პოლიომიელიტის ვაქცინა 1955 — პოლიოვირუსი
პოლიომიელიტი ვირუსული დაავადებაა, რომელმაც შეიძლება კუნთების დამბლა გამოიწვიოს. 1952 წელს აშშ-ში თითქმის 58,000 შემთხვევა აღირიცხა. 21,269 ადამიანი მსუბუქი შეზღუდული შესაძლებლობით დარჩა, 3,145 ბავშვი კი გარდაიცვალა. მაშინ ამერიკელები პოლიომიელიტზე უარესად მხოლოდ ატომურ ბომბს მიიჩნევდნენ.
როდესაც 1955 წლის 12 აპრილს რადიოსა და ტელევიზიით საინექციო ვაქცინის არსებობა გამოაცხადეს, ექიმ Paul Offit-ის თქმით,„მთელ ქვეყანაში ეკლესიის ზარები რეკდა, სინაგოგები და ეკლესიები სალოცავ შეკრებებს მართავდნენ, მშობლები და მასწავლებლები ტიროდნენ“.
პოლიომიელიტი კაცობრიობას პრეისტორიული დროიდან აზიანებს, რასაც მოწმობს ეგვიპტური უძველესი ნახატები და გამოსახულებები ხელჯოხით მოსიარულე, დაზიანებული კიდურების მქონე ბავშვებით. პოლიოვირუსის სამი სხვადასხვა ტიპი დაბინძურებული საკვებით ან წყლით კუჭ-ნაწლავის სისტემაში ხვდება, შემდეგ ცენტრალურ ნერვულ სისტემაში ვრცელდება და შეიძლება დამბლა გამოიწვიოს. იმის მიხედვით, თუ რომელი ნერვებია ინფიცირებული, ვირუსმა შეიძლება მხოლოდ ფეხები ან თითქმის მთელი სხეული დაადამბლაოს და ადამიანს აპარატის დახმარების გარეშე სუნთქვის შესაძლებლობა წაართვას.
დღეს ვირუსთან საბრძოლველად ორი სახის ვაქცინა გამოიყენება:
- ერთ-ერთი ინაქტივირებულ ვირუსზე დაფუძნებული ვაქცინაა, რომელიც ამერიკელმა სამედიცინო მკვლევარმა Jonas Salk-მა 1952 წელს შეიმუშავა. Salk-მა პოლიოვირუსი მაიმუნის თირკმლის ქსოვილის უჯრედებში გაზარდა და ფორმალინით ქიმიურად გააუვნებლა. სამი ტიპის ინაქტივირებული ფორმების ინექციის შემდეგ ორგანიზმი სამივე ცოცხალი ფორმის წინააღმდეგ ანტისხეულებს წარმოქმნის.
- მეორე ამერიკელი სამედიცინო მკვლევრის, Albert Sabin-ის, ორალური პოლიოვაქცინაა, რომელიც ნაწლავში გამრავლებადი პოლიოვირუსის სამი ტიპის „დასუსტებულ“ ფორმებს ეფუძნება (OPV).
დღეს, ვინაიდან OPV-ში დასუსტებული ვირუსი ძალიან იშვიათად შეიძლება დამბლის გამომწვევ ფორმად კვლავ გარდაიქმნას, მრავალი ინდუსტრიული ქვეყანა საინექციო ვაქცინას იყენებს. ფართომასშტაბიანი ვაქცინაციის შედეგად დასავლეთის ქვეყნებში პოლიომიელიტი იშვიათი გახდა.
სტატიაში ნახსენები ისტორიული პირები: Albert Bruce Sabin (1906 – 1993), Jonas E. Salk (1914 – 1995)
წყაროები
ეს სტატია სასარგებლო იყო თქვენთვის?
თქვენი გამოხმაურება გვეხმარება შინაარსის გაუმჯობესებაში.
მკითხველთა კომენტარები
გაგვიზიარეთ თქვენი კომენტარი
თქვენი სახელი და კომენტარი მხოლოდ ადმინისტრატორის დამტკიცების შემდეგ გამოქვეყნდება. ელფოსტის მისამართი ვიზიტორებს არასოდეს ეჩვენებათ.
პირველმა დაწერეთ კომენტარი.