შეიქმნა გენების რედაქტირების ახალი სისტემა CRISPR-Cas3
ამ სტატიაში
CRISPR-Cas9 გენური ინჟინერიის ტექნოლოგია კიბოსა და სხვა დაავადებების მკურნალობაში მნიშვნელოვან მიღწევებს უზრუნველყოფს. თუმცა CRISPR-Cas9 ბევრ ტექნიკურ პრობლემასაც შეიცავს. 2019 წლის აპრილში Molecular Cell ჟურნალში გამოქვეყნებული კვლევით, შეიქმნა გენების რედაქტირების ახალი მეთოდი CRISPR-Cas3. CRISPR-Cas3 მეთოდი DNA-ის ფუძეების მიმდევრობებს გაჭრის ნაცვლად შლის.
CRISPR-Cas9 გენების რედაქტირების სისტემამეგზური RNA-ის გამოყენებით DNA მიმდევრობას ცნობს. დამთხვევის დასრულებისას CRISPR-თან დაკავშირებული Cas9 ცილები სამიზნე DNA-ზე თავსდება და ჭრის. ახალი CRISPR-Cas3 სისტემაც იმავე მექანიზმს იყენებს, თუმცა სამიზნე DNA-ის გაჭრის ნაცვლად DNA ნუკლეოტიდებს (100 კილობაზამდე) შლის.
კვლევაში, HAP1 (ადამიანის უჯრედი) უჯრედულ ხაზსა და ადამიანის ემბრიონულ ღეროვან უჯრედებში სამიზნე DNA-ის 100 კილობაზამდე მიმდევრობები წარმატებით წაიშალა.
ამავდროულად CRISPR-Cas3-ს მრავალი უპირატესობა აქვს:
- CRISPR-CAS3 გენომის სკანირებასა და მისი 98 პროცენტის შემადგენელი არაკოდირებადი გენური უბნების გამოვლენას შესაძლებელს ხდის. ამ უბნებში არსებულ გენურ ელემენტებს უჯრედთა დიფერენციაციაზე, კიბოსა და ცილების ექსპრესიაზე მნიშვნელოვანი გავლენა აქვს.
შენიშვნა: თუ მთელ DNA-ს კოსმოსს შევადარებთ, გენები პლანეტებად, არაკოდირებადი უბნები კი პლანეტათაშორის ეთერად (სიცარიელედ) შეიძლება წარმოვიდგინოთ. მათ junk (ნაგავ) DNA-საც უწოდებენ. გენომის %98-ის შემადგენელი ეს უბნები, მიუხედავად ცილის წარმოქმნით დამთავრებული რაიმე გენის არკოდირებისა, მნიშვნელოვან ფუნქციებს ასრულებს.
- CRISPR-Cas3-ს herpes simplex-ის, Epstein barr-ისა და ჰეპატიტი B-ის მსგავსი ვირუსების გენების წარმატებით წაშლა შეიძლება შეეძლოს. ასე თეორიულად ვირუსული დაავადებების სრული მკურნალობა შეიძლება უზრუნველყოს.
ქვემოთ, კვლევის გრაფიკული შეჯამება შეიძლება ნახოთ:
შენიშვნა: CRISPR-Cas3 სისტემას, ტიპი 1 CRISPR ასეც უწოდებენ.
რას გვეუბნება ეს კვლევა?
- შეიქმნა CRISPR-Cas9-ზე უფრო ეფექტიანი გენური რედაქტირების მეთოდი. მას DNA-ის გაჭრის ნაცვლად ნუკლეოტიდების ზუსტად წაშლა შეუძლია.
- განსაკუთრებით ვირუსებზე მიმართული ეფექტიანი გენური თერაპიები ამ მეთოდით შეიძლება შეიქმნას. ვირუსული გენები CRISPR-Cas3-ით შეიძლება აღმოიფხვრას.
- აუცილებელია ხაზგასმით აღვნიშნოთ, რომ ეს მეთოდი ჯერ ლაბორატორიულ ეტაპზე იცდება.
წყაროები
Introducing a Spectrum of Long-Range Genomic Deletions in Human Embryonic Stem Cells Using Type I CRISPR-Cas.
Molecular Cell, 8 April 2019.
ეს სტატია სასარგებლო იყო თქვენთვის?
თქვენი გამოხმაურება გვეხმარება შინაარსის გაუმჯობესებაში.
მკითხველთა კომენტარები
გაგვიზიარეთ თქვენი კომენტარი
თქვენი სახელი და კომენტარი მხოლოდ ადმინისტრატორის დამტკიცების შემდეგ გამოქვეყნდება. ელფოსტის მისამართი ვიზიტორებს არასოდეს ეჩვენებათ.
პირველმა დაწერეთ კომენტარი.