Ədalətə doğru qaçan addımlar – Tibbi səhlənkarlıq işinin qurbanı olan həkimin marafondakı qəhrəmanlığı

Təcili hallar zaman və məkan tanımadan hər an baş verə bilər; tibb mütəxəssisləri bəzən yalnız özlərinin kömək edə biləcəyi vəziyyətlərlə qarşılaşırlar...

*

Aşağıdakı yazı Dr. Theodore Strangein Medscape redaktoru və yazıçı Sarah Tucker ilə müsahibəsinin tərcüməsidir.

*

Mən 25-ci Nyu-York şəhər marafonumu qaçırdım. 2018-ci il idi və həmin il qaçmaqdan az qala imtina etmişdim. Özümə bənzəmirdim, bəlkə də bunu demək şişirtmədir.

Bir ay əvvəl tibbi səhlənkarlıq (malpraktika) iddiası ilə üzləşmişdim. Məndən 10 milyon dollar təzminat tələb olunurdu. Həmkarlarım səhv etmədiyimi düşünürdülər, lakin andlılar heyəti belə düşünmürdü. Yerli qəzetlər isə məni pis adam kimi göstərmişdi.

Sarsılmışdım. Amma keşişim, dostlarım və ailəm mənə, "İmtina edə bilməzsən," dedilər. Ona görə onlar üçün qaçmağa qərar verdim.

Həmin səhər iş yoldaşlarımdan bəziləri ilə Verrazano-Narrows körpüsündə marafona başladım. Adətən qaçarkən musiqi dinləyirəm, lakin həmin il dinləmirdim. Sadəcə öz aləmimdə idim, izdihamdan zövq alırdım. Küçələrdə milyonlarla insan var idi...

Yaxşı qaçırdım. Yarışın yarısını bir saat 57 dəqiqəyə bitirdim. Ailəm həmişə 17-ci mildə mənimlə görüşür və mən az qala ora çatmışdım. 59-cu küçəyə çatmışdım və Birinci prospektə dönmək üzrə idim.

Bura marafonun ən səs-küylü yerlərindən biridir. Bir növ tunel var və izdihamla, qaçanların sıxlığı ilə inanılmaz dərəcədə səs-küylüdür. Amma necə oldusa, kiminsə "Kömək edin!" qışqırığını eşitdim.

Bunu necə eşitdiyimi indi bilmirəm. Həmişəki kimi musiqi dinləsəydim, qətiyyən eşitməzdim. And içə bilərəm ki, çiynimdəki bir mələk, "Dön, axmaq, sol tərəfində köməyə ehtiyacı olan biri var," dedi.

Arxaya döndüm və təxminən 30 metr geridə əllərini yelləyən qadını, yerdə uzanmış qaçışçını gördüm. Kiminsə huşunu itirdiyini düşündüm. Onlara çatmaq üçün izdihamın arasından keçdim. Qadın ağlayaraq, "Rəfiqəm ayaqqabısını bağlamaq üçün əyildi və arxaya yıxıldı. Deyəsən, qıcolması var, ya da buna bənzər bir şey," deyirdi.

Yerdəki digər qadını ayıltmağa çalışdım. Ayaqlarını qaldırdım. Amma dərhal bunun daha ciddi olduğunu anladım. Nəbzini yoxlamağa çalışdım və hiss etmədim. Defibrilyator gətirilməsini qışqırdım və KPR (kardiopulmonar reanimasiya) etməyə başladım.

Bəzi könüllülər və polislər bizə yaxınlaşmağa başladılar. Polis əməkdaşları mənə, "Bu adam nə edir?" deyirmiş kimi baxırdılar. Həkim olduğumu izah etdim və onlardan biri KPR-də kömək etməyə başladı. Biz bunu edərkən kimsə defibrilyator gətirdi.

Bu arada qaçışçılar az qala üstümüzdən keçərək qaçmağa davam edirdilər. Polis əməkdaşları maneə yaratmağa çalışırdılar.

Cihaz qadına şok verdi, lakin cavab almadıq, buna görə KPR-yə davam etdik. Həmin anda ayaqlarımı elə güclü qıcolma tutdu ki, davam edə bilmədim. Polis əməkdaşı işi üzərinə götürdü və mən, "Ambu kisəsi lazımdır!" qışqırdım. Kimsə birini gətirdi və qadına oksigen verməyə başladım.

Həmin anda daha təkmil defibrilyatorla təchiz edilmiş paramedik qrupu hadisə yerinə çatdı. Qadına yenidən defibrilyasiya tətbiq etdik. Sonra bir daha. Bu dəfə uğurlu olduq, lakin dərhal sonra vəziyyəti yenidən pisləşdi. Dördüncü cəhddə ürəyi yenidən döyünməyə və özü nəfəs almağa başladı.

Nəhayət, onu təcili yardım maşınına yerləşdirdik. Onlarla getmək istədim, amma qadının rəfiqəsi minməli idi və kifayət qədər yer yox idi.

Sonra onlar getdilər, mən isə sadəcə orada dayanmışdım.

Bir polis əməkdaşı qoluma girdi. "Həkim, siz möhtəşəmsiniz. Nə etməyimi istəyirsiniz? Sizi hara aparım?" dedi.

Mən, "Məni aparacaqsınız? Həyat yoldaşım 17-ci mildə məni gözləyir," dedim.

Qaçmağa başladım. Həyat yoldaşıma və uşaqlarıma çatanda onlar çox narahat idilər. Hamımız izləmə cihazı taxırıq və 20 dəqiqədən çox dayandığımı görə bilirdilər.

Həyat yoldaşımın qucağına sığındım və nə baş verdiyini danışdım. Ağlayırdım. "Nə edəcəyimi bilmirəm. Xəstəxanaya getməliyəm."

O isə, "Xeyr, yarışı bitirməlisən," dedi.

Elə də etdim. Qıcolmaya görə ağrı çəkirdim, lakin həmin anda sanki keyimişdim. Bütün yol boyu qadını düşünürdüm. Yarışı 5 saat 20 dəqiqəyə bitirdim.

Yarışı bitirən kimi gördüyüm bütün polis əməkdaşlarına yaxınlaşdım, lakin heç biri nəsə bilmirdi. O anda qohumum yadıma düşdü. Əvvəllər Nyu-York Şəhəri Təcili Tibbi Xidmətlərinə (EMS) rəhbərlik etmişdi. Dərhal ona zəng vurdum. "Alo, mənəm, Ted, səndən bir yaxşılıq istəməliyəm," dedim.

"Nə?" dedi. "Marafon qaçarkən dəli olmusan?"

Nəyə ehtiyacım olduğunu dedim. Beş dəqiqə sonra zəng vurub dedi: "Ted, sən nə etmisən? Hamı sənin kim olduğunu və harada olduğunu bilmək istəyir! Qadının vəziyyəti New York Cornelldə yenidən pisləşib. Amma müdaxilə ilə ürəyi yenidən işləməyə başlayıb və indi onu angioqrafiya mərkəzinə aparırlar."

Hər marafon qaçdığımda evimizdə böyük ziyafət veririk. Ailəm, dostlarım və qonşularım bayram edərkən mən divana ölü kimi sərilirəm. Həmin gecə qızım hamıya baş verənləri danışdı.

Amma hələ də özümə gəlməmişdim. Hələ də malpraktika işini düşünürdüm.

Bəli, indicə əla bir iş görmüşdüm. Amma az əvvəl dünyanın ən pis həkimi adlandırılmışdım. Marafonun fikrimi yayındıran təsiri keçdi və yenidən, "Həyatımla nə edəcəyəm? Məni kim yenidən görmək istəyəcək? Özümü kənarlaşdırılmış biri kimi hiss edirəm," deyə düşünməyə başladım.

Hamı mənə, "Ted, bir ay əvvəl başına gələnlər səni müəyyən etmir. Sən bu gün göstərdiyin insansan," dedi.

Onlara mövzunu bağlamağı dedim, lakin qızım və qonşum insanlara zəng etməyə davam etdilər. Ertəsi gün yerli qəzetdən zəng aldım. Məhkəmə prosesimdən yazan həmin jurnalist idi. Onunla danışmaq istəmədiyimi bildirdim. Hətta olduqca kobud davrandım.

Amma həyat yoldaşım, "Ted, nə edirsən? O adam sənə kömək etməyə çalışırdı," dedi. Ona görə geri zəng vurub üzr istədim.

"Dr. Strange, o hekayənin doğru olmadığını bilirdik," dedi. "Bu hekayəni yazmalıyıq."

Məqalə çıxandan sonra mediadan daha çox zəng aldım. Channel 7 News və CBS News reportajlar hazırladılar. New York Knicks bizi bir oyuna dəvət etdi və mənə saat hədiyyə etdi. İnanılmaz idi. Amma eyni zamanda bundan çox utanırdım.

İnsanlar məni qəhrəman adlandırmağa başladılar. Amma mən qəhrəman deyiləm. Sadəcə üzərimə düşəni, təlim aldığım işi etdim. Bunu etməmək mənim üçün utancverici olardı. Yaxşı insanam və ümid edirəm ki, yaxşı həkiməm, bəli, amma qətiyyən qəhrəman deyiləm.

Uğurumun bir hissəsinə görə Nyu-York Şəhəri Polis Departamentinə, Yanğınsöndürmə Departamentinə (FDNY) və könüllülərə də borcluyam. Onların dəstəyi olmasaydı, etdiklərimi bacarmazdım. Bu, sözün əsl mənasında komanda işi idi.

Bir neçə həftə sonra qadın Minnesotadakı evinə qayıtdı. Bir daha marafon qaça bilməyəcək olsa da, bu gün hələ sağdır. Görünür, "dul qoyan" adlanan tək bir ürək lezyonu varmış. Sağlamlığı əla idi və cəmi bir neçə ay əvvəl ultramarafon bitirmişdi; lakin bu ürək xəstəliyinə genetik meyli varmış. Hər dekabr bir Miladı da qeyd edə bildiyinə görə mənə təşəkkür etmək üçün zəng vurur.

Hekayənin davamı da var.

Bütün bunlardan bir il sonra, demək olar ki, eyni tarixdə vəkilimdən zəng aldım. "Məhkəmə tibbi səhlənkarlıq qərarını ləğv etdi," dedi. "Sən səhv etməmisən."

İnanclı insanam. Bütün bunların bir səbəbi olduğuna inanıram. Bəlkə də Tanrı mənə mesaj göndərirdi və buna görə 59-cu küçədə, 25-ci marafonumda, milyonlarla insanın arasından kömək çağırışını eşitdim.

Növbəti il yenə marafon qaçdım. Həmin nöqtəyə çatanda dayandım və düşündüm. Niyə orada dayandığımı heç kim bilmirdi, amma mən bilirdim. Bu gün sizi həmin yerə apara bilərəm.

Gələn iyulda 65 yaşım tamam olacaq və yarışda qaçmağa davam etməyi planlaşdırıram...

Dr. Theodore Strange (ən solda) Staten Island Universitet Xəstəxanasının baş həkimi, fəal çalışan daxili xəstəliklər və geriatriya mütəxəssisidir. Bu ailə fotosunda həyat yoldaşı (soldan ikinci) və yaxınları ilə poza verərkən Marvel superqəhrəmanı Doktor Strangeə istinad edirlər və Dr. Theodoreə "Əsl Doktor Strange" deyirlər. 

*

Şəklin izahı: Yazının şəkli Microsoft Copilot tərəfindən aşağıdakı göstərişlə yaradılmışdır: "Marafonun ortasında yerdə uzanmış qadın qaçışçı, akvarel işi"