პანკრეასის კიბოს უჯრედები ჰიალურონის მჟავით იკვებება

ჰიალურონის მჟავა, კანში უხვად არსებული დამაკავშირებელი მოლეკულაა, რომელიც კანს ელასტიკურობასა და ტენიანობას ანიჭებს. ის მაღალი კონცენტრაციით გვხვდება კანში, სახსრებსა და თვალში.

ჰიალურონის მჟავა (HA) პანკრეასის სიმსივნეებში არსებობითაც არის ცნობილი, თუმცა მიჩიგანის უნივერსიტეტის Rogel-ის კიბოს ცენტრის მკვლევართა ახალი კვლევა აჩვენებს, რომ ის ასევე კიბოს უჯრედებისთვის საკვების როლს ასრულებს. eLife სამეცნიერო ჟურნალში გამოქვეყნებული შედეგები პანკრეასის კიბოს უჯრედების ზრდის მექანიზმის გაგებასა და მკურნალობის ახალ შესაძლებლობებზე მიუთითებს.

შენიშვნა: ეს სამეცნიერო კვლევა და სტატია არ მიანიშნებს, რომ ჰიალურონის მჟავის მიღება ან დანამატად გამოყენება კიბოს იწვევს. ის ხსნის, როგორ იყენებს კიბოს უჯრედი ორგანიზმში ისედაც უხვად და ბუნებრივად არსებულ ნაერთს. ნორმალური უჯრედების მსგავსად, კიბოს უჯრედებიც უამრავ მოლეკულას იყენებს სიცოცხლის შესანარჩუნებლად, განუწყვეტლივ გასამრავლებლად და სხვა უჯრედებთან თუ იმუნურ სისტემასთან ურთიერთქმედებისთვის. თუმცა მათ მიერ გამოყენებული მოლეკულების სახეობები და კონცენტრაციები შეიძლება ნორმალურისგან განსხვავდებოდეს. ონკოლოგიაში მრავალი საბაზისო სამეცნიერო კვლევა ამ განსხვავებების გამოსავლენად ტარდება.

კრიტიკული სამშენებლო კომპონენტი პანკრეასის კიბოს უჯრედებისთვის

კვლევის ხელმძღვანელი Costas Lyssioyis „კვლევის მთავარი მოტივაცია ისაა, რომ პანკრეასის კიბო გავრცელებულ სამკურნალო მიდგომებზე არ პასუხობს. ამ სირთულეზე სხვაგვარად უნდა ვიფიქროთ.“ ამბობს. Lyssioyis და მისი გუნდი ლაბორატორიულ მოდელებში პანკრეასის კიბოს მეტაბოლიზმს სწავლობს: როგორ იღებს უჯრედი საკვებს და საკვები ნივთიერებების რა სპექტრს იყენებს ზრდისა და მკურნალობისადმი რეზისტენტობის მისაღწევად.

სიმსივნის მიკროგარემოში სხვადასხვა ტიპის, როგორც სიმსივნური, ისე არასიმსივნური უჯრედებია. პანკრეასის სიმსივნის მიკროგარემო ყველაზე მდიდარი სიმსივნური მიკროგარემოებიდან ერთ-ერთია და ძლიერ სტრომულია (მასა, რომელიც ძირითადად შემაერთებელი ქსოვილისა და არასიმსივნური იმუნური უჯრედებისგან შედგება). Lyssiotis ასე განმარტავს: „სტრომა ბუნებრივი დანაწიბურების, ანუ ჭრილობის შეხორცებისას წარმოიქმნება. ნაწიბურების ფორმირებისას დიდი რაოდენობით ჰიალურონის მჟავა გამოიყოფა.“

ჰიალურონის მჟავა — პოლიმერი, ანუ შაქრების გრძელი ჯაჭვი — წყალს შესანიშნავად იზიდავს და ინარჩუნებს. მისი სიჭარბისას პანკრეასის სიმსივნეები ჰიპერდენსური (გარემომცველ ქსოვილზე უფრო მკვრივი ქსოვილის შემცველი) ხდება, სისხლძარღვები იკეტება და სისხლის მიმოქცევა ირღვევა. Lyssiotis-ის თქმით, ისინი ძალიან მაგრდება. „საქმე ის არაა, რომ სიმსივნეში სისხლძარღვი ან არტერია არ არის, არამედ სისხლძარღვოვანი სისტემა ჭარბ წნევას ვერ უძლებს.“

პანკრეასის კიბოში ჰიალურონის მჟავის კვლევების უმეტესობა ამ სიმკვრივის შექმნაში მის როლზეა ორიენტირებული. ახლახან წარუმატებლად დასრულებული კლინიკური კვლევაც კი სწავლობდა მის დაშლასა და სიმსივნეზე წნევის მოხსნას, რათა სისხლძარღვოვანი სისტემა გაფართოებულიყო და შესაძლებელი გამხდარიყო იმ პრეპარატების მიწოდება, რომელთა შეყვანაც სისხლის მიმოქცევის არარსებობის გამო ჩვეულებრივ რთულია.

Lyssiotis-სა და მის გუნდს პანკრეასის კიბოს უჯრედების ფიზიოლოგიური ფორმირებისთვის მისი წვლილის მიღმა ჰიალურონის მჟავის გაგება სურდათ. მათ ამ სიმსივნეების სიმკვრივეზე დაფიქრებისას კითხვა გაუჩნდათ: თუ დარღვეული მიმოქცევის გამო უჯრედები სისხლიდან საკვებს ვერ იღებს, როგორ მოიპოვებს საკვებს ზრდისა და სიმსივნედ ჩამოყალიბებისთვის?

ახალი კვლევა მიუთითებს, რომ ერთ-ერთი გზა ჰიალურონის მჟავით კვებაა. „ჰიალურონის მჟავა სიმსივნეზე მხოლოდ მკურნალობის გამაძნელებელი სიმკვრივის შექმნით არ მოქმედებს. ის პირდაპირ შაქრების ჯაჭვია. უკან გახედვისას ლოგიკურია, რომ ავთვისებიანი უჯრედებიც მისით იკვებება.“ Lyssiotis ამბობს, რომ ეს კვლევა მხოლოდ იმას ამტკიცებს, როგორ აგროვებს პანკრეასის უჯრედი საკვებს გადარჩენისა და ზრდის გასაგრძელებლად.

„დავამატეთ კიდევ ერთი მაგალითი საკვები ნივთიერებებისა და გზების შესახებ მზარდ მტკიცებულებას, რომელთა გამოყენებასაც კიბოს უჯრედების საკვებად არ ველოდით.“

კვების გზის დაბლოკვისას კიბოს უჯრედები არ იზრდება

ნაშრომი პენსილვანიის უნივერსიტეტის Kathryn Wellen-ის ხელმძღვანელობით მომუშავე გუნდთან ერთად გამოქვეყნდა. Wellen-ის გუნდმა აჩვენა, რომ შაქრით კვების გზის დაბლოკვა სიმსივნის ზრდას აფერხებს. ეს ორი კვლევა ერთად პანკრეასის კიბოს წვრილი დეტალების უკეთ გასაგებად ახალ შესაძლებლობებს ქმნის.

Lyssiotis-მა კვლევების შესახებ თქვა: „უკვე 20 წელია, პანკრეასის კიბოში ჰიალურონის მჟავას სწავლობენ და მანამდე არავის უფიქრია, იქნებ ის კიბოს უჯრედების საკვებიც იყოს. ამ იდეას უფრო ღრმად შევისწავლით და ვნახავთ, შევძლებთ თუ არა პრეპარატისთვის სამიზნე სამკურნალო სუსტი წერტილის აღმოჩენას.“