მოქმედებს თუ არა სიცოცხლის ხანგრძლივობაზე ფილტვის არაწვრილუჯრედოვანი კიბოს დროს ოპერაციამდე ქიმიოთერაპიის ჩატარება?

ჟურნალში „The Lancet Oncology“ ახლახან გამოქვეყნებულ კვლევაში შეაფასეს ფილტვის არაწვრილუჯრედოვანი კიბოს დროს ოპერაციამდე ჩატარებული ქიმიოთერაპიის გავლენა გადარჩენის მაჩვენებლებზე. შედეგების ანალიზით დადგინდა, რომ წინასაოპერაციო ქიმიოთერაპია 5-წლიანი გადარჩენის მაჩვენებელს 5%-ით ზრდის და ოპერაციის შემდეგ დაავადების რეციდივსაც აყოვნებს.

ფილტვის კიბო ერთი ან ორივე ფილტვის უჯრედების პათოლოგიური და უკონტროლო გამრავლებით მასის, ანუ სიმსივნის წარმოქმნაა. უჯრედების მიკროსკოპული სურათის მიხედვით ფილტვის კიბო 2 ძირითად ჯგუფად იყოფა: წვრილუჯრედოვან და არაწვრილუჯრედოვან კიბოდ. წვრილუჯრედოვანი კიბო უფრო იშვიათია (25%), საკმაოდ სწრაფად მიმდინარეობს და ხშირ შემთხვევაში ოპერაციაც შეუძლებელია, ხოლო არაწვრილუჯრედოვანი კიბო უფრო ხშირ ჯგუფს (75%) წარმოადგენს. თუ დაავადება ძალიან შორსაა წასული, ოპერაცია შეუძლებელია და სიცოცხლის გასახანგრძლივებლად მხოლოდ რადიოთერაპიისა და ქიმიოთერაპიის მსგავსი მეთოდები გამოიყენება. თუმცა თუ დაავადება ძალიან შორს არ არის წასული, ძირითადი მკურნალობის სტრატეგია სიმსივნური ქსოვილის ქირურგიული ამოკვეთაა. შემდგომ ზოგ შემთხვევაში გარკვეული ხნით რადიოთერაპიას და/ან ქიმიოთერაპიას იყენებენ, რათა შეუიარაღებელი თვალით უხილავი უჯრედები გაანადგურონ და სიმსივნის რეციდივი თავიდან აიცილონ. ამის მიუხედავად, ამ პაციენტებშიც ოპერაციის შემდგომი 5-წლიანი გადარჩენის მაჩვენებელი სასურველ დონეს ვერ აღწევს. ამიტომ სიცოცხლის მაქსიმალურად გასახანგრძლივებლად და გადარჩენის მაჩვენებლების გასაზრდელად ახალი სამკურნალო სტრატეგიებია საჭირო.

მრავალმა კვლევამ აჩვენა, რომ ოპერაციის შემდეგ ჩატარებული ქიმიოთერაპია ფილტვის არაწვრილუჯრედოვანი კიბოს დროს გადარჩენის ხანგრძლივობას ზრდის. თუმცა ოპერაციამდე ქიმიოთერაპიის ამგვარი ეფექტი სადავოა. წინასაოპერაციო ქიმიოთერაპიამ შეიძლება სიმსივნე შეამციროს, გავრცელება შეაკავოს და ოპერაციისთვის უფრო შესაფერისი გახადოს, მაგრამ არაეფექტურობის შემთხვევაში შეიძლება ოპერაცია გადაავადოს და ამ ხნის განმავლობაში სიმსივნე შესაძლოა არაოპერაბელური გახდეს. ამ ეტაპზე აღნიშნული შესაძლებლობები უნდა შეფასდეს და დადგინდეს, აქვს თუ არა ოპერაციამდე ქიმიოთერაპიას უპირატესობა. ჟურნალში „The Lancet Oncology“ ახლახან გამოქვეყნებულ კვლევაშიც სწორედ ფილტვის არაწვრილუჯრედოვანი კიბოს დროს წინასაოპერაციო ქიმიოთერაპიის გავლენა შეისწავლეს გადარჩენის მაჩვენებლებზე.

კვლევა ჩატარდა ამ საკითხზე ბოლო წლებში გამოქვეყნებული, ფილტვის არაწვრილუჯრედოვანი კიბოს მქონე 2385 პაციენტის მონაცემების შემცველი 15 სხვადასხვა კვლევის მონაცემების შეჯამებისა და ანალიზის გზით. ერთმანეთს შეადარეს მხოლოდ ოპერაციით ნამკურნალები პაციენტები და ისინი, ვისაც ოპერაციამდე ქიმიოთერაპია ჩაუტარდა. შედეგების ანალიზით წინასაოპერაციო ქიმიოთერაპიამ 5-წლიანი გადარჩენის მაჩვენებელი 5%-ით გაზარდა. ასევე დადგინდა, რომ იგი ოპერაციის შემდეგ დაავადების რეციდივსაც აყოვნებდა.

ამრიგად, ეს კვლევა აჩვენებს, რომ ფილტვის არაწვრილუჯრედოვანი კიბოს დროს წინასაოპერაციო ქიმიოთერაპიამ 5-წლიანი გადარჩენის მაჩვენებელს შეიძლება 5% შემატოს. ერთი შეხედვით ეს მაჩვენებელი შესაძლოა მცირე ჩანდეს. თუმცა დაავადებაში, რომლის დროსაც გადარჩენის ხანგრძლივობა ასეთი მცირეა, სიცოცხლის გახანგრძლივებისკენ გადადგმულ ყოველ ნაბიჯს დიდი მნიშვნელობა აქვს.