიები) არიან.

დასახლება

ლარვები კანში აღწევენ, სისხლის გზით შარდის ბუშტის გარშემო სისხლძარღვებში სახლდებიან და კვერცხებს დებენ.

კანცეროგენეზი

ქსოვილში ჩაჭედილი კვერცხები ქრონიკულ ანთებას იწვევს. ეს მრავალწლიანი გაღიზიანება სასიკვდილო ბრტყელუჯრედოვან კარცინომასიწვევს.

ებერსის პაპირუსში ხშირად ნახსენები „aaa“ დაავადება სინამდვილეში შისტოსომოზის ყველაზე მკაფიო ნიშანი — ჰემატურია (სისხლიანი შარდი) იყო. იეროგლიფებში იგი „ფალოსიდან (პენისიდან) მომავალი სისხლის“ სიმბოლოთი იყო გამოსახული.

დაავადება საზოგადოებაში იმდენად გავრცელებული იყო (45-50%), რომ ეგვიპტელები მამაკაცებში სისხლიან შარდს ზოგჯერ პათოლოგიურ მდგომარეობად კი არა, ერთგვარ „მამაკაცის მენსტრუაციად“ ან სქესობრივი მომწიფებისა და ნაყოფიერების ნიშნად მცდარად განმარტავდნენ.

ძველი მკურნალობა: სტიბიუმი

მართალია, ეგვიპტელმა ექიმებმა დაავადების პარაზიტული წარმოშობა არ იცოდნენ, მაგრამ სამკურნალოდ ტოქსიკურ მეტალს — სტიბიუმს (Antimony) იყენებდნენ.

საინტერესო ფაქტი: სტიბიუმის ნაერთები თანამედროვე მედიცინაშიც გამოიყენებოდა შისტოსომოზის სამკურნალოდ 20. საუკუნემდე. უძველესმა ცოდნამ მნიშვნელობა ათასობით წლის განმავლობაში შეინარჩუნა.

ეს შემთხვევა ძველი ეგვიპტიდან ათასობით წლის წინანდელი დროიდან გვასწავლის ონკოლოგიის ერთ-ერთ ყველაზე ფუნდამენტურ პრინციპს: ქრონიკული ანთება კანცეროგენეზს ააქტიურებს.

ორგანიზმი მუდმივ „განგაშშია“, როდესაც ქსოვილში ჩაჭედილ პარაზიტის კვერცხებს ებრძვის. ეს დაუსრულებელი ბრძოლა უჯრედების დნმ-ს აზიანებს და კიბოსთვის ნიადაგს ამზადებს. ეგვიპტურ მუმიებში ნანახი შარდის ბუშტის კიბოები გენეტიკურ უიღბლობაზე მეტად გარემოს ზემოქმედებით გამოწვეული, რეალურად „თავიდან აცილებადი“ კიბოს სახე იყო.

დღეს B ჰეპატიტის ვირუსის საწინააღმდეგო ვაქცინაციით ღვიძლის კიბოს პრევენციის მცდელობა იმ გაკვეთილის თანამედროვე გამოძახილია, რომელიც რუფერმა 1910 წელს მიკროსკოპში დაინახა: ინფექციასთან ბრძოლა თვით კიბოსთან ბრძოლაა.