რა სიმპტომები აქვს ფილტვის კიბოს ქალებში?
ამ სტატიაში
ფილტვის კიბოს სიმპტომები და რისკფაქტორები ქალებსა და მამაკაცებში მსგავსია, თუმცა მაჩვენებლები განსხვავდება.
2020 წლის მსოფლიო კიბოს სტატისტიკის მიხედვით, ფილტვის კიბო ქალებსა და მამაკაცებში კიბოთი სიკვდილის ყველაზე ხშირ მიზეზად რჩება; კიბოსთან დაკავშირებული ყველა სიკვდილის %18 ფილტვის კიბოთია გამოწვეული.
აშშ-ის მონაცემებით, ბოლო 40 წლის განმავლობაში ფილტვის კიბოს მაჩვენებელი მამაკაცებში %35-მდე შემცირდა, ქალებში კი %87-მდე გაიზარდა.
შეიძლება დაგაინტერესოთ:
- ფილტვის კიბოს სიმპტომები, სტადიები და მკურნალობა
- ფილტვის კიბო ქალებში — თავისებურებები, განსხვავებები და მკურნალობა
რა სიმპტომები აქვს ფილტვის კიბოს ქალებსა და მამაკაცებში?
ქალებსა და მამაკაცებს ფილტვის კიბოს ძალიან მსგავსი სიმპტომები აქვთ.
სიმპტომებია;
- ქოშინი
- მსტვინავი სუნთქვა
- ხმის ჩახლეჩა
- დაღლილობა
- მუდმივი და გაუარესებადი ხველა
- ყლაპვის გაძნელება
- მადის დაკარგვა
- წონის კლება
- მუდმივი ტკივილი გულმკერდში
- სისხლიანი ხველა
- ფილტვის განმეორებითი ინფექციები; პნევმონია ან ბრონქიტი
ამ სიმპტომების მქონე ადამიანებმა ექიმს უნდა მიმართონ.
ფილტვის კიბოს რისკფაქტორები ქალებსა და მამაკაცებში
რისკფაქტორებიც, სიმპტომების მსგავსად, ქალებსა და მამაკაცებში მსგავსია.
- სიგარეტის მოწევა
- თამბაქოს კვამლის ზემოქმედება
- აზბესტის ან რადონის ზემოქმედება
- ფილტვის კიბოს ოჯახური ისტორია
- ფილტვის დაავადების, მათ შორის ფილტვის კიბოს, გადატანა
- არაჯანსაღი კვება
სიგარეტის მოწევა და თამბაქოს კვამლის ზემოქმედება ფილტვის კიბოს უმნიშვნელოვანესი რისკფაქტორია.
გენეტიკური და ჰორმონული განსხვავებები ქალებსა და მამაკაცებს შორის
Seminars in Thoracic and Cardiovascular Surgery-ში გამოქვეყნებულმა 2014 წლის კვლევამ ივარაუდა, რომ გარკვეული გენები და ჰორმონები ქალებში ფილტვის კიბოსთან დაკავშირებულ სიკვდილიანობას ზრდის.
გენეტიკა
მკვლევრებმა რამდენიმე გენი გამოავლინეს, რომლებმაც შეიძლება ქალებსა და მამაკაცებს შორის ფილტვის კიბოს მაჩვენებლების განსხვავება ახსნას. ზოგი მათგანი ადამიანს მემკვიდრეობით გადაეცემა, სხვებს კი თამბაქოს ზემოქმედება ააქტიურებს.
KRAS:
KRAS გენის ნებისმიერ მუტაციას შეუძლია კიბოს სიმსივნეების უფრო სწრაფი ზრდა გამოიწვიოს. აქ არსებული მუტაცია ასევე შეიძლება სიმსივნის მეტასტაზირების (გავრცელების) უფრო მაღალ ალბათობას განაპირობებდეს. მიმოხილვამ აჩვენა, რომ სხვა ჰორმონებთან ერთად ქალის სასქესო ჰორმონის, ესტროგენის, ზემოქმედების შემდეგ KRAS მუტაციებმა შეიძლება ფილტვის კიბოს ზრდა უფრო აგრესიული გახადოს.
დაკავშირებული მასალა: რა არის KRAS მუტაცია?
GRPR:
მიმოხილვა გასტრინის გამომყოფი პეპტიდის რეცეპტორის (GRPR) აქტივობას კიბოს უჯრედის ზრდას უკავშირებს. ეს რეცეპტორი ქალებში უფრო აქტიურია და ესტროგენის ზემოქმედებამ შეიძლება მისი ეფექტები გაზარდოს.
EGFR:
ეპიდერმული ზრდის ფაქტორი (EGFR) ცილაა, რომელიც ფილტვის კიბოს მქონე ადამიანებში ხშირად გვხვდება. EGFR-ის წარმომქმნელი გენის მუტაციები ქალებში მნიშვნელოვნად უფრო ხშირია, ვიდრე მამაკაცებში.
HER2 არის EGFR გენების ჯგუფის ნაწილი, რომელიც ადენოკარცინომის შემთხვევების უმრავლესობაში გვხვდება. HER2 ფილტვის კიბოს მქონე ქალებში გადარჩენის უფრო არასახარბიელო მაჩვენებლებს უკავშირდება.
ჰორმონული განსხვავება: ესტროგენი
ესტროგენის ხანგრძლივმა ზემოქმედებამ შეიძლება ფილტვის კიბოს რისკზე იმოქმედოს. ესტროგენის დონეზე მოქმედი ფაქტორებია;
- ორსულობების რაოდენობა, თუ იყო
- პირველი მენსტრუაციის ასაკი
- მენოპაუზის დაწყების ასაკი
მკვლევრებმა ქალებისა და მამაკაცებისგან მიღებულ ფილტვის კიბოს უჯრედებზე ესტროგენის რეცეპტორები აღმოაჩინეს. ფილტვის კიბოს განვითარებაში გენებისა და ჰორმონების შესახებ იმავე 2014 წლის მიმოხილვამაც აჩვენა, რომ ესტროგენი სიმსივნური უჯრედების ზრდას უწყობს ხელს. ამასთან, მიმოხილვამ დაადასტურა, რომ მკურნალობების კიბოს დამთრგუნველი ეფექტები ესტროგენს ბლოკავს.
ფილტვის კიბოს მკურნალობა ქალებსა და მამაკაცებში
უპირველესად, ფილტვის კიბოს სწორი მკურნალობა დიაგნოზის დროს მის სტადიაზეა დამოკიდებული.
- ადრეულ სტადიაში ფილტვის კიბოს ოპერაცია პირველი განსახილველი მკურნალობის ვარიანტია. ზოგმა ექიმმა შეიძლება ოპერაციის მხარდასაჭერად შემდგომ ქიმიოთერაპია, სხივური თერაპია ან იმუნოთერაპია ურჩიოს, რათა დარწმუნდეს, რომ უჯრედები არ დარჩა.
- თუ ფილტვის კიბო მნიშვნელოვნად გავრცელდა, ოპერაცია, ჩვეულებრივ, ვარიანტი აღარ არის. ამ სტადიაში ექიმმა სიცოცხლის გასახანგრძლივებლად და მისი ხარისხის გასაუმჯობესებლად შეიძლება ქიმიოთერაპია ან იმუნოთერაპია ურჩიოს.
ტრადიციულად, ქალებსა და მამაკაცებში ფილტვის კიბოს მკურნალობის ექიმების მიდგომებს შორის განსხვავება არ არის. თუმცა ფილტვის კიბოს გენეტიკური და ჰორმონული მხარეების კვლევებმა ახალი მკურნალობები წარმოშვა, რომლებიც შეიძლება ქალებში უფრო ეფექტიანი იყოს, ვიდრე მამაკაცებში. ასევე ჩანს, რომ კონკრეტული გენეტიკური ცვლილებების პროდუქტების (ცილებისა და რეცეპტორების) სამიზნე წამლები შეიძლება უფრო ეფექტიანი იყოს ფილტვის კიბოს მქონე არამწეველი ქალების მკურნალობაში.
ფილტვის კიბოს შემდეგ
ფილტვის კიბო არასახარბიელო პროგნოზის (დაავადების მიმდინარეობის) მქონე დაავადებად არის ცნობილი. ქალებსა და მამაკაცებში სიმპტომები მსგავსია, მაგრამ კიბოს სიხშირე და მასთან დაკავშირებული სიკვდილიანობა განსხვავდება. ამ დაავადების რისკების შესამცირებლად მეტი კვლევაა საჭირო.
საბოლოოდ, ჯანსაღი ცხოვრების წესის შენარჩუნება და თამბაქოს ყველა ნაწარმის თავიდან აცილება ყველასთვის ფილტვის კიბოს განვითარების რისკის შემცირებას უწყობს ხელს.
წყაროები
ეს სტატია სასარგებლო იყო თქვენთვის?
თქვენი გამოხმაურება გვეხმარება შინაარსის გაუმჯობესებაში.
მკითხველთა კომენტარები
გაგვიზიარეთ თქვენი კომენტარი
თქვენი სახელი და კომენტარი მხოლოდ ადმინისტრატორის დამტკიცების შემდეგ გამოქვეყნდება. ელფოსტის მისამართი ვიზიტორებს არასოდეს ეჩვენებათ.
პირველმა დაწერეთ კომენტარი.