سلول‌های سرطان پانکراس از اسید هیالورونیک تغذیه می‌کنند

اسید هیالورونیک، مولکولی پیونددهنده است که به‌وفور در پوست وجود دارد و به آن خاصیت ارتجاعی و رطوبت می‌دهد. غلظت بالایی از آن در پوست، مفاصل و چشم یافت می‌شود.

اسید هیالورونیک (HA) به حضور در تومورهای پانکراس نیز شناخته می‌شود؛ اما پژوهش جدید گروهی از محققان مرکز سرطان Rogel دانشگاه میشیگان نشان داد که این ماده همچنین نقش ماده غذایی برای سلول‌های سرطانی را ایفا می‌کند. eLife مجله علمی منتشرکننده این یافته‌هاست؛ نتایج از روشن شدن چگونگی رشد سلول‌های سرطان پانکراس و فرصت‌های تازه درمان حکایت دارند.

یادداشت: این پژوهش علمی و نوشته، به‌هیچ‌وجه القا نمی‌کند که مصرف یا مکمل اسید هیالورونیک سرطان را تحریک می‌کند. مطلب، سازوکار استفاده سلول‌های سرطانی از ترکیبی را توضیح می‌دهد که از قبل به‌طور طبیعی و فراوان در بدن وجود دارد. سلول‌های سرطانی نیز مانند سلول‌های طبیعی، برای ادامه حیات، تکثیر مداوم و تعامل با دیگر سلول‌ها و دستگاه ایمنی، مولکول‌های بی‌شماری به کار می‌برند. اما نوع و غلظت مولکول‌های مصرفی آن‌ها ممکن است با سلول‌های طبیعی متفاوت باشد. بسیاری از پژوهش‌های علوم پایه در انکولوژی برای شناسایی همین تفاوت‌ها انجام می‌شوند.

جزء سازنده حیاتی برای سلول‌های سرطان پانکراس

رهبر مطالعه، Costas Lyssioyis، می‌گوید: «انگیزه اصلی این مطالعه، پاسخ ندادن سرطان پانکراس به رویکردهای رایج درمان است. باید درباره این دشواری به‌شکل دیگری بیندیشیم.» Lyssioyis و گروهش در مدل‌های آزمایشگاهی روی سوخت‌وساز سرطان پانکراس کار می‌کنند: سلول‌ها چگونه مواد غذایی به دست می‌آورند و از چه طیفی از مواد غذایی برای رشد و ایجاد مقاومت به درمان‌ها بهره می‌برند.

ریز‌محیط تومور دارای انواع متعدد سلول است؛ برخی سرطانی و برخی غیرسرطانی‌اند. ریز‌محیط تومور پانکراس یکی از غنی‌ترین ریز‌محیط‌های تومور است و بخش زیادی از آن را استروما تشکیل می‌دهد (توده‌ای که بیشتر از بافت همبند و سلول‌های ایمنی غیرسرطانی تشکیل شده است). Lyssiotis توضیح می‌دهد: «استروما در فرایند طبیعی ایجاد جای زخم (ترمیم زخم) شکل می‌گیرد. با شکل‌گیری این اسکارها، اسید هیالورونیک بسیار زیادی ترشح می‌شود.»

اسید هیالورونیک، که پلیمر یا زنجیره بلندی از قند است، آب را به‌خوبی جذب و نگهداری می‌کند. وقتی مقدار آن بسیار زیاد باشد، تومورهای پانکراس پُرتراکم می‌شوند (یعنی نسبت به بافت پیرامون بافت متراکم‌تری دارند)، رگ‌ها مسدود و جریان خون مختل می‌شود. Lyssiotis می‌گوید این تومورها بسیار سفت می‌شوند. «این‌طور نیست که درون تومور رگ یا شریان نباشد، اما ساختار عروقی توان تحمل فشار بیش‌ازحد را ندارد.»

بیشتر پژوهش‌های اسید هیالورونیک در سرطان پانکراس بر نقش این ماده در ایجاد تراکم تمرکز دارند. حتی کارآزمایی بالینی‌ای که به‌تازگی ناموفق بوده، راه‌هایی برای تجزیه اسید هیالورونیک و کاهش فشار تومورها بررسی کرده بود تا دستگاه عروقی باز شود و داروهایی که به‌دلیل نبود جریان خون معمولاً رساندنشان دشوار است، امکان ورود پیدا کنند.

Lyssiotis و گروهش می‌خواستند فراتر از سهم اسید هیالورونیک در ساختار فیزیولوژیک سلول‌های سرطان پانکراس، این ماده را بشناسند. آن‌ها به تراکم این تومورها فکر کردند و پرسیدند: اگر سلول‌های سرطانی به‌دلیل اختلال گردش خون به مواد غذایی خون دسترسی ندارند، چگونه غذای لازم برای رشد و تبدیل شدن به تومور را به دست می‌آورند؟

پژوهش جدید گروه نشان می‌دهد یکی از راه‌های این کار، تغذیه سلول‌ها از اسید هیالورونیک است. «اسید هیالورونیک فقط با ایجاد تراکمی که درمان را دشوار می‌کند بر تومورها اثر نمی‌گذارد؛ این ماده دقیقاً یک زنجیره قندی است. اکنون که به عقب نگاه می‌کنیم، تغذیه سلول‌های بدخیم از اسید هیالورونیک نیز منطقی به نظر می‌رسد.» Lyssiotis می‌گوید این پژوهش فقط نشان داده است که سلول‌های پانکراس چگونه مواد غذایی را برای ادامه بقا و رشد جمع‌آوری می‌کنند.

«نمونه دیگری به شواهد رو‌به‌افزایش درباره مواد غذایی و مسیرهایی افزودیم که تصور نمی‌کردیم سلول‌های سرطانی برای تغذیه از آن‌ها استفاده کنند.»

با مسدود شدن تغذیه، سلول‌های سرطانی رشد نمی‌کنند

این پژوهش به‌طور مشترک با گروهی به رهبری Kathryn Wellen از دانشگاه پنسیلوانیا منتشر شد. گروه Wellen نشان داد که مسدود کردن مسیر تغذیه قندی مانع رشد تومور می‌شود. این دو مطالعه در کنار هم فرصت‌های تازه‌ای برای درک بهتر جزئیات سرطان پانکراس ایجاد می‌کنند.

Lyssiotis درباره پژوهش خود گفت: «مردم 20 سال است که اسید هیالورونیک را در سرطان پانکراس مطالعه می‌کنند و هیچ‌کس پیش‌تر به این فکر نکرده بود که ممکن است این ماده غذای سلول‌های سرطانی باشد. ما این ایده را عمیق‌تر دنبال می‌کنیم تا ببینیم آیا می‌توان نقطه آسیب‌پذیر درمانی‌ای شناسایی کرد که دارو بتواند آن را هدف بگیرد.»