უსაფრთხოა ვაგინალური ესტროგენის გამოყენება ძუძუს კიბოს მქონე პაციენტებში?

მენოპაუზის შემდეგ ძუძუს კიბოს დიაგნოზის მქონე პაციენტებში მენოპაუზური სიმპტომების სამკურნალოდ ადგილობრივი ესტროგენის გამოყენების უსაფრთხოება დიდი ხანია განხილვის საგანია. ახლახან ჩატარებულმა ფართომასშტაბიანმა კვლევამ აჩვენა, რომ ადგილობრივი ვაგინალური ესტროგენის გამოყენება ძუძუს კიბოს მქონე პაციენტებში გადარჩენაზე უარყოფითად არ მოქმედებს და შესაძლოა გადარჩენის მაჩვენებლებს აუმჯობესებდეს კიდეც.

კვლევის მნიშვნელობა და საჭიროება

ჰორმონული რეცეპტორების დადებითი ძუძუს კიბოს მქონე პაციენტები, როგორც წესი, ანტიჰორმონულ მკურნალობას იღებენ და ამ მკურნალობით გამოწვეულ მენოპაუზის მსგავს გვერდით ეფექტებს ებრძვიან. სახსრების ტკივილმა, დაღლილობამ და საშარდე გზების სიმპტომებმა შეიძლება ცხოვრების ხარისხი მნიშვნელოვნად შეამციროს. ტრადიციულად, პირველ ეტაპზე უპირატესობა არაჰორმონულ მკურნალობას ენიჭება, ხოლო ადგილობრივი ესტროგენი მხოლოდ სხვა მეთოდების წარუმატებლობის შემდეგ განიხილება.

ამერიკის მეან-გინეკოლოგთა კოლეჯიც (ACOG) ძუძუს კიბოს ისტორიის მქონე პაციენტებში სისტემური ესტროგენის გამოყენებას უკუნაჩვენებად / შეუფერებლად მიიჩნევს, რადგან მას კიბოს რეციდივის (დაბრუნების) რისკის გაზრდა შეუძლია. თუმცა მკაფიო მტკიცებულება, რომ ადგილობრივი ვაგინალური ჰორმონის გამოყენება ამ რისკს ზრდის, არ არსებობს.

კვლევის მოცულობა და მეთოდი

არიზონის უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტის წარმომადგენელმა Olivia Mitchel-მა და მისმა გუნდმა აშშ-ის კიბოს ეროვნული რეესტრის სისტემისა (SEER) და Medicare-ის ჯანმრთელობის შედეგების კვლევის (MHOS) მონაცემები გააანალიზეს, რათა 65 წლისა და უფროს ძუძუს კიბოს მქონე ქალებში ადგილობრივი ვაგინალური ესტროგენის ეფექტები შეესწავლათ. შეფასდა 2010-2017 წლებში დიაგნოსტირებული სულ 18620 პაციენტი, რომელთაგან 800 ადგილობრივ ვაგინალურ ესტროგენს იყენებდა.

ეს ახალი კვლევა ASCO-ს 2025 წლის ყოველწლიურ შეხვედრაზე პოსტერული მოხსენების №578 სახით წარმოდგინდა.

მთავარი მიგნებები და სტატისტიკური შედეგები

ანალიზებმა საყურადღებო შედეგები აჩვენა:

• ქალებში, რომლებიც ადგილობრივ ვაგინალურ ესტროგენს იყენებდნენ, არამომხმარებლებთან შედარებით საერთო გადარჩენა 44%-ით მაღალი იყო (HR: 0.56; p<0.0001).

• ძუძუს კიბოს სპეციფიკური გადარჩენის მაჩვენებლებშიც 47%-იანი გაუმჯობესება დაფიქსირდა (HR: 0.53; p=0.014).

• ქალებში, რომლებიც ვაგინალურ ესტროგენს 7 წელზე ხანგრძლივად იყენებდნენ, გადარჩენის მაჩვენებლები უფრო მკაფიოდ გაიზარდა (HR: 0.01; p<0.0001).

• ჰორმონული რეცეპტორების დადებითი ძუძუს კიბოს ქვეჯგუფშიც მსგავსი შედეგები გამოვლინდა (HR: 0.62; p=0.0007).

მიგნებების მნიშვნელობა კლინიკური პრაქტიკისთვის

კვლევის წამყვანმა ავტორმა Olivia Mitchel-მა თქვა: „მრავალი წლის განმავლობაში არსებობდა მიდგომა, რომ ჰორმონული მკურნალობა არავითარ შემთხვევაში არ უნდა გამოყენებულიყო. თუმცა ეს შედეგები მხარს უჭერს მოსაზრებას, რომ ადგილობრივი ესტროგენი პაციენტების ცხოვრების ხარისხის გასაუმჯობესებლად უსაფრთხო არჩევანია. ამ მიგნებებს კლინიკური პრაქტიკის შეცვლა და მრავალი ქალის ცხოვრების ხარისხის გაუმჯობესება შეუძლია“.

კვლევის შეზღუდვები

კვლევის შედეგები მხოლოდ მენოპაუზის შემდგომ ასაკობრივ ჯგუფს ეხება, რაც ახალგაზრდა ასაკობრივ ჯგუფებზე მათ განზოგადებას ართულებს. გარდა ამისა, ამ კვლევაში ადგილობრივი ესტროგენის დოზების გავლენა უსაფრთხოებაზე არ შეფასებულა და ამ საკითხზე დამატებითი კვლევებია საჭირო.

დასკვნა და რეკომენდაციები

არსებული მიგნებები აჩვენებს, რომ მენოპაუზის შემდეგ ძუძუს კიბოს მქონე პაციენტებში ადგილობრივი ვაგინალური ესტროგენი გადარჩენაზე უარყოფითად არ მოქმედებს. ამ შედეგებმა შეიძლება ძუძუს კიბოს მქონე პაციენტებისთვის არსებული სამკურნალო მიდგომის გადახედვის საჭიროება წარმოშვას. თუმცა ყოველ შემთხვევაში აუცილებელია ინდივიდუალური შეფასება და გადაწყვეტილების ექიმთან ერთად მიღება.

ამ მიგნებების კლინიკურ პრაქტიკაში დანერგვა შეიძლება ძუძუს კიბოს მკურნალობის ახალი ეტაპის დასაწყისი გახდეს, რომელშიც ცხოვრების ხარისხს განსაკუთრებული ყურადღება დაეთმობა.