Mithridatium და Theriac ძვ. წ. 100 – შხამები და ანტიდოტები
ანტიკური ხანიდან მოყოლებული ადამიანებს შხამები აჯადოებდა და მათი შედეგების ეშინოდათ. მაგალითად, ძველ საბერძნეთსა და რომში შხამებს მკვლელობისა და სახელმწიფოს მიერ ნებადართული სიკვდილით დასჯისათვის იყენებდნენ, რაც უნივერსალური ანტიდოტის ძიებას წაახალისებდა.
საუკუნეების განმავლობაში სხვადასხვა შხამისაგან დამცველად მიჩნეული 2 კარგად ცნობილი ეგრეთ წოდებული ანტიდოტი იყო Mithridatium (ძვ. წ. 2-ე საუკუნე) და Theriac (ახ. წ. 1-ლი საუკუნე).
ამ ნაერთებში შემავალი ინგრედიენტების რაოდენობა და მრავალფეროვნება გამაოგნებელია. ამბობენ, რომ Mithridatium სპარსული და ბერძნულ-მაკედონური წარმოშობის პონტოს (ამჟამად თურქეთში) მეფე 6-ე მითრიდატემ შექმნა. მოწამვლით მოკვლის შიშით 6-ე მითრიდატე თავის Mithridatium-ს დამნაშავეებსა და მონებზე ცდიდა და ხვეწდა. მას სჯეროდა, რომ მისი 45 ან მეტი ინგრედიენტი ცხოველურ და სხვა შხამებისაგან დაიცავდა.
ახ. წ. პირველ საუკუნეში რომის იმპერატორ ნერონის ექიმმა ანდრომაქოს უფროსმა Mithridatium გველგესლას (გველის სახეობის) ხორცის დამატებითა და ოპიუმის რაოდენობის გაზრდით „გააუმჯობესა“.
მეთორმეტე საუკუნეში წარმოქმნილი და ვენეციური Treacle-ის სახელითაც ცნობილი Theriac მინიმუმ 64 ინგრედიენტს შეიცავდა, მათ შორის მინერალებს, შხამებს, ცხოველის ხორცს, ბალახებს, ყვავილებს, ზღვის ხახვსა და თაფლს. დროთა განმავლობაში ამტკიცებდნენ, რომ Theriac არა მხოლოდ მოწამვლისაგან იცავდა, არამედ სხვადასხვა დაავადებასაც მკურნალობდა, მათ შორის ბუბონურ (ბუბონებით მიმდინარე) ჭირს . შუა საუკუნეებში Theriac ზოგჯერ 100-ზე მეტ ინგრედიენტს შეიცავდა და რამდენიმე წლის განმავლობაში „დამწიფებას“ საჭიროებდა; მეოცე საუკუნის დასაწყისშიც კი ის ევროპაში გამოსაყენებლად ხელმისაწვდომი რჩებოდა.
მკვლევარი John Griffin წერს: "ორ უძველეს პროდუქტს, Mithridatium-სა და Theriac Andromachus-ს, მკურნალობაში ცენტრალური ადგილი დაახლოებით ორი ათასი წლის განმავლობაში ეკავა. ამ პროდუქტების ხარისხის შესახებ შეშფოთებამ მათი საჯაროდ მომზადება გახადა საჭირო, რაც მოგვიანებით წარმოებისა და მზა პროდუქტის შემოწმებამ შეცვალა. შესაძლოა, საბოლოო შეფასებით, Mithridatium-ისა და Theriac-ის წვლილი თანამედროვე მედიცინაში ის იყო, რომ მათი ხარისხის შესახებ შეშფოთებამ მედიცინის რეგულირების უძველესი კონცეფციები წარმოშვა."
სტატიის ილუსტრაციის აღწერა: Theriac-ის შემრევი ფარმაცევტის გამოსახულება 1491 წლის Hortus Sanitatis-იდან („ჯანმრთელობის ბაღი“), რომელიც მბეჭდავმა Jacob Meydenbach-მა შეადგინა. ყურადღება მიაქციეთ სურათზე გველის გამოყენებას.
სტატიაში ნახსენები ისტორიული პირები: Mithridates VI (ძვ. წ. 132–ძვ. წ. 63), Nero Claudius Caesar Augustus Germanicus (37–68)
წყაროები
ეს სტატია სასარგებლო იყო თქვენთვის?
თქვენი გამოხმაურება გვეხმარება შინაარსის გაუმჯობესებაში.
მკითხველთა კომენტარები
გაგვიზიარეთ თქვენი კომენტარი
თქვენი სახელი და კომენტარი მხოლოდ ადმინისტრატორის დამტკიცების შემდეგ გამოქვეყნდება. ელფოსტის მისამართი ვიზიტორებს არასოდეს ეჩვენებათ.
პირველმა დაწერეთ კომენტარი.