اهمیت آزمایش RAD51 در سرطان پستان مرحلهٔ ابتدایی
در این مقاله
در سال‌های اخیر اهمیت نشانگرهای زیستی در درمان سرطان پیوسته افزایش یافته است. توسعهٔ راهبردهای درمان فردمحور برای سرطان پستان مرحلهٔ ابتدایی، هدفی اساسی برای پرهیز از درمان‌های تهاجمی غیرضروری و ارائهٔ رویکردهای هدفمندتر به بیماران است. مطالعهٔ تازهٔ Villacampa و همکاران در مجلهٔ Clinical Cancer Research نشان داد آزمایش نشانگر زیستی RAD51 ممکن است نقشی مهم در هدایت تصمیم‌های درمانی بیماران مبتلا به سرطان پستان مرحلهٔ ابتدایی داشته باشد.
RAD51 چیست؟
RAD51 پروتئینی است که در ترمیم آسیب DNA و فرایند نوترکیبی همولوگ نقشی کلیدی دارد. به‌ویژه با مشارکت در ترمیم شکست‌های دورشته‌ای DNA، یکپارچگی ژنوم را حفظ می‌کند. RAD51 که در فازهای S و G2 چرخهٔ سلولی فعال است، با پروتئین‌های ترمیم DNA مانند BRCA1 و BRCA2 تعامل دارد. جهش‌های آن ممکن است با مختل کردن سازوکار ترمیم DNA، به‌ویژه در سرطان‌هایی مانند پستان و تخمدان مرتبط با جهش‌های ژن BRCA، خطر تشکیل تومور را افزایش دهند. ازاین‌رو RAD51 موضوع مهمی برای پژوهش در زیست‌شناسی سرطان و درمان‌های هدفمند است.
نقش نوترکیبی همولوگ در ترمیم DNA
نوترکیبی همولوگ سازوکاری سلولی برای ترمیم آسیب DNA و حفظ اطلاعات ژنتیکی است. در این فرایند، سلول با تبادل اطلاعات میان کروموزوم‌های همولوگ دارای توالی‌های مشابه DNA، ترمیم را انجام می‌دهد. به این ترتیب، یکپارچگی ژنتیکی حفظ می‌شود و تکثیر سالم سلول‌ها امکان‌پذیر می‌گردد. نوترکیبی DNA فرایند بازآرایی یا تغییر DNA درون سلول است.
این فرایند انواع مختلفی دارد:
نوترکیبی همولوگ: با تبادل میان توالی‌های مشابه DNA، مادهٔ ژنتیکی را سامان می‌دهد و آسیب DNA را ترمیم می‌کند.
نوترکیبی جایگاه‌ویژه: برای تغییر ژن‌ها یا نواحی مشخص DNA استفاده می‌شود و در مهندسی ژنتیک نقش مهمی دارد.
نوترکیبی غیرهمولوگ: با اتصال نواحی متفاوت DNA رخ می‌دهد و می‌تواند به تغییرات ژنتیکی بینجامد.
این فرایندها در ترمیم DNA، مهندسی ژنتیک و عملکرد سلولی نقش اساسی دارند.
در ادامه، نمودار ساده‌شدهٔ ترمیم DNA از مسیر نوترکیبی همولوگ را می‌بینید. BRCA1، RPA، RAD51، BRCA2 و PALB2 مولکول‌های دخیل در مسیر ترمیم نوترکیبی همولوگ هستند.
آزمایش HRD برای همهٔ بیماران مبتلا به سرطان تخمدان و سرطان پستان سه‌گانه‌منفی توصیه می‌شود تا مناسب بودن استفاده از داروهای نسل جدید سرطان به نام مهارکننده‌های PARP مشخص شود.
برای آگاهی بیشتر دربارهٔ نوترکیبی همولوگ می‌توانید به « کمبود نوترکیبی همولوگ چیست، چگونه آزمایش می‌شود و اهمیت آن در سرطان » مراجعه کنید.
پیشینهٔ مطالعه
دکتر Violeta Serra، رئیس گروه درمان‌های تجربی در مؤسسهٔ سرطان‌شناسی Vall d’Hebron، می‌گوید هدف اصلی مطالعه شناسایی نشانگرهایی است که بتوانند بیماران بهره‌مند از درمان‌های کم‌تهاجمی‌تر از شیمی‌درمانی را مشخص کنند. روش‌های تازه‌ای برای هموار کردن راه درمان فردمحور سرطان پستان بررسی می‌شوند و پروتئین RAD51 در این زمینه یک نشانگر زیستی مهم است.
آزمایش RAD51 و یافته‌های مطالعه
آزمایش تازه‌ای توسعه یافت که از پروتئین RAD51 به‌عنوان نشانگر زیستی عملکردیِ سازوکار ترمیم نوترکیبی همولوگ استفاده می‌کند. بررسی شد که آیا این آزمایش، با شناسایی نقص مسیرهای ترمیم آسیب DNA در سلول‌های سرطانی، می‌تواند پیش‌بینی کند بیماران به کدام درمان نئوادجوانت بهتر پاسخ می‌دهند.
پژوهشگران نمونه‌های توموری کارآزمایی بالینی تصادفی GeparOla را تحلیل کردند. این کارآزمایی در بیماران مبتلا به سرطان پستان HER2-منفی مرحلهٔ ابتدایی با کمبود نوترکیبی همولوگ (HRD)، مهارکنندهٔ PARP اولاپاریب را با شیمی‌درمانی مبتنی بر کربوپلاتین مقایسه کرد. دکتر Guillermo Villacampa، رئیس گروه آمار زیستی مؤسسهٔ سرطان‌شناسی Vall d’Hebron و سرپرست مطالعه، گفت در تحلیل پس از مطالعه، توانایی آزمایش RAD51 را در پیش‌بینی پاسخ بیماران به درمان نئوادجوانت ارزیابی کرده‌اند.
در 80% از 90 بیمار ارزیابی‌شده، سطح پروتئین RAD51 با کمبود عملکردی نوترکیبی همولوگ (HRD) همبستگی داشت. در بیمارانی که به‌عنوان درمان نئوادجوانت مهارکنندهٔ PARP دریافت کردند و آزمایش RAD51 در آنان HRD نشان داد، میزان پاسخ کامل پاتولوژیک 66,7% بود. در مقابل، در بیماران با آزمایش RAD51 منفی، این میزان به 22,2% کاهش یافت. در تحلیل چندمتغیره شامل عوامل گوناگون بالینی و پاتولوژیک، حضور لنفوسیت‌های داخل تومور و نوع درمان، ارتباط معنادار آزمایش RAD51 با پاسخ کامل پاتولوژیک و حفظ توان پیش‌آگهی آن مشاهده شد.
نتیجه و پژوهش‌های آینده
دکتر Serra تأکید کرد یافته‌ها از ظرفیت استفاده از آزمایش RAD51 برای فردمحور کردن راهبردهای درمان در سرطان پستان مرحلهٔ ابتدایی حمایت می‌کنند.
دکتر Judith Balmaña، دیگر نویسندهٔ مطالعه، گفت کارآزمایی بالینی RADIOLA به رهبری SOLTI برای ارزیابی اعتبار آزمایش نشانگر زیستی RAD51 در سرطان پستان پیشرفته نیز طراحی شده است. او توضیح داد نتایج این مطالعه می‌توانند همراه داده‌های کنونی برای بهبود بیشتر معیارهای انتخاب بیمار به کار روند.
این‌گونه مطالعات مبتنی بر نشانگر زیستی می‌توانند با هدفمندتر کردن درمان سرطان، مانع مواجههٔ غیرضروری بیماران با شیمی‌درمانی شوند و پاسخ‌های درمانی را بهینه کنند.
منابع
2. "BRCA1 and BRCA2: Cancer Risk Assessment and Management" نوشتهٔ F. Andrew Leslie و Steven A. Narod، منتشرشده در Annual Review of Medicine در سال 2019. این مقالهٔ مروری نقش ژن‌های BRCA1 و BRCA2 در ایجاد سرطان پستان و تخمدان و پیامدهای بالینی آزمایش ژنتیکی این ژن‌ها را بررسی می‌کند.
3. "The Role of Homologous Recombination Deficiency in Cancer" نوشتهٔ M. T. Carney و R. T. Weitzel، منتشرشده در Journal of Clinical Oncology در سال 2016. این مقالهٔ مروری بررسی می‌کند که نقص مسیرهای ترمیم نوترکیبی همولوگ چگونه، به‌ویژه در حاملان جهش BRCA1 و BRCA2، ممکن است خطر سرطان را افزایش دهد و چگونه می‌توان از این دانش برای هدایت تصمیم‌های درمانی در بالین استفاده کرد.
4. "Clinical Implications of Homologous Recombination Deficiency in Ovarian Cancer" نوشتهٔ J. A. M. van der Burg، L. A. Koster و L. C. L. M. Kiemeney، منتشرشده در Cancer Research در سال 2019. این مقالهٔ مروری پیامدهای بالینی کمبود نوترکیبی همولوگ در سرطان تخمدان، از جمله ارتباط آن با BRCA، را بررسی می‌کند.
آیا این مقاله برای شما مفید بود؟
بازخورد شما به بهبود محتوای ما کمک می‌کند.
نظرهای خوانندگان
نظر خود را بنویسید
نام و دیدگاه شما فقط پس از تأیید مدیر منتشر می‌شود. نشانی ایمیل شما هرگز به بازدیدکنندگان نمایش داده نمی‌شود.
اولین نظر را شما بنویسید.