შეიძლება გულმკერდის კედლის რადიოთერაპიას ფილტვის წვრილუჯრედოვანი კიბოს დროს უპირატესობა ჰქონდეს?

ამერიკის რადიაციული ონკოლოგიის საზოგადოების ყოველწლიურ შეხვედრაზე წარდგენილი კვლევის მიხედვით, შორსწასული ფილტვის წვრილუჯრედოვანი კიბოს დროს ქიმიოთერაპიასა და თავის ტვინის პროფილაქტიკურ დასხივებასთან ერთად გულმკერდის კედლის რადიოთერაპიის გამოყენება უპირატესობას იძლევა როგორც დაავადების მიმდინარეობის, ისე გადარჩენის ხანგრძლივობის თვალსაზრისით.

ფილტვის კიბოები უჯრედების მიკროსკოპული სურათის მიხედვით 2 ძირითად ჯგუფად იყოფა: ფილტვის წვრილუჯრედოვან და ფილტვის არაწვრილუჯრედოვან კიბოდ. არაწვრილუჯრედოვანი კიბო უფრო ხშირია, მაგრამ უკეთესი მიმდინარეობა ახასიათებს, ხოლო წვრილუჯრედოვანი კიბო უფრო იშვიათია, თუმცა გაცილებით სწრაფად და აგრესიულად მიმდინარეობს. ხშირად დიაგნოზის დასმისას დაავადება უკვე სხვა ორგანოებშიცაა გავრცელებული და მკურნალობის პროცესშიც შესაძლებელია გავრცელების, ანუ მეტასტაზირების გაგრძელება. ამასთან, უნდა აღინიშნოს, რომ ეს ფილტვის კიბოს ის სახეობაა, რომელსაც თამბაქოს მოწევასთან ყველაზე ძლიერი კავშირი აქვს და არამწეველებში საკმაოდ იშვიათად გვხვდება.

ფილტვის წვრილუჯრედოვანი კიბოს ძირითადი მკურნალობა ქიმიოთერაპიაა. ვინაიდან დიაგნოზის დასმისას დაავადება უმეტესად გავრცელებულია და აგრესიულად მიმდინარეობს, ოპერაცია ჩვეულებრივ შეუძლებელია, თუმცა იშვიათად მცირე სიმსივნეების დროს შეიძლება ჩატარდეს. ამასთან, თავის ტვინში ამ კიბოს ხშირი გავრცელების გამო პრევენციის მიზნით თავის ტვინის პროფილაქტიკურ რადიოთერაპიას, ანუ პროფილაქტიკურ კრანიულ დასხივებას იყენებენ. თუმცა ამ პაციენტებში ფილტვებში არსებული სიმსივნის კონტროლი კვლავ უმთავრეს პრობლემად რჩება. მიუხედავად ვარაუდისა, რომ ამ სიმსივნის გასაკონტროლებლად ქიმიოთერაპიასთან ერთად გულმკერდის კედლის დასხივება შეიძლება სასარგებლო იყოს, არსებული კვლევების მტკიცებულების დონე პაციენტებისთვის ამ მეთოდის უპირობოდ რეკომენდაციისთვის საკმარისი არ არის. ამიტომ ახლახან გამოქვეყნებულ კვლევაში შეაფასეს გულმკერდის კედლის რადიოთერაპიის გავლენა დაავადების პროგრესირებასა და საერთო გადარჩენის ხანგრძლივობაზე.

ამერიკის რადიაციული ონკოლოგიის საზოგადოების ყოველწლიურ შეხვედრაზე წარდგენილ კვლევაში მონაწილეობდა შორსწასული (გავრცელებული) ფილტვის წვრილუჯრედოვანი კიბოს მქონე 498 პაციენტი, რომლებმაც ქიმიოთერაპიას უპასუხეს. პაციენტების ნაწილს უტარდებოდა ქიმიოთერაპია, თავის ტვინის პროფილაქტიკური რადიოთერაპია და გულმკერდის კედლის რადიოთერაპია, ხოლო მეორე ჯგუფს მხოლოდ ქიმიოთერაპია და თავის ტვინის პროფილაქტიკური დასხივება; ჯგუფებს დაახლოებით 24 თვის განმავლობაში აკვირდებოდნენ. შედეგების ანალიზით გულმკერდის კედლის რადიოთერაპიის ჯგუფში 2-წლიანი გადარჩენის მაჩვენებელი მნიშვნელოვნად მაღალი აღმოჩნდა (13% შედარებით 3%-თან). ამასთან, დაავადების პროგრესირების 6 თვით შეჩერებაც (6-თვიანი პროგრესირების გარეშე გადარჩენა) უფრო მაღალი სიხშირით დაფიქსირდა გულმკერდის კედლის დასხივების მიმღებ პაციენტებში (24% შედარებით 3%-თან).

ამგვარად, ამ კვლევის მიხედვით, შორსწასული (გავრცელებული) ფილტვის წვრილუჯრედოვანი კიბოს დროს ქიმიოთერაპიასა და თავის ტვინის პროფილაქტიკურ რადიოთერაპიასთან ერთად გულმკერდის კედლის დასხივებაც უპირატესობას იძლევა როგორც დაავადების მიმდინარეობის, ისე გადარჩენის ხანგრძლივობის თვალსაზრისით. შემდგომ ყველაზე მართებული მიდგომა იქნება ამ სამკურნალო სტრატეგიის ახალი კვლევებით გამყარება და, სხვა ფაქტორების გათვალისწინების შემდეგ, კლინიკურ პრაქტიკაში დანერგვა.