رگ‌زایی - تشکیل عروق جدید چه اهمیتی برای سرطان و درمان آن دارد؟

10 ویژگی بنیادی سرطانشامل داشتن توانایی تشکیل رگنیز هست. چون سلول‌های سرطانی بسیار سریع‌تر از سلول‌های طبیعی تکثیر می‌شوند، به انرژی زیاد و دفع پسماندها نیاز دارند. همچنین برای گسترش سلول سرطانی به بافت‌ها و اندام‌های مختلف، تشکیل رگ لازم است. ایجاد شاخه‌های عروقی جدید از عروق موجود توسط سلول سرطانی، آنژیوژنز یا رگ‌زایی نام دارد.

سرطان چگونه برای خود رگ می‌سازد؟

ریز‌محیط تومورمحیطی حامی رشد کنترل‌نشده، رگ‌زایی، متاستازو مقاومت دارویی ایجاد می‌کند. به‌دلیل متابولیسم سریع سلول سرطانی، دی‌اکسیدکربن افزایش می‌یابد و به‌دنبال آن هیپوکسی (کمبود اکسیژن) و عوامل التهابی بیشتر می‌شوند. در محیط کم‌اکسیژن، سلول سرطانی عوامل آنژیوژنیک پشتیبان تشکیل رگ ترشح می‌کند. با ترشح این عوامل، آنزیم‌هایی فعال می‌شوند که پروتئین‌های ناحیه خارج‌سلولی میان تومور و رگ (ماتریکس خارج‌سلولی = ECM) را تجزیه می‌کنند. همچنین وجود انکوژن‌هادر سلول سرطانی، تشکیل رگ را پشتیبانی می‌کند.

سلول‌های عروقی موسوم به اندوتلیال، مهاجرت به‌سوی تومور را آغاز می‌کنند و شاخه‌های عروقی آشکار می‌شوند.

سلول‌های اندوتلیال، تشکیل شاخه به‌سوی تومور را کامل می‌کنند. برای رگ‌سازی سلول تومور، باید تعادل میان عوامل پروآنژیوژنیک (حامی رگ‌سازی) و ضدآنژیوژنیک (مهارکننده رگ‌سازی) برهم بخورد.

چرا رگ‌زایی برای درمان سرطان این‌قدر مهم است؟

عروقی که سلول تومور می‌سازد با عروق طبیعی متفاوت‌اند. آرایش نامنظم سلول‌های عروقی و نشت در نقاط مشخص، از ویژگی‌های آن‌هاست؛ بنابراین این سلول‌ها و عروق را می‌توان هدف گرفت. 

در مطالعات آزمایشگاهی، درمان‌های مهارکننده تشکیل رگ جدید (ضدرگ‌زایی) امیدبخش‌اند. مطالعات بالینی آن‌ها همچنان ادامه دارد.

سلول سرطانی به‌دلیل ناپایداری ژنومیدر برابر شیمی‌درمانی مقاومت ایجاد می‌کند. اما ساختار ژنتیکی سلول‌های اندوتلیال سازنده رگ، تغییر زیادی ندارد. داروهای هدف‌گیرنده اندوتلیوم ممکن است مؤثر باشند.

می‌توان داروهای ضدرگ‌زایی را همراه داروهای شیمی‌درمانی دیگر استفاده کرد. تفاوت ساختار عروق، رساندن مؤثر داروهای سرطان را فراهم می‌کند.

تصور می‌شود درمان ضدرگ‌زایی در کنترل طولانی‌مدت تومور مؤثر باشد.

موضوع مرتبط

سرطان چیست؟ چرا و چگونه ایجاد می‌شود؟ خلاصه همه فرایند!