Ağciyər xərçəngi haqqında faktlar

Ağciyər xərçəngi dünyada xərçəngə bağlı ölümlərin əsas səbəbidir. Siqaret çəkmək ağciyər xərçənginin başlıca səbəbidir, lakin başqa tütün məhsullarından istifadə, passiv siqaretçəkmə, asbest və radona məruzqalma, ailədə ağciyər xərçəngi tarixçəsinin olması da digər səbəblərdir… Bu yazımızda ağciyər xərçəngi haqqında mühüm məlumatları ümumiləşdirdik.

Ağciyər xərçənginin əlamətləri nələrdir?

• Getdikcə pisləşən və keçməyən öskürək
• Sinə ağrısı
• Nəfəs darlığı
• Ronxus və ya wheezing adlanan xırıltılı tənəffüs
• Öskürəklə qan gəlməsi

Başqa xəstəliklər də bu şikayətlərə səbəb ola bilər. Bu əlamət və şikayətlərin bir hissəsi sizdə varsa, həkimə müraciət etməlisiniz.

Ağciyər xərçənginin əlamətləri və daha çox məlumat üçün:

• drozdogan.com/akciger-kanseri-belirtileri-evreleri-ve-tedavisi/#akciger-kanserinin-belirtileri-nelerdir

Ağciyər xərçəngi haqqında nə qədər bilirsiniz?

Sual 1. Ağciyər xərçəngi yalnız siqaret çəkənlərdə olur.

• Doğru
• Yanlış

Passiv siqaretçəkmənin hər il dünyada ağciyər xərçənginə bağlı 21.400 ölümə səbəb olduğu hesablanır. Həmçinin radon, asbest və arsenə məruzqalma ağciyər xərçənginin digər səbəblərindəndir. Sual 2. Qadınlar nadir hallarda ağciyər xərçənginə tutulur.

• Doğru
• Yanlış

Çünki artıq qadınlar da demək olar kişilər qədər çox siqaret çəkirlər. Hətta siqaret istifadəsi artan ölkələrdə qadınların siqaretə daha çox başladığı görünür. Bu səbəblərdən bu gün qadınların ağciyər xərçəngi riski kişilərə oxşar nisbətdədir. Sual 3. Uzun illərdir çəksəniz də, siqareti tərgitmək ağciyər xərçəngi riskini azaldır.

• Doğru
• Yanlış

Tütünü tərgitmək ağciyər xərçəngi riskini %60-dan çox azalda bilər. Lakin bu insanların riski heç siqaret çəkməyənlərdən yüksəkdir. Siqareti tərgitmək hər yaş qrupunda ağciyər xərçəngi riskini azaldır. Sual 4. Ağciyər xərçənginə tutulsam, bunu dərhal hiss edərəm.

• Doğru
• Yanlış

Ağciyər xərçənginin əlamətləri insandan insana dəyişə bilər. Çoxlarında xəstəlik xeyli irəliləyənədək şikayət yaratmır. Ağciyər xərçənginə bağlı əlamət və şikayətlər getdikcə pisləşən və keçməyən öskürək, sinə ağrısı, nəfəs darlığı, wheezing, öskürəklə qan gəlməsi, davamlı çox yorğun hiss etmək və səbəbsiz çəki itirməkdir. Bu şikayətlər başqa xəstəliklərdə də ola bilər. Əlamət və şikayətlərin bir hissəsi sizdə varsa, həkimə müraciət etməlisiniz. Sual 5. Asbestə məruzqalma siqaretdən sonra ağciyər xərçənginin ikinci əsas səbəbidir.

• Doğru
• Yanlış

Asbest, arsen, dizel egzoz tüstüsü, silisiumun bəzi formaları və xrom müəyyən iş mühitlərində çox olan və ağciyər xərçənginə səbəb ola bilən maddələrdəndir. Lakin radona məruzqalma ABŞ və Avropada ağciyər xərçənginin ikinci əsas səbəbidir. Uranın radioaktiv parçalanmasından yaranan radon qazı yer səthində torpaq və qayalarda müxtəlif konsentrasiyalarda olur. Radon qazı yeraltı mədənlərdə və yer altında toplandıqda məruzqalma baş verir. Amerikada hər 15 evdən 1-ində radon səviyyəsinin yüksək olduğu düşünülür. Bu gün evlər yüksək radon səviyyəsini ölçmək üçün yoxlanmağa başlanıb və radonu azaltmaq üçün müxtəlif tədbirlər görülə bilər.

Ağciyər xərçəngindən qorunmaq üçün məsləhətlər

• Siqaret çəkirsinizsə, tərgidin. Kömək üçün həkiminizlə danışa və ya T. C. Səhiyyə Nazirliyinin Alo 171 Siqareti Tərgitmə Məsləhət Xəttinə zəng edə bilərsiniz.
• Siqaret və ya qəlyan çəkənlərin tüstüsündən uzaq durun.
• Evinizi radon üçün yoxlatdırın.

55 ilə 80 yaş arasındasınızsa, hələ siqaret çəkirsinizsə və ya son 15 ildə tərgitmisinizsə, həm də çox siqaret çəkirsinizsə (30 il gündə 1 qutu və ya 15 il gündə 2 qutu), ağciyər xərçənginin erkən diaqnozu üçün təsirli skrininq üsulu olan aşağı dozalı ağciyər tomoqrafiyasınınsizin üçün lazım olub-olmadığını həkiminizlə müzakirə etməyi tövsiyə edirəm.

Marağınızı çəkə bilər:

• Siqareti tərgitmə üsulları