შეიძლება ყავა ძუძუს კიბოს განმეორების რისკს ამცირებდეს?

შვედეთის ლუნდის უნივერსიტეტის მკვლევართა ხელმძღვანელობით ჩატარებულმა ახალმა კვლევამ აჩვენა, რომ ყავამ შესაძლოა ტამოქსიფენის მიმღებ ქალებში წამლის მოქმედების გაძლიერებით ძუძუს კიბოს განმეორების რისკი შეამციროს.

ძუძუს კიბო ქალებში ყველაზე გავრცელებული კიბოს ტიპია და ყოველი 8 ქალიდან 1-ს უვითარდება. ადრეულ სტადიაზე მკურნალობის პირველი არჩევანია ადგილობრივი მეთოდები, როგორიცაა ქირურგია და სხივური თერაპია, ხოლო შორს წასულ სტადიებზე უპირატესობას სისტემურ მკურნალობას, მაგალითად ქიმიოთერაპიასა და ჰორმონულ თერაპიას ანიჭებენ. სისტემური მკურნალობის ერთ-ერთი სახეობა, ჰორმონული თერაპია, შეიძლება გამოყენებული იყოს, თუ სიმსივნე ესტროგენისა და/ან პროგესტერონის მიმართ მგრძნობიარეა (სიმსივნურ უჯრედებს ჰორმონის რეცეპტორები აქვთ). ამასთან, ჰორმონული მკურნალობა ძუძუს კიბოს ადრეულ სტადიაზეც გამოიყენება ოპერაციისა და სხივური თერაპიის შემდეგ განმეორების რისკის შესამცირებლად. იგი ასევე შეიძლება პროფილაქტიკური მიზნით გამოიყენონ ძუძუს კიბოს მაღალი რისკის მქონე ქალებში. ყველაზე ხშირად გამოყენებული ჰორმონული პრეპარატია დადასტურებული ღირებულების მქონე ტამოქსიფენი, რომელიც 30 წელზე მეტია წარმატებით გამოიყენება. ტამოქსიფენი მოქმედებს ესტროგენის ეფექტის გაუქმებით, რომელსაც ძუძუს კიბოს განვითარებაში როლი აქვს. ახლახან ჩატარებულმა კვლევამ აჩვენა, რომ ყავა სიმსივნური უჯრედების ტამოქსიფენისადმი მგრძნობელობას ზრდის და ამ გზით აძლიერებს ტამოქსიფენის გავლენას განმეორების რისკის შემცირებაზე.

კვლევაში ძუძუს კიბოს მქონე 1090 პაციენტი მონაწილეობდა, მათგან 500-ს ტამოქსიფენით მკურნალობდნენ. ქალების მიერ ყავის მოხმარებას რეგულარული ინტერვალებით იკვლევდნენ და მოხმარების დონეებს ასე აჯგუფებდნენ: მცირე მოხმარება (დღეში 1 ფინჯანზე ნაკლები), საშუალო მოხმარება (დღეში 2-4 ფინჯანი), მაღალი მოხმარება (დღეში 5 ფინჯანი ან მეტი). მკვლევრებმა აღმოაჩინეს, რომ ტამოქსიფენით ნამკურნალებ ქალებში ყავის საშუალო ან მაღალი მოხმარება ძუძუს კიბოს განმეორების რისკს ამცირებდა მცირე მოხმარებასთან ან საერთოდ არმოხმარებასთან შედარებით. მკვლევრებმა ასევე აღმოაჩინეს, რომ ყავაში არსებული კოფეინი და კოფეინის მჟავა კიბოს უჯრედების ზრდისთვის საჭირო სიგნალებს წყვეტს და მათ განვითარებას აფერხებს. მათ აღნიშნეს, რომ კოფეინმა და კოფეინის მჟავამ შეიძლება სიმსივნური უჯრედები ტამოქსიფენისადმი მგრძნობიარე გახადოს და ამის შედეგად ძუძუს კიბოს განვითარება შეამციროს.

შედეგად; ამ კვლევის მიხედვით, ყავა შესაძლოა ტამოქსიფენის მიმღებ ძუძუს კიბოს პაციენტებში წამლის ეფექტურობას აძლიერებდეს და კიბოს განმეორების რისკს ამცირებდეს. თუმცა ყავის წამლად წარმოჩენა და მისი მოხმარების წახალისებაც სწორი არ არის, რადგან, როგორც ყველაფრის, ყავის სიჭარბემაც შეიძლება გარკვეული პრობლემები გამოიწვიოს. ამ თვალსაზრისით, თუ ყავა გიყვართ და არ გაქვთ კოფეინის მიღების შემზღუდველი გარემოება, მაგალითად გულის დაავადება ან ორსულობა, ზომიერი რაოდენობით ყავა რეკომენდებულ სასმელებს შორის არის.