RAD51 ტესტის მნიშვნელობა ძუძუს ადრეული კიბოს დროს

ბოლო წლებში კიბოს მკურნალობაში ბიომარკერების მნიშვნელობა სულ უფრო იზრდება. ძუძუს ადრეული კიბოსთვის პერსონალიზებული სტრატეგიების შემუშავება კრიტიკული მიზანია, რათა პაციენტებმა ზედმეტად აგრესიული მკურნალობა აირიდონ და უფრო მიზნობრივი მიდგომები მიიღონ. Clinical Cancer Research-ში Villacampa-სა და კოლეგების მიერ გამოქვეყნებულმა ახალმა კვლევამ აჩვენა, რომ RAD51 ბიომარკერის ტესტს ძუძუს ადრეული კიბოს პაციენტებში მკურნალობის გადაწყვეტილებების წარმართვაში მნიშვნელოვანი როლი შეიძლება ჰქონდეს.

რა არის RAD51?

RAD51 ცილაა, რომელიც დნმ-ის დაზიანების აღდგენასა და ჰომოლოგიურ რეკომბინაციაში გადამწყვეტ როლს ასრულებს. განსაკუთრებით დნმ-ის ორმაგჯაჭვიანი წყვეტების რეპარაციაში მონაწილეობით გენომის მთლიანობას ინარჩუნებს. უჯრედული ციკლის S და G2 ფაზებში აქტიური RAD51 ურთიერთქმედებს დნმ-ის აღდგენაში მონაწილე ისეთ ცილებთან, როგორიცაა BRCA1 და BRCA2. მისმა მუტაციებმა, განსაკუთრებით BRCA გენების მუტაციებთან დაკავშირებულ ძუძუსა და საკვერცხის კიბოებში, შეიძლება დნმ-ის აღდგენის მექანიზმის დარღვევით სიმსივნის წარმოქმნის რისკი გაზარდოს. ამიტომ RAD51 კიბოს ბიოლოგიისა და მიზნობრივი მკურნალობისთვის მნიშვნელოვანი კვლევის საგანია.

ჰომოლოგიური რეკომბინაციის როლი დნმ-ის აღდგენაში

ჰომოლოგიური რეკომბინაცია უჯრედული მექანიზმია დნმ-ის დაზიანების აღსადგენად და გენეტიკური ინფორმაციის შესანარჩუნებლად. ამ პროცესში უჯრედი დნმ-ს აღადგენს მსგავსი მიმდევრობების მქონე ჰომოლოგიურ ქრომოსომებს შორის ინფორმაციის გაცვლით. ასე გენეტიკური მთლიანობა ნარჩუნდება და უჯრედების ჯანსაღი გამრავლება ხდება შესაძლებელი. დნმ-ის რეკომბინაცია უჯრედში დნმ-ის ხელახლა ორგანიზების ან შეცვლის პროცესია.

არსებობს სხვადასხვა სახეობა:

ჰომოლოგიური რეკომბინაცია: დნმ-ის მსგავს მიმდევრობებს შორის გაცვლით გენეტიკურ მასალას აწესრიგებს და დნმ-ის დაზიანებას აღადგენს.

უბან-სპეციფიკური რეკომბინაცია: გამოიყენება კონკრეტული გენების ან დნმ-ის უბნების შესაცვლელად და გენეტიკურ ინჟინერიაში მნიშვნელოვან როლს ასრულებს.

არაჰომოლოგიური რეკომბინაცია: დნმ-ის განსხვავებული უბნების შეერთებით მიმდინარეობს და გენეტიკური ცვლილებების გამოწვევა შეუძლია.

ეს პროცესები კრიტიკულ როლს ასრულებს დნმ-ის აღდგენაში, გენეტიკურ ინჟინერიასა და უჯრედის ფუნქციონირებაში.

ქვემოთ შეგიძლიათ ნახოთ დნმ-ის ჰომოლოგიური რეკომბინაციით აღდგენის გამარტივებული სქემა. BRCA1, RPA, RAD51, BRCA2 და PALB2 ამ რეპარაციულ გზაში მონაწილე მოლეკულებია.

HRD ტესტი რეკომენდებულია საკვერცხის კიბოსა და სამმაგად უარყოფითი ძუძუს კიბოს მქონე ყველა პაციენტში, რათა დადგინდეს, რამდენად შესაფერისია ახალი თაობის კიბოს საწინააღმდეგო პრეპარატების, PARP ინჰიბიტორების, გამოყენება.

ჰომოლოგიური რეკომბინაციის შესახებ დამატებითი ინფორმაციისთვის შეგიძლიათ ეწვიოთ მასალას „ რა არის ჰომოლოგიური რეკომბინაციის დეფიციტი, როგორ იტესტება და რა მნიშვნელობა აქვს კიბოში “.

კვლევის ფონი

Vall d’Hebron-ის ონკოლოგიის ინსტიტუტის ექსპერიმენტული თერაპიის ჯგუფის ხელმძღვანელი Dr. Violeta Serra აღნიშნავს, რომ კვლევის მთავარი მიზანია ისეთი ბიომარკერების გამოვლენა, რომლებიც ქიმიოთერაპიაზე ნაკლებად აგრესიული მკურნალობისგან სარგებლის მიმღებ პაციენტებს განსაზღვრავს. ძუძუს კიბოში იკვლევენ ახალ მეთოდებს პერსონალიზებული მიდგომებისთვის და ამ კონტექსტში RAD51 ცილა მნიშვნელოვან ბიომარკერად იკვეთება. 

RAD51 ტესტი და კვლევის შედეგები

შემუშავდა ახალი ტესტი, რომელიც RAD51 ცილას ჰომოლოგიური რეკომბინაციით რეპარაციის ფუნქციურ ბიომარკერად იყენებს. შეფასდა, შეუძლია თუ არა ტესტს, კიბოს უჯრედებში დნმ-ის დაზიანების აღდგენის გზების დეფიციტის გამოვლენით იწინასწარმეტყველოს, რომელ ნეოადიუვანტურ მკურნალობაზე უპასუხებს პაციენტი უკეთ.

მკვლევრებმა GeparOla რანდომიზებული კლინიკური კვლევიდან მიღებული სიმსივნური ნიმუშები გააანალიზეს. კვლევა ჰომოლოგიური რეკომბინაციის დეფიციტის (HRD) მქონე HER2-უარყოფითი ადრეული ძუძუს კიბოს პაციენტებში PARP ინჰიბიტორ olaparib-სა და carboplatin-ზე დაფუძნებულ ქიმიოთერაპიას ადარებდა. კვლევის ხელმძღვანელმა, Vall d’Hebron-ის ონკოლოგიის ინსტიტუტის ბიოსტატისტიკის ჯგუფის უფროსმა Dr. Guillermo Villacampa-მ აღნიშნა, რომ post-hoc ანალიზში RAD51 ტესტის ნეოადიუვანტურ მკურნალობაზე პასუხის პროგნოზირების უნარს აფასებდნენ.

შეფასებული 90 პაციენტის 80%-ში RAD51 ცილის დონე ფუნქციურ ჰომოლოგიური რეკომბინაციის დეფიციტთან (HRD) კორელირებდა. პაციენტებში, რომლებმაც ნეოადიუვანტურად PARP ინჰიბიტორი მიიღეს და RAD51 ტესტით HRD გამოუვლინდათ, პათოლოგიური სრული პასუხის მაჩვენებელი 66,7% იყო. ამის საპირისპიროდ, RAD51-უარყოფით პაციენტებში მაჩვენებელი 22,2%-მდე შემცირდა. სხვადასხვა კლინიკური და პათოლოგიური ფაქტორის, სიმსივნეში ლიმფოციტების არსებობისა და მკურნალობის ტიპის გათვალისწინებით მრავალცვლადიან ანალიზში დადგინდა, რომ RAD51 ტესტი პათოლოგიურ სრულ პასუხთან მნიშვნელოვნად იყო დაკავშირებული და პროგნოზულ უნარს ინარჩუნებდა.

დასკვნა და მომავალი კვლევები

Dr. Serra-მ ხაზი გაუსვა, რომ შედეგები მხარს უჭერს RAD51 ტესტის გამოყენების პოტენციალს ძუძუს ადრეული კიბოს მკურნალობის სტრატეგიების პერსონალიზებისთვის.

კვლევის თანაავტორმა Dr. Judith Balmaña-მ აღნიშნა, რომ SOLTI-ის ხელმძღვანელობით დაგეგმილი RADIOLA კლინიკური კვლევა RAD51 ბიომარკერის ტესტის ვალიდურობას ძუძუს შორსწასულ კიბოშიც შეაფასებს. მიღებული შედეგები არსებულ მონაცემებთან ერთად პაციენტების შერჩევის კრიტერიუმების გასაუმჯობესებლად შეიძლება გამოიყენებოდეს.

ამგვარი ბიომარკერებზე ორიენტირებული კვლევები კიბოს მკურნალობას უფრო მიზნობრივს გახდის, პაციენტებს ზედმეტი ქიმიოთერაპიისგან დაიცავს და მკურნალობაზე პასუხის ოპტიმიზაციას შეუწყობს ხელს.