Kiçik hüceyrəli ağciyər xərçəngində döş qəfəsi divarına radioterapiya üstünlük təmin edə bilərmi?

Amerika Radiasiya Onkologiyası Cəmiyyətinin illik toplantısında təqdim edilmiş tədqiqatda irəli mərhələli kiçik hüceyrəli ağciyər xərçənglərində kimyaterapiya və qoruyucu beyin radioterapiyası ilə yanaşı döş qəfəsi divarına radioterapiyanın tətbiqi həm xəstəliyin gedişi, həm də sağqalım müddətləri baxımından üstünlük təmin edir.

Ağciyər xərçəngləri hüceyrələrin mikroskop altında görünüşünə görə kiçik hüceyrəli ağciyər xərçəngi və qeyri-kiçik hüceyrəli ağciyər xərçəngi olmaqla 2 əsas qrupa ayrılır. Qeyri-kiçik hüceyrəli ağciyər xərçəngləri daha çox görülən, lakin daha yaxşı gedişli qrupu təşkil etdiyi halda, kiçik hüceyrəli ağciyər xərçəngləri daha nadir görülən, lakin xeyli sürətli və aqressiv gedişli qrupu təşkil edir. Belə ki, çox vaxt diaqnoz qoyulduqda xəstəlik digər orqanlara da yayılmış vəziyyətdə olur və müalicə prosesində də yayılmanın (metastazın) davam etməsi mümkündür. Bununla yanaşı qeyd etmək lazımdır ki, bu xərçəng siqaret çəkməklə əlaqəsi ən yüksək olan ağciyər xərçəngi növüdür və siqaret çəkməyənlərdə görülməsi olduqca nadirdir.

Kiçik hüceyrəli ağciyər xərçənglərində əsas müalicə kimyaterapiyadır. Cərrahiyyə xəstəlik aşkar edildikdə çox vaxt yayılmış olduğundan və aqressiv gedişli olduğundan mümkün olmasa da, nadir hallarda kiçik şişlərdə tətbiq edilə bilir. Bununla yanaşı, bu xərçəngin beyinə çox tez-tez yayılması səbəbindən profilaktika məqsədilə beyinə qoruyucu radioterapiya (profilaktik kranial şüalanma) tətbiq olunur. Lakin bu xəstələrdə ağciyərlərdəki şişə nəzarət hələ də ən mühüm problemi təşkil edir. Bu şişə nəzarət üçün kimyaterapiya ilə yanaşı döş qəfəsi divarına radioterapiya tətbiqinin faydalı ola biləcəyi düşünülsə də, mövzu üzrə aparılmış tədqiqatların sübut səviyyəsi xəstələrə bu üsulu qəti şəkildə tövsiyə etmək üçün yetərsizdir. Buna görə ötən günlərdə dərc edilmiş bir tədqiqatda bu xəstələrdə döş qəfəsi divarına radioterapiyanın tətbiqinin xəstəliyin irəliləməsinə və ümumi sağqalım müddətlərinə təsiri araşdırılmışdır.

Amerika Radiasiya Onkologiyası Cəmiyyətinin illik toplantısında təqdim edilmiş tədqiqatda kimyaterapiyaya cavab verən, irəli mərhələli (yayılmış) kiçik hüceyrəli ağciyər xərçəngi olan 498 xəstə iştirak etmişdir. Tədqiqatda xəstələrin bir qisminə kimyaterapiya, qoruyucu beyin radioterapiyası və döş qəfəsi divarına radioterapiya verildiyi halda, digər qrupa yalnız kimyaterapiya və beyinə qoruyucu radioterapiya tətbiq edilmiş və qruplar təxminən 24 ay izlənmişdir. Nəticələr təhlil edildikdə döş qəfəsi divarına radioterapiya tətbiq edilən qrupda 2 illik sağqalım müddətlərinin əhəmiyyətli dərəcədə daha yüksək olduğu görülmüşdür. (%13-ə qarşı %3). Bununla yanaşı, xəstəliyin irəliləməsinin 6 aylıq müddətə dayanması (6 aylıq proqressiyasız sağqalım) da yenə döş qəfəsi divarına radioterapiya verilən xəstələrdə daha yüksək nisbətdə olmuşdur (%24-ə qarşı %3).

Nəticə olaraq, bu tədqiqata görə irəli mərhələli (yayılmış) kiçik hüceyrəli ağciyər xərçənglərində kimyaterapiya və qoruyucu beyin radioterapiyası ilə yanaşı döş qəfəsi divarına radioterapiyanın da tətbiqi həm xəstəliyin gedişi, həm də sağqalım müddətləri baxımından üstünlük təmin edir. Bu məqamdan sonra bu müalicə strategiyasının aparılacaq yeni tədqiqatlarla dəstəklənib digər amillər də nəzərə alındıqdan sonra klinik tətbiqlərə keçirilməsi ən doğru yanaşma olacaqdır.