آیا مصرف استروژن واژینال در بیماران مبتلا به سرطان پستان ایمن است؟

ایمنی استفادهٔ موضعی استروژن برای درمان علائم یائسگی در بیمارانی که پس از یائسگی سرطان پستان در آنان تشخیص داده شده، از دیرباز محل بحث بوده است. مطالعهٔ گستردهٔ تازه‌ای نشان داد مصرف استروژن واژینال موضعی بر بقای این بیماران اثر منفی ندارد و حتی ممکن است میزان بقا را افزایش دهد.

اهمیت و ضرورت مطالعه

بیماران مبتلا به سرطان پستان گیرندهٔ هورمونی‌مثبت معمولاً درمان‌های ضدهورمونی دریافت می‌کنند و با عوارض شبه‌یائسگیِ آن‌ها روبه‌رو هستند. عوارضی مانند درد مفاصل، خستگی و علائم ادراری می‌توانند کیفیت زندگی را به‌شدت کاهش دهند. معمولاً درمان‌های غیرهورمونی در خط اول ترجیح داده می‌شوند و استروژن موضعی فقط هنگام ناکامی روش‌های دیگر در نظر گرفته می‌شود.

کالج متخصصان زنان و زایمان آمریکا (ACOG) نیز مصرف استروژن سیستمیک را در بیماران با سابقهٔ سرطان پستان، به‌دلیل احتمال افزایش خطر عود سرطان، ممنوع یا نامناسب می‌داند. اما شواهد روشنی مبنی بر اینکه مصرف هورمون موضعی واژینال این خطر را افزایش دهد وجود ندارد.

دامنه و روش پژوهش

Olivia Mitchel و گروهش از دانشکدهٔ پزشکی دانشگاه آریزونا با تحلیل داده‌های ثبت ملی سرطان آمریکا (SEER) و نظرسنجی پیامدهای سلامت Medicare (MHOS)، اثر مصرف استروژن واژینال موضعی را در زنان مبتلا به سرطان پستان با سن 65 سال یا بیشتر بررسی کردند. در مجموع 18620 بیمار با تشخیص سرطان پستان در فاصلهٔ 2010-2017 ارزیابی شدند و مشخص شد 800 نفر از آنان استروژن واژینال موضعی مصرف کرده‌اند.

این مطالعهٔ تازه در نشست سالانهٔ ASCO در 2025 در قالب پوستر شمارهٔ 578 ارائه شده است.

یافته‌های برجسته و نتایج آماری

تحلیل‌ها نتایج قابل توجهی نشان دادند:

• در زنان مصرف‌کنندهٔ استروژن واژینال موضعی، در مقایسه با غیرمصرف‌کنندگان، بقای کلی 44% بیشتر بود (HR: 0.56؛ p<0.0001).

• در بقای اختصاصی سرطان پستان نیز بهبودی 47% مشاهده شد (HR: 0.53؛ p=0.014).

• در زنانی که بیش از 7 سال استروژن واژینال مصرف کرده بودند، میزان بقا افزایش آشکارتری داشت (HR: 0.01؛ p<0.0001).

• در زیرگروه سرطان پستان گیرندهٔ هورمونی‌مثبت نیز یافته‌های مشابهی دیده شد (HR: 0.62؛ p=0.0007).

کاربرد بالینی یافته‌ها

Olivia Mitchel، نویسندهٔ اصلی پژوهش، گفت: «سال‌ها این رویکرد وجود داشت که درمان هورمونی نباید به هیچ شکلی مصرف شود. اما این نتایج از ایمن بودن استروژن موضعی به‌عنوان گزینه‌ای برای بهبود کیفیت زندگی بیماران حمایت می‌کنند. این یافته‌ها می‌توانند عملکرد بالینی را تغییر دهند و کیفیت زندگی زنان بسیاری را بهتر کنند».

محدودیت‌های مطالعه

محدود بودن نتایج مطالعه به گروه سنی پس از یائسگی، تعمیم یافته‌ها به گروه‌های جوان‌تر را دشوار می‌کند. همچنین در این مطالعه اثر دوزهای استروژن موضعی بر ایمنی ارزیابی نشده و در آینده پژوهش بیشتری در این زمینه لازم است.

نتیجه و توصیه‌ها

یافته‌های کنونی نشان می‌دهند مصرف استروژن موضعی واژینال در بیماران پس از یائسگی مبتلا به سرطان پستان، اثر منفی بر بقا ندارد. این نتایج ممکن است بازنگری رویکرد درمانی کنونی این بیماران را ضروری کنند. اما در هر صورت، باید هر بیمار جداگانه ارزیابی شود و تصمیم‌ها به‌طور مشترک با پزشک گرفته شوند.

ادغام این یافته‌ها در عملکرد بالینی می‌تواند آغاز دوره‌ای تازه باشد که در درمان سرطان پستان، کیفیت زندگی را در اولویت می‌گذارد.