მხოლოდ „ივარჯიშე“ თქმა საკმარისი არ არის! კიბოს პაციენტებისთვის სასარგებლო, თუმცა რთული პროცესი

ფიზიკური აქტივობა / ვარჯიში კიბოს პაციენტებისთვის

ვარჯიში კიბოს პაციენტებისთვის რეკომენდებული ცხოვრების წესის მნიშვნელოვანი ნაწილია, თუმცა ზოგიერთ პაციენტს ამ რეკომენდაციის შესრულება შეიძლება გაუჭირდეს. განსაკუთრებით ძუძუს კიბოს მქონე პაციენტებისთვის განკუთვნილი პროგრამების მონაცემები აჩვენებს, რომ უფრო ერთიანი მიდგომაა საჭირო. მნიშვნელოვანია პაციენტების მოტივაციისა და აქტიური ცხოვრების წესის მიღების მხარდაჭერა.

ESMO 2024-ზე წარდგენილი საყურადღებო კვლევები კიბოს დროს ვარჯიშის შესახებ 

1. ვარჯიშის გავლენა კიბოზე

ვარჯიშს ექიმები ხშირად კიბოს პრევენციისა და მკურნალობისთვის ურჩევენ. ასევე დიდი მნიშვნელობა აქვს კიბოს დიაგნოზის მქონე ადამიანების ცხოვრების ხარისხის გასაუმჯობესებლად. ძუძუს კიბოს მქონე პაციენტებზე ჩატარებული დაკვირვებითი კვლევები აჩვენებს, რომ ვარჯიში დადებითად მოქმედებს დაავადების მიმდინარეობაზე.

2024 წლის ESMO კონგრესზე წარდგენილი OptiTrain ძუძუს კიბოს კვლევა 16-კვირიანი მაღალი ინტენსივობის ინტერვალური ვარჯიშის ძალოვან ან აერობულ ვარჯიშებთან კომბინირების ინტერვენციული კვლევაა. მასში 240 ქალი მონაწილეობდა და ქიმიოთერაპიის დასაწყისში ვარჯიშის ეს პროგრამა შეასრულა. კვლევის ბოლოს პროგრამის დადებითი გავლენა ძუძუს კიბოს მიმდინარეობაზე გამოვლინდა. საერთო გადარჩენისა და ძუძუს კიბოს გარეშე გადარჩენის თვალსაზრისით მნიშვნელოვანი შედეგები მიიღეს სტანდარტული მოვლის მიმღებ საკონტროლო ჯგუფთან შედარებით. განსაკუთრებით მაღალი ინტენსივობის ინტერვალური და ძალოვანი ვარჯიშების ინტერვენციამ მნიშვნელოვანი გავლენა აჩვენა საერთო გადარჩენაზე.

ინდივიდუალურად მორგებული პროგრამების მნიშვნელობა

მიუხედავად ამ სარგებლისა, პროგრამები ადამიანების ღირებულებებისა და რწმენის შესაბამისი უნდა იყოს. ამ გზით პაციენტებს რეკომენდებული ვარჯიშების შესრულება გაუადვილდება. განსაკუთრებით დაავადების უფრო არახელსაყრელი მიმდინარეობის და/ან სიმპტომების მქონე პაციენტებს შეიძლება გაუჭირდეთ ვარჯიშის გაგრძელება დაღლილობისას ან მკურნალობის გვერდით ეფექტებთან შეჯახებისას.

2. ტექნოლოგიის როლი

ზოგიერთ ტექნოლოგიას (მაგალითად ვიდეოკონფერენციას ან ტელეფონის აპლიკაციებს) პაციენტთან ურთიერთობის გამარტივება შეუძლია. ეს ტექნოლოგიები განსაკუთრებით ხელსაყრელია საავადმყოფოდან შორს მცხოვრებთათვის. კონგრესზე წარდგენილმა მეორე კვლევამ აჩვენა, რომ დისტანციური ქოუჩინგისა და ინტერაქტიული სწავლების შემცველი პერსონალიზებული სავარჯიშო პროგრამები მნიშვნელოვნად აუმჯობესებს ცხოვრების ხარისხს. eMouvoir კვლევაში მონაწილე ძუძუს კიბოს მქონე 684 პაციენტზე ჩატარებულ ამ კვლევაში 12-თვიანი მონაცემები შეაფასეს. 36-პუნქტიანი მოკლე კითხვარის ფიზიკური (p=0,03) და ფსიქიკური ჯანმრთელობის (p=0,01) შემაჯამებელ ქულებში 4 თვეში მნიშვნელოვანი გაუმჯობესება დაფიქსირდა. თუმცა ეს სარგებელი 1 წლის განმავლობაში არ შენარჩუნებულა.

3. წონის კლებისა და ვარჯიშის კავშირი

ტელეფონით განხორციელებული წონის კლების ინტერვენციით და საშუალო ან ინტენსიური ვარჯიშის წახალისების კვლევაში ადრეული სტადიის ძუძუს კიბოს მქონე 540 პაციენტი შეისწავლეს. ძუძუს კიბოს წონის კლების კვლევაში წონის კლების ინტერვენციის მონაწილე პაციენტებს საკონტროლო ჯგუფთან შედარებით 6-თვიან პერიოდში საშუალო ან ინტენსიური ვარჯიშის ხანგრძლივობა მნიშვნელოვნად გაეზარდათ. ინტერვენციის ჯგუფში კვირაში საშუალოდ 40 წუთით ზრდა აღინიშნა, საკონტროლო ჯგუფში კი ასეთი ზრდა არ ყოფილა.

კვირაში 150 წუთზე მეტხანს საშუალო ან ინტენსიური ვარჯიშის შემსრულებელ პაციენტებს, მათთან შედარებით, ვინც 150 წუთზე ნაკლებს ვარჯიშობდა, უფრო მეტი წონა დაუკლიათ. უფრო ხანგრძლივი დაკვირვებაა საჭირო იმის შესაფასებლად, უკავშირდება თუ არა ვარჯიშის გაზრდა ძუძუს კიბოს რეციდივისა და სიკვდილის რისკს. თუმცა წონის კლების მონაცემები ძალიან მნიშვნელოვანია, რადგან ცნობილია, რომ სიმსუქნე დაავადების განმეორების რისკს ზრდის. ამიტომ პაციენტებს მეტი აქტიურობის ძლიერი მოტივაცია აქვთ. გარდა ამისა, წონის კლება ცხოვრების ხარისხის გამაუმჯობესებელ თვალსაჩინო სარგებელს იძლევა.

4. ფიზიკური არააქტიურობის ზიანი

დაბოლოს, ნაჩვენებია, რომ ვარჯიშის არშესრულება უფრო მაღალ სიმპტომებისა და ჩივილების ტვირთს უკავშირდება (p<0,001). ასევე არააქტიურ პაციენტებში გავრცელებულია დისტანციური მონიტორინგის ნაკლები დაცვა (p<0,028) და ციფრულ საგანმანათლებლო რესურსებში ნაკლები მონაწილეობა (p<0,001). 1850 პაციენტის შემფასებელმა რეალური პრაქტიკის ამ კვლევამ აჩვენა, რომ პაციენტების თითქმის 50% ფიზიკურად არააქტიური იყო. ეს მონაცემები ხაზს უსვამს, რამდენად მნიშვნელოვანია პაციენტებისთვის ვარჯიშის სარგებლის მიწოდება რეგულარული დაკვირვებით, მონიტორინგითა და ქოუჩინგით.

დასკვნა

კონგრესზე წარდგენილი მონაცემები აჩვენებს, რომ კიბოს პაციენტების მიერ ცხოვრების ჯანსაღი წესის მისაღებად მარტივი რეკომენდაციები შეიძლება არასაკმარისი იყოს. საჭიროა უფრო სტრუქტურირებული მიდგომა, რომელიც პაციენტებს გავრცელებული სირთულეების გადალახვაში დაეხმარება. ჯანდაცვის პროფესიონალებმა და კიბოს მოვლაში ჩართულმა ყველა მხარემ უნდა გაითვალისწინონ, რომ ვარჯიში კიბოსგან დაცვის, სიმპტომების მართვისა და გამოჯანმრთელების პროცესის მნიშვნელოვანი დამხმარეა. ამასთან, პროგრამები ინდივიდების პირად საჭიროებებს, დამოკიდებულებებსა და მიზნებს უნდა მოერგოს. ამ გზით პაციენტებს საკუთარი თავის მოტივირებისა და ქცევის მდგრადი ცვლილების მიღწევა შეეძლებათ. დაბოლოს, ჯანდაცვაში გამოყენებულმა ტექნოლოგიებმა შეიძლება მნიშვნელოვანი შესაძლებლობები შექმნას პროგრამის დაცვის დაბალი მაჩვენებლის რისკის მქონე ადამიანების გამოსავლენად და დროული ჩარევით აქტიური ცხოვრების წესის მისაღებად.