მეტასტაზის (კიბოს გავრცელების) თავიდან ასაცილებლად ახალი იმედი: ჟანგბადი

მეტასტაზიარის კიბოს უჯრედების მათი თავდაპირველი წარმოშობის ადგილიდან სხეულის სხვა ნაწილებში გავრცელება. მეტასტაზირების დროს კიბოს უჯრედები, პირველად ანუ ძირითად სიმსივნეს სცილდება და ამას სისხლის ან ლიმფური სისტემის გასწვრივ გადაადგილებით ახორციელებს. კიბოს ტიპის მიხედვით მეტასტაზირების მიდრეკილება განსხვავდება, ხოლო მეტასტაზური სიმსივნეები კიბოს მკურნალობისგან სასურველი შედეგის მიღებას ხელს უშლის და კიბოსთან დაკავშირებული სიკვდილიანობის %90-ზე მეტის მიზეზიარის.

წინა კვლევები სისხლის მიმოქცევაში არსებული სიმსივნური უჯრედების მეტასტაზების წყაროდ ყოფნას ადასტურებს. ეს პროცესი შეიძლება კიბოს ადრეულ სტადიებზეც დაიწყოს, თუმცა მეტასტაზირების გამომწვევი ბიოლოგიური მექანიზმები ბოლომდე გასაგები არ არის. ბაზელის უნივერსიტეტის მეცნიერებმა ახალ კვლევაში აჩვენეს, რომ მიმოქცევაში მოძრავი სიმსივნური უჯრედების ჯგუფების თავდაპირველი სიმსივნიდან გამოყოფაში, სიმსივნის მიკროგარემოში ჟანგბადის ნაკლებობაარის პასუხისმგებელი ფაქტორი.
ძუძუს კიბოს უჯრედების გამოყენებით ჩატარებულ ექსპერიმენტებში აღმოჩნდა, რომ მიმოქცევაში არსებული სიმსივნური უჯრედები ჰიპოქსიის (ჟანგბადის დაბალი შემცველობის) პირობებში ჯგუფებს ქმნიდა, ხოლო ჟანგბადის ნორმალურ პირობებში (ნორმოქსია) უჯრედები ცალ-ცალკე მოძრაობდა მიმოქცევაში. მკვლევრები ამ მდგომარეობას შემდეგი სიტყვებით აღწერენ: „როდესაც სიმსივნური უჯრედები მრავლდება და დიდ ჯგუფებს ქმნის, ჟანგბადისა და საკვები ნივთიერებების მოთხოვნილების დასაკმაყოფილებლად ახალ სისხლძარღვებს წარმოქმნის. თუმცა რთული აგებულების გამო ჟანგბადი ყველა უბანს საკმარისად ვერ მიეწოდება. ამ დროს სიმსივნური უჯრედები ჟანგბადით ღარიბ უბნებს სცილდება, მიმოქცევაში ერთვება და მეტასტაზირებას იწყებს“.
ცხოველურ მოდელებზე ჩატარებულ ექსპერიმენტებში დადგინდა, რომ სიმსივნეები, რომელთა მიკროგარემოში საკმარისი ჟანგბადი არ არის, უფრო სწრაფად მეტასტაზირდება და ეს ცხოველების სიცოცხლეს ამოკლებს. ჟანგბადის ეფექტის შესაფასებლად ჩატარებულ სხვა კვლევაში თაგვებს ახალი სისხლძარღვების წარმოქმნას ასტიმულირებდნენ. ამგვარად სიმსივნის უბნის საკმარისი ჟანგბადით მომარაგების მქონე თაგვებში მეტასტაზირების სიხშირე შემცირდა და სიცოცხლის ხანგრძლივობა გაიზარდა . გარდა ამისა, იმ ცხოველურ მოდელებში, რომლებშიც მეტასტაზირება შემცირდა, ძირითადი სიმსივნის მოცულობის მნიშვნელოვანი ზრდა დაფიქსირდა. შესაძლოა, ფილტვის ზოგიერთი სიმსივნე საკმაოდ დიდ ზომას (დიამეტრი 5-7 cm) აღწევდეს და მაინც არ მეტასტაზირდებოდეს სწორედ კარგი ჟანგბადით მომარაგების გამო.
მკვლევრები, რომლებიც კვლევის შედეგებს უაღრესად ამაღელვებელს უწოდებენ, კლინიკურ კვლევებზეგადასვლას მოუთმენლად ელიან და ამატებენ: „ვიცით, რომ კიბოს მახასიათებლები პაციენტებს შორის დიდად განსხვავდება. ამიტომ ჩვენი შემდეგი მიზანი პაციენტების ფართო მონაწილეობით კლინიკური კვლევების ჩატარება და ჟანგბადის ეფექტის დაკვირვებაა. იმედი გვაქვს, ეს მიგნებები კიბოს მკურნალობის ახალი იმედი გახდება. ვფიქრობთ, ახალი კვლევების შედეგად სიმსივნეში ჰიპოქსიის შემცირებაზე მიმართული მკურნალობის ცალკე ან სტანდარტულ სამკურნალო პროტოკოლებთან ერთად გამოყენება მეტასტაზირების შეფერხებით მკურნალობის წარმატებას გაზრდის“.
წყაროები
Hypoxia Triggers the Intravasation of Clustered Circulating Tumor Cells.
Cell Reports. 8 September 2020.
ეს სტატია სასარგებლო იყო თქვენთვის?
თქვენი გამოხმაურება გვეხმარება შინაარსის გაუმჯობესებაში.





მკითხველთა კომენტარები
გაგვიზიარეთ თქვენი კომენტარი
თქვენი სახელი და კომენტარი მხოლოდ ადმინისტრატორის დამტკიცების შემდეგ გამოქვეყნდება. ელფოსტის მისამართი ვიზიტორებს არასოდეს ეჩვენებათ.
პირველმა დაწერეთ კომენტარი.