Qəhvə süd vəzi xərçənginin təkrarlanma riskini azalda bilərmi?

İsveçdəki Lund Universitetindən tədqiqatçıların rəhbərlik etdiyi yeni tədqiqatda qəhvənin Tamoxifen istifadə edən qadınlarda dərmanın təsirini artıraraq süd vəzi xərçənginin təkrarlanma riskini azalda biləcəyi göstərildi.

Süd vəzi xərçəngi qadınlar arasında ən çox rast gəlinən xərçəng növüdür və hər 8 qadından 1-ində görülür. Süd vəzi xərçənginin müalicəsində erkən mərhələlərdə ilk seçimi cərrahiyyə və radioterapiya kimi yerli müalicələr təşkil edərkən, irəliləmiş mərhələlərdə kimyaterapiya və hormon müalicəsi kimi sistemik müalicələrə üstünlük verilir. Sistemik müalicələrdən hormonal müalicə şiş estrogenə və/və ya progesterona həssasdırsa (şişləri hormon reseptoru daşıyırsa) istifadə oluna bilər. Bununla yanaşı, hormonal müalicə erkən mərhələli süd vəzi xərçəngində cərrahiyyə və radioterapiyadan sonra təkrarlanma riskini azaltmaq üçün istifadə olunur. Həmçinin süd vəzi xərçəngi baxımından yüksək riskli sayılan qadınlarda da qorunma məqsədilə istifadə oluna bilər. Hormonal müalicələrdən ən çox istifadə olunanı dəyəri sübut edilmiş, 30 ildən artıqdır uğurla istifadə olunan Tamoksifendir. Tamoksifen süd vəzi xərçənginin inkişafında təsirli olan estrogenin təsirini aradan qaldıraraq təsir göstərən dərmandır. Ötən günlərdə aparılan tədqiqatda da qəhvənin şiş hüceyrələrinin tamoksifenə həssaslığını artırdığı və bu yolla tamoksifenin təkrarlanma riskini azaltma təsirini gücləndirdiyi göstərilmişdir.

1090 süd vəzi xərçəngi xəstəsini əhatə edən tədqiqatda 500 xəstə Tamoksifen ilə müalicə edilmişdir. Qadınların qəhvə istehlakı isə müntəzəm aralıqlarla araşdırılmış və istehlak səviyyələri az istehlak (gündəlik 1 fincandan az), orta səviyyəli istehlak (gündəlik 2-4 fincan arası), yüksək istehlak (gündəlik 5 fincan və ya daha çox) kimi təsnif edilmişdir. Tədqiqatçılar Tamoksifen müalicəsi alan qadınlar arasında orta və ya yüksək səviyyəli qəhvə istehlakının az istehlak və ya heç istehlak etməməklə müqayisədə süd vəzi xərçənginin təkrarlanma riskini azaltdığını müəyyən etmişlər. Tədqiqatçılar eyni zamanda qəhvədə mövcud olan kofeinin və kofein turşusunun xərçəng hüceyrələrinin böyümək üçün ehtiyac duyduğu siqnalları kəsərək inkişaflarını əngəllədiyini aşkar etmişlər. Kofeinin və kofein turşusunun şiş hüceyrələrini Tamoksifenə həssas hala gətirə biləcəyini və buna bağlı olaraq süd vəzi xərçənginin inkişafını azalda biləcəyini bildirmişlər.

Nəticə etibarilə; bu tədqiqata görə qəhvə tamoksifen istifadə edən süd vəzi xərçəngi xəstələrində dərmanın effektivliyini artıra və xərçəngin təkrarlanma riskini azalda bilər. Lakin qəhvəni dərman kimi göstərmək və təşviq etmək də düzgün deyil, çünki hər şey kimi qəhvənin də artığı müəyyən problemlərə səbəb ola bilər. Bu məqamda onu sevirsinizsə və ürək xəstəliyi, hamiləlik kimi kofein qəbulunu məhdudlaşdıracaq maneəniz yoxdursa, ölçülü olmaq şərti ilə qəhvə tövsiyə edilən içkilərdəndir.