თქვენ შორის ექიმი ხომ არ არის? ავიაკატასტროფა შვებულებისას

გადაუდებელი შემთხვევა ნებისმიერ დროსა და ადგილას შეიძლება მოხდეს. ასეთ დროს ექიმი ზოგჯერ ერთადერთი ადამიანია, რომელსაც დახმარება შეუძლია. Dr. Todd Dorfman-იც ასეთ შემთხვევას შეესწრო და ერთადერთი დამხმარე იყო. იგი მომხდარს ასე აღწერს:

წინა ღამით Kezar-ის ტბის სანაპიროზე სახლში ჩავედით, რომ ერთი კვირა ჩემი მეუღლის დედმამიშვილებთან და ოჯახთან გაგვეტარებინა. იმ ღამეს ზედა სართულის საძინებელში მეძინა. მოულოდნელად ჩემი სახელის ყვირილმა გამაღვიძა. მაშინვე საწოლიდან წამოვხტი და დაბლა ჩავირბინე. ჩემი შვილები ტბაში ჩამოვარდნილ თვითმფრინავს უყურებდნენ. ის წყალს დაეჯახა და ამოტრიალდა. მეუღლის დედმამიშვილთან ერთად მაშინვე იქვე მდგომ პატარა ნავში ჩავხტი და სწრაფად შემთხვევის ადგილას მივედით.

წყლის ზედაპირზე მოტივტივე ნამსხვრევების გარდა ყველაფერი ჩაძირული იყო. ერთი ქალი ზედაპირზე ამოდიოდა, ყვიროდა და კვლავ ყვინთავდა. მეც მაშინვე ჩავყვინთე. ქალი თვითმფრინავის ჩაჭყლეტილი წინა ნაწილიდან ქმრისა და სამი წლის ვაჟის გამოყვანას ცდილობდა. ბოლოს ქმარიცა და ვაჟიც გადარჩნენ და ზედაპირზე ამოვიდნენ.

პილოტი დაღუპული იყო; მარცხენა ფრთის ნაწილი გულმკერდში ჰქონდა შერჭობილი.

5-6 წლის Lauren, რომლის სახელიც მოგვიანებით გავიგე, სადღაც თავდაყირა, ღვედით შეკრული და უგონოდ იყო გაჭედილი. წყალი მღვრიე იყო, მაგრამ მაინც ვხედავდი. დედასთან ერთად ისევ და ისევ ვყვინთავდით და კარს ვქაჩავდით, თუმცა სამწუხაროდ მხოლოდ ოდნავ მოვღუნეთ. შიგნით მიწვდომა შემეძლო, მაგრამ უსაფრთხოების ღვედს ვერ ვხსნიდი. ვიფიქრე, საქარე მინიდან ხომ არ შევსულიყავი, თუმცა წყალში საწვავს ვგრძნობდი. თვითმფრინავში დახრჩობა არ მინდოდა. ზედაპირზე ამოვედი და დავიყვირე: „დანა ვინმეს გაქვთ?“ მეუღლის დედმამიშვილი ნაპირისკენ მიდიოდა და ვუყვიროდი: „დაბრუნებისას დანა მოიტანე!“

თვითმფრინავის ერთ ნაწილზე ვიდექი. ჩემი დედმამიშვილის შვილი მეძახდა: „ბიძია Todd! ბიძია Todd! დანა!“ დანა ჩემკენ ისროლა, მაგრამ ძალიან მაღლა გადაიფრინა და წყალში ჩავარდა. ჩავყვინთე, თუმცა შავი დანის პოვნა წყალში ძალიან ძნელი იყო. სრულიად შემთხვევით ის თვითმფრინავის თეთრ ნაწილზე დაცემულიყო; შეიძლებოდა გაცილებით ღრმადაც ჩასულიყო.

საბედნიეროდ, დანა ავიღე და დედას გავუწოდე. ქალმა ღვედი გაჭრა და Lauren ზედაპირზე ამოვიყვანეთ. ის თვითმფრინავის მოტივტივე ნაწილზე დავაწვინე. პულსი არ ჰქონდა, გუგები გაფართოებული და უძრავი იყო. დედა ყვიროდა: „მოკვდა?“ კარდიოპულმონური რეანიმაცია (KPR) დავიწყე. წყალში არსებული საწვავის გამო კანი და თვალები მეწვოდა და მტკიოდა. Lauren-მა ჩასუნთქვა შეძლო და გული კვლავ აუმუშავდა. ღებინება დაეწყო. სასუნთქი გზების ღიად შენარჩუნებას ვცდილობდი. პულსაღდგენილი Lauren ნაპირზე გადავიყვანეთ. ახლა მას ტვინის ჟანგბადის ნაკლებობით გამოწვეული ანოქსიური კრუნჩხვები ჰქონდა. ჟანგბადის უკმარისობის შემდეგ ტვინი კვლავ ჟანგბადდებოდა, რაც ეპილეფსიურ კრუნჩხვებს იწვევდა. ჯერ კიდევ ხელოვნურ სუნთქვას ვუტარებდი, თუმცა ძლიერი კრუნჩხვები ჰქონდა და ვერ ვაკონტროლებდი. დედამისი Beth ტიროდა. სანამ ვეხმარებოდი, მასაც სურდა შვილის დაჭერა.

ბოლოს სასწრაფოც მოვიდა. თითქოს II მსოფლიო ომის სცენა იყო: ერთადერთი ჟანგბადის ნიღაბი ძველი, დაბზარული და Lauren-ისთვის ზედმეტად დიდი იყო, მაგრამ მე როგორღაც მომერგო. ამიტომ ჟანგბადს ვისუნთქავდი და Lauren-ს ვაწვდიდი. ყველაფერს ვაკეთებდი, რაც შემეძლო, თუმცა აღჭურვილობა არ მქონდა — არც ვენური წვდომისთვის საჭირო მასალა, არც გადასასხმელი ხსნარი, არაფერი. ვიღაცას ვუთხარი, დაერეკა Maine Medical Center-ში, სადაც გადაუდებელ მედიცინაში ვსწავლობდი, და Life Flight ვერტმფრენი გამოეძახებინა.

უნდა მივსულიყავით ადგილას, სადაც ვერტმფრენი დაჯდებოდა. ამიტომ სასწრაფოს მანქანა უახლოესი მაღაზიის ავტოსადგომზე გავაჩერეთ. ვერტმფრენი მოვიდა და კარის გაღებისთანავე შიგნიდან ქალმა დამიძახა: „Todd!“ ეს იყო გადაუდებელი ფრენის მედდა Heather, რომელთანაც წლების წინ ვსწავლობდი.

ყველა საჭირო აღჭურვილობა ჰქონდათ. Lauren-ს მაშინვე ჟანგბადის ნიღაბი გაუკეთეს, ვენური წვდომა მოაწყვეს და კრუნჩხვები შეუჩერეს. მალე მისი მდგომარეობა დასტაბილურდა. ვერტმფრენში დამატებითი ადგილი იყო და ვთქვი, დედამისი Beth წაჰყოლოდა. აფრინდნენ.

უცებ ჩემს გადაწყვეტილებაში ეჭვი შემეპარა. ვიცოდი, რომ Lauren წყალში სულ მცირე 15 წუთი იყო, თუმცა ზუსტად რამდენ ხანს — არა. სწორად მოვიქეცი? ხომ არ დავუბრუნე სიცოცხლე ბავშვს, რომლის ტვინიც უკვე მკვდარი იყო? იმ წუთას ამაზე ვერ ვიფიქრე. გულწრფელად რომ ვთქვა, დარწმუნებული არ ვარ, რას გავაკეთებდი, ეს პაციენტი გადაუდებელ განყოფილებაში რომ მოეყვანათ.

იმ ღამით გოგონას შესახებ ვეღარაფერი გავიგე. მეორე დღეს მოვიკითხე, მაგრამ ინფორმაციას ვერ მივაგენი. ბოლოს პედიატრიული ინტენსიური თერაპიის განყოფილების ექიმს დავუკავშირდი, სადაც ვსწავლობდი, და Lauren-ის ამბავი გავიგე: სრულად გამოფხიზლებულიყო და ეთქვა: „ტუალეტში უნდა წავიდე“. სულ ეს იყო — 100% ნორმალური. ვერ ვიჯერებდი.

ბავშვებს გლოტისის რეფლექსი აქვთ. მგონია, წყალში ჩავარდნისას ეს რეფლექსი ამუშავდა და სასუნთქი გზა დახურა. ამიტომ უგონოდ ყოფნისას ფილტვებში ბევრი წყალი არ მოხვედრილა. ფილტვებში საკმარისი ჰაერი იყო მის გადასარჩენად. მოგვიანებით Lauren-ის ბიძამ დამირეკა. ტირილის გამო მისი სიტყვები კარგად ვერ გავიგე, თუმცა რაც გავარჩიე, ამბობდა, რომ Lauren შესანიშნავად იყო.

სამი დღის შემდეგ მეუღლესა და შვილებთან ერთად Lauren-ის სახლში მივედით. ვთხოვე, ჩემთვის რამე წაეკითხა. მოტორული უნარების შესაფასებლად თამაშისას დავაკვირდი. ყველაფერს ვაქცევდი ყურადღებას — სრულიად ნორმალური იყო.

Lauren-ის დედამ, Beth-მა, თქვა, რომ ავარიამდე დედამისმა სამაჯური აჩუქა, რომელსაც ოჯახში „სასწაულის სამაჯურს“ ეძახდნენ. ეს იყო სამაჯური, რომელიც ცხოვრებაში ერთხელ ჩვენი სასწაულის მოხდენას უზრუნველყოფდა. იმ ღამეს ეკეთა, მაგრამ ახლა დაკარგული იყო. „Lauren-ის გადარჩენა ჩემი სასწაული იყო“, — თქვა მან.

საინტერესოა, რომ Boulder-ში, Colorado-ში, სადაც 20 წელი ვცხოვრობდი, გადაუდებელი სამსახურის, პოლიციის, სახანძროსა და სასწრაფოს ყველა საქმეს ვმართავდი. ყველა პროტოკოლი დავწერე. არცერთ პარამედიკოსს არ ვურჩევდი, ვინმეს გადასარჩენად თვითმფრინავის საწვავში ჩაყვინთვას. სახიფათო იყო, თუმცა იმ წამს მთლიანად რეფლექსურად ვმოქმედებდი.

ვფიქრობ, ამ შემთხვევამ მასწავლა, რომ ზოგჯერ არ უნდა დავნებდეთ, რადგან ნამდვილად არ ვიცით, რა მოხდება.

*

ზემოთ მოცემული ტექსტი Medscape-ის რედაქტორისა და ავტორის Sarah Tucker-ის მიერ დაწერილი Dr. Todd Dorfman-ის ისტორიის თარგმანია.