ანგიოგენეზი — რა მნიშვნელობა აქვს ახალი სისხლძარღვების წარმოქმნას კიბოსა და მისი მკურნალობისთვის?
ამ სტატიაში
კიბოს 10 ძირითადი თვისებიდანერთ-ერთია სისხლძარღვების წარმოქმნის უნარი. კიბოს უჯრედები ნორმალურზე გაცილებით სწრაფად მრავლდება, ამიტომ ბევრი ენერგია და ნარჩენების მოშორება სჭირდება. ასევე სხვადასხვა ქსოვილსა და ორგანოში გასავრცელებლად სისხლძარღვების შექმნა აუცილებელია. კიბოს უჯრედის მიერ არსებული ძარღვებიდან ახალი განშტოებების წარმოქმნას ანგიოგენეზი ან ანგიოგენეზი ეწოდება.
როგორ ქმნის კიბო თავისთვის სისხლძარღვებს?
სიმსივნის მიკროგარემოშიუკონტროლო ზრდის, ანგიოგენეზის, მეტასტაზირებისდა წამლისადმი რეზისტენტობის ხელშემწყობი გარემო იქმნება. კიბოს უჯრედის სწრაფი მეტაბოლიზმი ნახშირორჟანგის დონეს ზრდის. შედეგად იმატებს ჰიპოქსია (ჟანგბადის ნაკლებობა) და ანთებითი ფაქტორებიც. ჰიპოქსიურ გარემოში კიბოს უჯრედი სისხლძარღვების წარმოქმნის ხელშემწყობ ანგიოგენურ ფაქტორებს გამოყოფს. მათი გამოყოფით აქტიურდება ფერმენტები, რომლებიც სიმსივნესა და ძარღვს შორის უჯრედგარე მატრიქსის (ექსტრაცელულური მატრიქსი = ECM) ცილებს შლის. ამავე დროს კიბოს უჯრედში ონკოგენებისარსებობა სისხლძარღვების წარმოქმნას ხელს უწყობს.
სისხლძარღვში არსებული ენდოთელური უჯრედები სიმსივნისკენ გადაადგილებას იწყებს. ძარღვების განშტოებები თვალსაჩინო ხდება.
ენდოთელური უჯრედები სიმსივნისკენ განშტოებას ასრულებს. სიმსივნის უჯრედების მიერ სისხლძარღვების შესაქმნელად პროანგიოგენურ (ხელშემწყობ) და ანტიანგიოგენურ (შემაფერხებელ) ფაქტორებს შორის წონასწორობა უნდა დაირღვეს.
რატომ არის ანგიოგენეზი ასეთი მნიშვნელოვანი კიბოს მკურნალობისთვის?
სიმსივნის შექმნილი სისხლძარღვები ნორმალურისგან განსხვავდება. მათ ახასიათებს უწესრიგოდ განლაგებული სისხლძარღვოვანი უჯრედები და ზოგ ადგილას გაჟონვა. ამიტომ ასეთი უჯრედები და ძარღვები სამიზნედ შეიძლება იქცეს.
ლაბორატორიულ კვლევებში ახალი სისხლძარღვების წარმოქმნის შემაფერხებელი (ანტიანგიოგენური) მკურნალობები იმედისმომცემია. კლინიკური კვლევები ჯერ კიდევ გრძელდება.
კიბოს უჯრედი გენომური არასტაბილურობისგამო ქიმიოთერაპიისადმი რეზისტენტობას იძენს. თუმცა ძარღვების შემქმნელი ენდოთელური უჯრედების გენეტიკური აგებულება ძლიერ არ იცვლება. მათზე მიმართული წამლები შეიძლება ეფექტიანი იყოს.
ანტიანგიოგენური წამლების სხვა ქიმიოთერაპიულ პრეპარატებთან ერთად გამოყენება შეიძლება. განსხვავებული სისხლძარღვოვანი აგებულება კიბოს წამლების ეფექტიან მიწოდებას უზრუნველყოფს.
ფიქრობენ, რომ ანტიანგიოგენური მკურნალობა სიმსივნის ხანგრძლივ კონტროლში შეიძლება ეფექტიანი იყოს.
დაკავშირებული თემა
რა არის კიბო? რატომ და როგორ წარმოიქმნება? მთელი პროცესი მოკლედ!
წყაროები
2) Abdollahi A, Folkman J., Evading tumor evasion: current concepts and perspectives of anti-angiogenic cancer therapy. Drug Resist Updat. 2010 Feb-Apr;13(1-2):16-28.
3) Bhat TA, Singh RP.Tumor angiogenesis--a potential target in cancer chemoprevention. Food Chem Toxicol. 2008 Apr;46(4):1334-45. Epub 2007 Aug 29.
ეს სტატია სასარგებლო იყო თქვენთვის?
თქვენი გამოხმაურება გვეხმარება შინაარსის გაუმჯობესებაში.
მკითხველთა კომენტარები
გაგვიზიარეთ თქვენი კომენტარი
თქვენი სახელი და კომენტარი მხოლოდ ადმინისტრატორის დამტკიცების შემდეგ გამოქვეყნდება. ელფოსტის მისამართი ვიზიტორებს არასოდეს ეჩვენებათ.
პირველმა დაწერეთ კომენტარი.