სამართლიანობისკენ მორბენალი ნაბიჯები — მალპრაქტიკის მსხვერპლი ექიმის მარათონული გმირობა

გადაუდებელი შემთხვევა დროსა და ადგილს არ არჩევს და ნებისმიერ წამს შეიძლება მოხდეს; მედიცინის პროფესიონალები ზოგჯერ ისეთ ვითარებაში აღმოჩნდებიან, როდესაც დახმარება მხოლოდ მათ შეუძლიათ...

*

ქვემოთ მოცემული ტექსტი ექიმ Theodore Strange-ის ინტერვიუს თარგმანია, რომელიც მან Medscape-ის რედაქტორსა და ავტორს Sarah Tucker-ს მისცა.

*

ნიუ-იორკის მარათონს 25-ედ გავრბოდი. 2018 წელი იყო და იმ წელს სირბილზე თითქმის უარი ვთქვი. საკუთარ თავს აღარ ვგავდი, თუმცა შესაძლოა ეს გადაჭარბებული ნათქვამია.

ერთი თვით ადრე სამედიცინო დაუდევრობის, ანუ მალპრაქტიკის, სარჩელის მოპასუხე გავხდი. 10 მილიონი დოლარის კომპენსაციის გადახდის საფრთხის წინაშე ვიდექი. ჩემს კოლეგებს მიაჩნდათ, რომ შეცდომა არ დამიშვია, მაგრამ ნაფიცი მსაჯულები ასე არ ფიქრობდნენ. ადგილობრივმა გაზეთებმა კი ბოროტ ადამიანად გამომიყვანეს.

განადგურებული ვიყავი. მაგრამ ჩემმა მოძღვარმა, მეგობრებმა და ოჯახმა მითხრეს: „ვერ დანებდები,“. ამიტომ გადავწყვიტე, მათთვის მერბინა.

იმ დილით მარათონი Verrazano-Narrows-ის ხიდზე სამსახურიდან რამდენიმე მეგობართან ერთად დავიწყე. ჩვეულებრივ, სირბილისას მუსიკას ვუსმენ, მაგრამ იმ წელს არ მომისმენია. უბრალოდ, ჩემს სამყაროში ვიყავი და ხალხის სიმრავლით ვტკბებოდი. ქუჩებში მილიონობით ადამიანი იდგა...

კარგად მივრბოდი. მანძილის ნახევარი ერთ საათსა და 57 წუთში გავიარე. ჩემი ოჯახი ყოველთვის მე-17 მილზე მხვდება და თითქმის იქ ვიყავი. 59 ქუჩაზე მივედი და პირველ გამზირზე მოხვევას ვაპირებდი.

ეს მარათონის ერთ-ერთი ყველაზე ხმაურიანი ადგილია. იქ ერთგვარი გვირაბია და მაყურებლებისა და მორბენლების სიმრავლის გამო წარმოუდგენელი ხმაურია. მაგრამ როგორღაც გავიგონე ვიღაცის ძახილი: „მიშველეთ!“

ახლაც არ ვიცი, როგორ გავიგონე. მუსიკისთვის რომ მომესმინა, როგორც ყოველთვის, ამას ნამდვილად ვერ გავიგონებდი. თითქოს მხარზე მჯდომი ანგელოზის ხმა გავიგონე: „მობრუნდი, სულელო, მარცხნივ ვიღაცას შენი დახმარება სჭირდება,“ — შემიძლია დავიფიცო, რომ მან ეს მითხრა.

უკან მივიხედე და ჩემგან დაახლოებით 30 მეტრში დავინახე ქალი, რომელიც ხელებს იქნევდა, და მიწაზე მწოლიარე მორბენალი. ვიფიქრე, ვიღაცას გული წაუვიდა. მათთან მისასვლელად ბრბოში გავიკვლიე გზა. ქალი ტიროდა: „ჩემი მეგობარი ფეხსაცმლის თასმის შესაკრავად დაიხარა და უკან გადავარდა. მგონი, კრუნჩხვა აქვს ან რაღაც მსგავსი,“ — ამბობდა იგი.

მიწაზე მწოლიარე მეორე ქალის გამოფხიზლებას ვცდილობდი. ფეხები ავუწიე, მაგრამ მაშინვე მივხვდი, რომ საქმე უფრო სერიოზულად იყო. პულსის გასინჯვა ვცადე და ვერ ვიგრძენი. დეფიბრილატორი მოვითხოვე და KPR-ის (კარდიოპულმონური რეანიმაციის) ჩატარება დავიწყე.

ჩვენკენ რამდენიმე მოხალისე და პოლიციელი წამოვიდა. პოლიციელები ისეთი მზერით მიყურებდნენ, თითქოს ეკითხათ: „რას აკეთებს ეს კაცი?“. ავუხსენი, რომ ექიმი ვიყავი, და ერთ-ერთმა KPR-ში დახმარება დაიწყო. ამასობაში ვიღაცამ დეფიბრილატორი მოიტანა.

ამ დროს მორბენლები სირბილს განაგრძობდნენ და თითქმის ზედ გადაგვივლიდნენ. პოლიციელები ბარიერის შექმნას ცდილობდნენ.

აპარატმა ქალს დარტყმა მიაყენა, მაგრამ რეაქცია ვერ მივიღეთ, ამიტომ KPR განვაგრძეთ. იმ მომენტში ფეხების ისეთი ძლიერი კრუნჩხვა დამეწყო, რომ გაგრძელება ვეღარ შევძელი. ამიტომ პოლიციელმა ჩამანაცვლა, მე კი დავიყვირე: „ამბუს ტომარა მჭირდება!“. ვიღაცამ მოიტანა და მისთვის ჟანგბადის მიწოდება დავიწყე.

ამ დროს ადგილზე უფრო განვითარებული დეფიბრილატორით აღჭურვილი პარამედიკოსების ჯგუფი მოვიდა. მას დეფიბრილაცია კიდევ ერთხელ ჩავუტარეთ, შემდეგ — კიდევ ერთხელ. ამჯერად გამოგვივიდა, თუმცა მდგომარეობა მაშინვე კვლავ გაუარესდა. მეოთხე მცდელობისას გულმა ისევ დაიწყო ცემა და ქალმა დამოუკიდებლად ამოისუნთქა.

ბოლოს სასწრაფო დახმარების მანქანაში მოვათავსეთ. მათთან ერთად წასვლა მინდოდა, მაგრამ მანქანაში ქალის მეგობარი უნდა ჩამჯდარიყო და საკმარისი ადგილი აღარ იყო.

შემდეგ წავიდნენ, მე კი იქ უბრალოდ ვიდექი.

ერთმა პოლიციელმა ხელკავი გამომდო. „ექიმო, შესანიშნავი ხართ. რა გავაკეთო თქვენთვის? სად მიგიყვანოთ?“ — მითხრა.

მე ვუპასუხე: „მე უნდა წამიყვანოთ? ჩემი ცოლი მე-17 მილზე მელოდება,“.

სირბილი დავიწყე და როცა ცოლ-შვილთან მივედი, ძალიან შეშფოთებულები იყვნენ. ყველა თვალთვალის მოწყობილობას ვატარებთ და ხედავდნენ, რომ 20 წუთზე მეტი ხნით ვიყავი გაჩერებული.

ჩემს ცოლს მკლავებში ჩავუვარდი და მომხდარი მოვუყევი. ვტიროდი. „არ ვიცი, რა ვქნა. საავადმყოფოში უნდა წავიდე.“

მან კი მითხრა: „არა, რბოლა უნდა დაასრულო,“.

ასეც მოვიქეცი. კრუნჩხვების გამო ტკივილს ვგრძნობდი, მაგრამ იმ დროისთვის უკვე გაბრუებული ვიყავი. მთელი გზა იმ ქალზე ვფიქრობდი. ფინიშამდე 5 საათსა და 20 წუთში მივედი.

როგორც კი რბოლა დავასრულე, ყველა პოლიციელთან მივდიოდი, ვისაც ვხედავდი, მაგრამ არაფერი იცოდნენ. იმ მომენტში ჩემი ბიძაშვილი გამახსენდა. ადრე ნიუ-იორკის გადაუდებელ სამედიცინო სამსახურს (EMS) ხელმძღვანელობდა. მაშინვე დავურეკე. „ალო, Ted ვარ, რაღაც უნდა გთხოვო,“ — ვუთხარი.

„რა?“ — მკითხა. „მარათონის სირბილისას ხომ არ გაგიჟდი?“

ვუთხარი, რა მჭირდებოდა. ხუთ წუთში გადმომირეკა და მითხრა: „Ted, რა გააკეთე? ყველას უნდა იცოდეს, ვინ ხარ და სად ხარ! ქალი New York Cornell-ში ისევ დამძიმდა. მაგრამ ჩარევის შედეგად გულის მუშაობა აღუდგინეს და ახლა ანგიოგრაფიის ცენტრში გადაჰყავთ.“

ყოველი მარათონის შემდეგ სახლში დიდ წვეულებას ვმართავთ. სანამ ჩემი ოჯახი, მეგობრები და მეზობლები ზეიმობენ, მე დივანზე მკვდარივით ვეგდები. იმ საღამოს ჩემმა ქალიშვილმა ყველას მოუყვა მომხდარი.

მაგრამ საკუთარ თავს ჯერ კიდევ ვერ ვპოულობდი. კვლავ მალპრაქტიკის საქმეზე ვფიქრობდი.

დიახ, ახლახან შესანიშნავი რამ გავაკეთე. მაგრამ ცოტა ხნის წინ მსოფლიოს ყველაზე ცუდ ექიმად მომიხსენიეს. მარათონის ყურადღების გადამტანი ეფექტი გაქრა და ისევ ფიქრი დავიწყე: „რა ვუყო ჩემს ცხოვრებას? კიდევ ვის ენდომება ჩემთან მოსვლა? გარიყულ ადამიანს ვგავარ,“.

ყველა მეუბნებოდა: „Ted, ერთი თვის წინ მომხდარი შენს პიროვნებას არ განსაზღვრავს. შენ ის ადამიანი ხარ, რომელიც დღეს დაგვანახე,“.

ვთხოვე, ამ თემაზე საუბარი შეეწყვიტათ, მაგრამ ჩემი ქალიშვილი და მეზობელი მაინც განაგრძობდნენ ხალხთან დარეკვას. მეორე დღეს ადგილობრივი გაზეთიდან დამირეკეს. ის ჟურნალისტი იყო, რომელიც ჩემი სასამართლო პროცესის შესახებ წერდა. ვუთხარი, რომ მასთან საუბარი არ მინდოდა. საკმაოდ უხეშადაც კი მოვიქეცი.

მაგრამ ცოლმა მითხრა: „Ted, რას აკეთებ? ის კაცი შენს დახმარებას ცდილობდა,“. ამიტომ გადავურეკე და ბოდიში მოვუხადე.

„ექიმო Strange, ვიცოდით, რომ ის ამბავი მართალი არ იყო,“ — მითხრა. „ეს ამბავი უნდა დავწეროთ.“

სტატიის გამოქვეყნების შემდეგ მედიიდან უფრო ხშირად მირეკავდნენ. Channel 7 News-მა და CBS News-მა სიუჟეტები მოამზადეს. New York Knicks-მა თამაშზე მიგვიწვია და საათი მაჩუქა. ეს დაუჯერებელი იყო, თუმცა ამავდროულად ძალიან მეუხერხულებოდა.

ხალხმა გმირად მომიხსენია. მაგრამ გმირი არ ვარ. უბრალოდ, ჩემი საქმე გავაკეთე, ის, რისთვისაც მომზადება გავიარე. ამის არგაკეთება ჩემთვის სამარცხვინო იქნებოდა. კარგი ადამიანი და, იმედი მაქვს, კარგი ექიმი ვარ, დიახ, მაგრამ გმირი ნამდვილად არ ვარ.

ამასთან, წარმატების ნაწილს ნიუ-იორკის პოლიციის დეპარტამენტს, სახანძრო დეპარტამენტს (FDNY) და მოხალისეებსაც ვუმადლი. მათი მხარდაჭერის გარეშე ამას ვერ შევძლებდი. ეს ნამდვილად გუნდური ძალისხმევა იყო.

რამდენიმე კვირაში ქალი მინესოტაში, საკუთარ სახლში დაბრუნდა. მარათონს ვეღარასოდეს გაირბენს, თუმცა დღესაც ცოცხალია. როგორც აღმოჩნდა, გულზე ერთი დაზიანება ჰქონია, რომელსაც „ქვრივის დამტოვებელს“ უწოდებენ. მანამდე შესანიშნავი ჯანმრთელობა ჰქონდა და სულ რამდენიმე თვით ადრე ულტრამარათონი დაასრულა, თუმცა გულის ამ დაავადების გენეტიკური წინასწარგანწყობა აღმოაჩნდა. ყოველ დეკემბერს მირეკავს და მადლობას მიხდის იმისთვის, რომ კიდევ ერთ შობას ზეიმობს.

კიდევ არის რაღაც.

ყველა ამ მოვლენიდან ერთი წლის შემდეგ, თითქმის იმავე თარიღში, ჩემმა ადვოკატმა დამირეკა. „სასამართლომ სამედიცინო დაუდევრობის შესახებ გადაწყვეტილება გააუქმა,“ — მითხრა. „შეცდომა არ დაგიშვია.“

მორწმუნე ადამიანი ვარ და მჯერა, რომ ამ ყველაფერს მიზეზი ჰქონდა. შესაძლოა ღმერთი მესიჯს მიგზავნიდა და ამიტომ გავიგონე 59 ქუჩაზე, ჩემს 25-ე მარათონზე, მილიონობით ადამიანის ბრბოში დახმარების ძახილი.

მომდევნო წელსაც გავირბინე მარათონი. როცა იმ ადგილს მივაღწიე, გავჩერდი და დავფიქრდი. არავინ იცოდა, იქ რატომ ვიდექი, მაგრამ მე ვიცოდი. დღესაც შემიძლია იმ ადგილას მიგიყვანოთ.

მომავალ ივლისში 65 წლის გავხდები და რბოლაში მონაწილეობას კვლავ ვგეგმავ...

ექიმი Theodore Strange (უკიდურეს მარცხნივ) Staten Island-ის საუნივერსიტეტო საავადმყოფოს მთავარი ექიმი და მოქმედი შინაგანი მედიცინისა და გერიატრიის სპეციალისტია. ამ ოჯახურ ფოტოზე მეუღლესთან (მარცხნიდან მეორე) და ახლობლებთან ერთად პოზირებს; ისინი Marvel-ის სუპერგმირ Doctor Strange-ზე მიანიშნებენ და ექიმ Theodore-ს „ნამდვილ Doctor Strange-ს“ უწოდებენ. 

*

ილუსტრაციის აღწერა: სტატიის ილუსტრაცია Microsoft Copilot-მა შემდეგი მითითებით შექმნა: „მარათონის შუაში მიწაზე მწოლიარე მორბენალი ქალი, აკვარელით შესრულებული ნამუშევარი“