რკინის ფილტვი 1928 – პირველი სასუნთქი აპარატი
რკინის ფილტვი, ადამიანის სხეულის ძირითადი ფუნქციის შემსრულებელ პირველ მექანიკურ მოწყობილობებს შორისაა და ბიოსამედიცინო ინჟინერიის ერთ-ერთი ადრეული მაგალითიც არის. ბიოსამედიცინო ინჟინერია მედიცინაში საინჟინრო მიდგომების გამოყენებას ემსახურება.
რკინის ფილტვი ადამიანს კუნთებზე კონტროლის დაკარგვისას სუნთქვის საშუალებას აძლევს. რკინის ფილტვის აპარატი:
- პაციენტის გარშემო მოთავსებულ ფოლადის ცილინდრს ჰგავს.
- პაციენტის თავი ერთ ბოლოში რეზინის საყელოს გავლით გარეთ არის გამოყოფილი.
- მისი ტუმბო ცილინდრში ჰაერის წნევას პერიოდულად ცვლის და, როდესაც პაციენტი პირით სუნთქავს, ფილტვებს აფართოებს და კუმშავს.
- დაბალი წნევისას გულმკერდი ფართოვდება და ჰაერი პაციენტის ფილტვებში შედის.
1928 წელს ამერიკელების, Philip Drinker-ისა და Louis Shaw-ის, მიერ გამოგონილი მოწყობილობა ცნობილი გახდა 1940-იან და 1950-იან წლებში გავრცელებული ბავშვთა დამბლის ვირუსის (პოლიოვირუსის) სამკურნალოდ გამოყენებით. იგი სიცოცხლეს უნარჩუნებდა პარალიზებულ პაციენტებს, რომლებსაც დამოუკიდებლად სუნთქვა არ შეეძლოთ. რკინის ფილტვის სიცოცხლის გადამრჩენი თვისებების მიუხედავად, ექიმი Robert Eiben ამბობს, რომ „რკინის ფილტვს“ შიშით იხსენებენ. „ძნელი წარმოსადგენია, რომ პოლიომიელიტის რომელიმე პაციენტს 'რკინის ფილტვთან' დაკავშირებული გამოცდილების არ შეშინებოდა.“
ზოგიერთი პაციენტი ფიქრობდა, რომ აპარატში მოხვედრა თითქმის გარდაუვალ სიკვდილს ნიშნავდა. ზოგი მას კუბოს ადარებდა. მაშინ, როდესაც ზოგიერთ პაციენტს რკინის ფილტვში მთელი ცხოვრება დარჩენა უწევდა, პოლიომიელიტით დაავადებულთა უმეტესობას მწვავე შეტევის შემდეგ ერთი თვის განმავლობაში აპარატიდან ათავისუფლებდნენ. ბავშვთა დამბლით დაავადებულმა Paul Alexander-მა აპარატში 70 წელი იცხოვრა.
მწერალი Ruth DeJauregui ყურადღებას რკინის ფილტვისა და შემდგომი მოწყობილობების მნიშვნელობაზე ამახვილებს: „პარალიზებული პაციენტებისთვის სუნთქვაში დახმარებიდან, ჰაერით მედიკამენტების მიწოდებისა და მუშებისთვის სახიფათო ორთქლისგან თავის არიდებიდან დაწყებული, ნაადრევად დაბადებული ჩვილებისთვის კონტროლირებად გარემოში ჰაერის მიწოდებით დამთავრებული, სასუნთქი აპარატი თანამედროვე მედიცინისთვის შეუცვლელია.“
სტატიის ილუსტრაციის აღწერა: ცნობილ Rancho Los Amigos საავადმყოფოში (კალიფორნია, 1953) გადაღებული ფოტო: პოლიომიელიტით დაავადებული პაციენტები რკინის ფილტვების ოთახში.
სტატიაში ნახსენები ისტორიული პირები: Louis Agassiz Shaw (1886–1940), Philip Drinker (1894–1972)
წყაროები
ეს სტატია სასარგებლო იყო თქვენთვის?
თქვენი გამოხმაურება გვეხმარება შინაარსის გაუმჯობესებაში.
მკითხველთა კომენტარები
გაგვიზიარეთ თქვენი კომენტარი
თქვენი სახელი და კომენტარი მხოლოდ ადმინისტრატორის დამტკიცების შემდეგ გამოქვეყნდება. ელფოსტის მისამართი ვიზიტორებს არასოდეს ეჩვენებათ.
პირველმა დაწერეთ კომენტარი.