Ananasın faydaları nələrdir? Ananas nəyə xeyirlidir?

Ananas (Ananas comosus) isti iqlimlərdə yetişən tropik meyvədir. Dadlı olmaqla yanaşı vitaminlər, minerallar və xüsusi fermentlərlə zəngin olduğuna görə sağlamlıq baxımından da çox qiymətlidir. Xüsusilə yüksək C vitamini, manqan və bromelain fermenti ilə seçilən ananasın immuniteti gücləndirməkdən həzmə kömək etməyə, iltihabı azaltmaqdan yaraların sağalmasını sürətləndirməyə qədər çoxlu faydası var. Elmi tədqiqatlara görə müntəzəm ananas yemək immuniteti gücləndirməyə, bəzi xəstəlik risklərini azaltmağa və əməliyyatdan sonrakı sağalmanı dəstəkləməyə kömək edə bilər. Aşağıda ananasın qida dəyəri, sağlamlığa faydaları və tez-tez verilən suallar elmi əsaslarla izah olunur.

Ananasın qida dəyəri və vitamin tərkibi

100 qram təzə ananas təxminən 50 kalori verir və 13 g karbohidrat, 1.4 g lif, 0.5 g zülal və əhəmiyyətsiz miqdarda yağ ehtiva edir. Ananas qidalı meyvədir; xüsusilə C vitamini və manqan mineralı ilə çox zəngindir. 100 qram ananas gündəlik C vitamini ehtiyacının yarısından çoxunu (təxminən 47–50 mg) və manqan ehtiyacının təxminən 40%-ını qarşılaya bilər. Həmçinin az miqdarda B qrupu vitaminləri (xüsusilə B1 tiamin və B6), mis, kalium, maqnezium və dəmir də ehtiva edir. Qida lifi sayəsində həzm sisteminə faydalıdır və su tərkibi yüksəkdir. Ananasa xas mühüm tərkib hissəsi olan bromelain fermenti də bu meyvənin sağlamlığa təsirlərində mühüm rol oynayır.

Cədvəl 1: Ananasın təxmini qida dəyəri (100 qram təzə ananas üçün). Ananasda xolesterol yoxdur və natrium azdır. Göründüyü kimi, başda C vitamini və manqan olmaqla vitamin-mineral baxımından seçilir. Yüksək C vitamini güclü antioksidant təsirlə hüceyrələri qoruyur və immuniteti dəstəkləyir. Manqan isə ferment funksiyaları və sümük inkişafı üçün lazımlı mineraldır; bir stəkan ananasda (165 g) ~2,6 mg manqan var və bu miqdar möhkəm sümük və birləşdirici toxumalar üçün mühüm töhfədir. Ananasda enerji metabolizmi üçün vacib B1 vitamini (tiamin) də nəzərəçarpacaq miqdardadır.

Ananasın sağlamlığa faydaları

Ümumiyyətlə ananasın bədən sağlamlığına faydalarından bəziləri bunlardır:

• İmmun sistemini gücləndirə bilər. Yüksək C vitamini və antioksidant tərkibi sayəsində bədənin infeksiyalara müqavimətini artırır.
• Həzm sisteminə kömək edir. Bromelain fermenti zülalları parçalayaraq həzmi asanlaşdırır; lif tərkibi bağırsaq sağlamlığını dəstəkləyir.
• Güclü antioksidant xüsusiyyət göstərir. Tərkibindəki flavonoidlər, fenol birləşmələri və C vitamini ilə bədəni oksidləşdirici stressdən qoruyur.
• İltihabı azaldır. Bromelainin iltihab əleyhinə təsiri ilə şişkinlik və ağrının azalmasına kömək edir.
• Ürək-damar sağlamlığını dəstəkləyir. Qan dövranını yaxşılaşdırmağa, laxtalanmanı azaltmağa və xolesterolu tarazlamağa kömək edə bilər.
• Sümük və oynaq sağlamlığına faydalıdır. Manqan sümükləri gücləndirir; bromelain oynaq iltihabını azalda bilər.
• Çəkiyə nəzarətə kömək edir. Aşağı kalorili və lifli quruluşu ilə toxluq verir, sağlam arıqlamanı dəstəkləyir.
• Dəri və göz sağlamlığını dəstəkləyir. C vitamini kollagen istehsalını dəstəkləyərək dəriyə fayda verir; antioksidantlar gözdə makula degenerasiyasından qoruya bilər.

Yuxarıdakı bəndlər ananasın əsas faydalarını ümumiləşdirir. İndi bunları daha ətraflı elmi izahlarla araşdıraq:

İmmun sistemini gücləndirir və infeksiyalardan qoruyur

Ananas immun sistemini dəstəkləyən qidaların başında gəlir. Xüsusilə C vitamini ilə zənginliyi bədənin infeksiyalara qarşı müdafiəsini gücləndirir. C vitamini immun hüceyrələrinin funksiyası üçün zəruri vitamindir. Hətta 100 qram ananas gündəlik C vitamini ehtiyacının yarısından çoxunu qarşıladığı üçün müntəzəm ananas yemək soyuqdəymə kimi xəstəliklərə müqaviməti artırmağa kömək edə bilər. Ananas və ya ananas şirəsi ənənəvi olaraq qrip, öskürək kimi tənəffüs yolu şikayətlərini yüngülləşdirmək üçün istifadə olunub. Müasir tədqiqatlar da ananasdakı bromelainin seliyi duruldan və öskürəyi azaldan xüsusiyyətləri ola biləcəyini göstərir. Məsələn, bromelain tərkibli əlavələrin sinusit və bronxitli xəstələrdə burun tutulmasını azaldıb nəfəsi rahatlaşdırdığı müşahidə olunub. Lakin ananas şirəsinin təkbaşına möcüzəvi öskürək dərmanı olduğunu demək üçün daha çox elmi sübut lazımdır. Yenə də ananas yemək və ya təzə şirəsini içmək bədənin infeksiyalarla mübarizəsinə dəstək verə bilər; immun hüceyrələrini gücləndirib iltihabı azaltmaqla soyuqdəymə müddətini qısaltmağa kömək edir.

Ananasdakı antioksidant və iltihab əleyhinə birləşmələr də immunitetə müsbət təsir edir. Bromelain birbaşa mikroböldürücü olmasa da bədənin iltihab reaksiyasını tarazlayır və bu yolla virus və bakteriyalara həddindən artıq reaksiyanı sakitləşdirə bilər. Bəzi tədqiqatlar bromelainin antibiotiklərin təsirini artıraraq sinusit, bronxit, pnevmoniya kimi infeksiyaların daha sürətli sağalmasına kömək edə biləcəyini də göstərib. Allergiya əlamətlərini yüngülləşdirən təsirləri də bildirilib; məsələn, mövsümi allergiyada burun axması və burun-udlaq tutulmasının azalmasına kömək edə bilər. Qısaca, ananas immunitetə güclü dəstək verən meyvədir; xəstəliklərdən qorunmada vacib vitamin və fermentləri təbii şəkildə təmin edir.

Həzm sisteminə faydaları (həzmi asanlaşdırır)

Ananasın ən çox bilinən faydalarından biri həzmə kömək etməsidir. Xüsusilə bromelain proteolitik (zülal parçalayan) fermentdir və mədədə zülalların kiçik hissələrə ayrılmasını təmin edir. Beləliklə ağır zülallı qidaların (məsələn, ətin) həzmini asanlaşdıraraq həzmsizlik və köp şikayətlərini azaldır. Hətta ətin marinadında ananasın əti yumşaltdığı, bromelainlə zülalı əvvəlcədən parçalayaraq bişirməni asanlaşdırdığı bilinir.

Bromelainin mədəyə başqa müsbət təsirləri də ola bilər. Heyvan təcrübələrində bromelain əlavəsinin mədə selikli qişasını qoruyaraq xoraları sağaltmaq potensialı göstərilib. Bu, ananasın mədə xorası və ya qastritdə dəstəkləyici ola biləcəyini düşündürür. Ananasdakı antioksidantlar mədəni qıcıqlandıran iltihabı azalda və bununla qastritəbənzər hallarda rahatlıq verə bilər.

Ananasın həzmə faydasının başqa səbəbi lif tərkibidir. Qida lifi bağırsaq hərəkətlərini tənzimləyir, qidaların bağırsaqdan sağlam sürətlə keçməsini təmin edir. Orta ölçülü ananasın ~10-15%-i lifdir; bu da gündəlik lif ehtiyacına mühüm töhfədir. Kifayət qədər lif qəbizliyin qarşısını alır və bağırsaq sağlamlığını dəstəkləyir. Ananas kimi lifli meyvələr faydalı bağırsaq bakteriyalarının tarazlığına da müsbət təsir edərək həzm sisteminin müntəzəm işləməsini təşviq edir.

Qısaca, ananas həm mədəyə, həm bağırsağa faydalıdır. Yeməkdən sonra bir dilim ananas daha rahat həzmə kömək edə bilər. Həssas mədəsi olanlar da ölçülü yetişmiş ananasdan adətən fayda görürlər. (Çox turşulu olduğundan həddindən artıq yeyildikdə bəzi həssas insanlarda mədə yanması yarada biləcəyini unutmayın.)

Güclü antioksidant xüsusiyyətləri

Ananas antioksidant tutumu yüksək meyvələrdəndir. Bol C vitamini və bitki mənşəli antioksidant birləşmələr ehtiva edir. Xüsusilə flavonoidlər və fenol turşuları adlanan antioksidant növləri aşkar olunub. Antioksidantlar metabolizm və ətraf mühit amilləri ilə yaranan sərbəst radikalları zərərsizləşdirir. Sərbəst radikallar hüceyrələri zədələyərək oksidləşdirici stress yaradır; bu da xroniki iltihabı işə salıb zamanla xərçəng, diabet, ürək xəstəliyi kimi çoxlu xroniki problemlərə zəmin yaradır. Ananas isə antioksidant ehtiyatlarımızı dolduraraq oksidləşdirici stressi azaltmağa kömək edir.

Eksperimental tədqiqatlar ananasın antioksidant təsirlərinin ürək sağlamlığını qoruya biləcəyini göstərib. Məsələn, heyvan tədqiqatında ananas ekstraktının antioksidantlarının ürək toxumasını zədədən qoruduğu görülüb. Antioksidantlar damarlarda lövhə yaranmasını və iltihabı azaltdığından ateroskleroz və infarkt riskini də azalda bilər. Ananasdakı C vitamini, E vitamini və beta-karotin birlikdə işləyərək LDL xolesterolunun damar divarını zədələməsinə mane olur, qan dövranını yaxşılaşdırır. Ananas antioksidantlarının hətta “bağlı antioksidant” formada olduğu və bununla bədəndə daha uzun təsir edə bildiyi müəyyən edilib.

İltihabı azaldır və sağalmanı dəstəkləyir

İltihab bədənin stressə və ya infeksiyaya təbii reaksiyasıdır; lakin xronikiləşəndə oynaq ağrısından ürək xəstəliyinə qədər çoxlu problem yarada bilər. Ananas bromelain sayəsində təbii iltihab əleyhinə qida sayılır. Bromelain iltihabi reaksiyalarda iştirak edən bəzi molekulları basqılayaraq şişkinlik və ağrını azaltmağa kömək edir. Xüsusilə artrit (oynaq iltihabı) xəstələrində müsbət təsirləri araşdırılıb. Osteoartritli şəxslərə bromelain əlavəsi verildikdə oynaq ağrısının azalması və hərəkət qabiliyyətinin artması müşahidə olunub. Hətta 2020 ilindəki klinik tədqiqatda bromelainli ferment əlavələrinin belin aşağı hissəsində osteoartrit ağrısını azaltmaqda klassik ağrıkəsicilər qədər təsirli olduğu bildirilib. Bu, çox diqqətçəkən tapıntıdır və bromelainin güclü təbii iltihabəleyhinə təsirini vurğulayır.

İntensiv məşqdən və ya əməliyyatdan sonra yaranan lokal iltihabda da ananas faydalı ola bilər. Tədqiqatlar ananasın və ya bromelainin idmandan sonrakı əzələ ağrısını və şişkinliyi azalda biləcəyini göstərir. Bunun səbəblərindən biri bromelainin məşqlə əzələdə toplanmış süd turşusunun daha tez xaric olmasına kömək etməsidir. Eyni şəkildə əməliyyat keçirmiş xəstələrdə şişkinlik və göyərmələri azaldaraq sağalmanı sürətləndirə bilər. Lakin bu təsirlərin çoxu yüksək dozalı bromelain əlavələrində görülüb; normal miqdarda ananas da oxşar, amma yüngül faydalar verə bilər.

Bromelainin başqa xüsusiyyəti toxuma bərpasını sürətləndirməsi və yaraların sağalmasına köməyidir. Ferment zədələnmiş toxumadakı ölü hüceyrə və fibrin yığıntılarını təmizləyərək yara sağalmasını dəstəkləyir. Buna görə bəzi yanıq məlhəmlərində və ya əməliyyatdan sonrakı əlavələrdə yer alır. Ananas C vitamini ilə də toxuma bərpasına iki istiqamətdə kömək edir: C vitamini kollagen istehsalı üçün zəruridir və yeni toxumaların yaranmasında əsas rol oynayır. Qısaca, ananas bədənin sağalma mexanizmlərini həm daxildən, həm xaricdən dəstəkləyən meyvədir.

Bromelain həmçinin bəzi antibakterial təsirlərə malik ola bilər. Laboratoriya tədqiqatları onun bağırsaqda zərərli E. coli kimi bakteriyaların həddindən artıq çoxalmasına mane ola biləcəyini göstərib. Ağızda ərp və diş əti iltihabını azalda biləcəyinə dair tapıntılar da var. Ağız qoxusunu azaltmaq ananas şirəsinin ənənəvi bilinən faydalarındandır. Bütün bu xüsusiyyətlərlə ananas bədəndə iltihab əleyhinə, sağaldıcı və təmizləyici təsir göstərir.

Ürək-damar sağlamlığını dəstəkləyir

Meyvələrin ümumilikdə ürək üçün faydalı olduğu bilinir, lakin ananas xüsusilə seçilir. Tərkibindəki antioksidantlar və vitaminlər ürək-damar sağlamlığını qorumağa kömək edir. Bol C vitamini damarlarda lövhə toplanmasını azaldıb hüceyrə zədələnməsinə mane olaraq ürək xəstəliyi riskini azaltmağa kömək edir. C vitamini sərbəst radikalları zərərsizləşdirərək LDL (pis) xolesterolunun damar divarlarını zədələməsinin qarşısını alır. Bu, ateroskleroz və yüksək təzyiq riskinin azalması deməkdir.

Bromelainin də ürək-damar sisteminə diqqətçəkən təsirləri var. Tədqiqatlar onun qanı duruldaraq laxtalanmanı azalda biləcəyini göstərib. Qan laxtalarının qarşısının alınması insult və infarkt riskinin azalması üçün çox vacibdir. Bromelain hətta yüksək təzyiqin müalicəsində istifadə olunan ACE inhibitoru dərmanlarının yaratdığı xroniki öskürəyi də yüngülləşdirə bilər. Bu, bromelainin damarlara və qan axınına çoxşaxəli faydaları ola biləcəyini düşündürür. Ananas yemək aspirin kimi qanın axıcılığını artırıb dövranı yaxşılaşdıraraq ürəyə çatan oksigeni artıra bilər (əlbəttə dərmanı dayandırıb əvəzinə ananas yemək demək deyil, lakin dəstəkləyici təsiri var).

Ananasdakı kalium da ürəyə müsbət təsir edir. Kalium təzyiqi tarazlayan mineraldır; natriumdan fərqli olaraq damarları genişləndirərək yüksək təzyiqi azaltmağa kömək edir. Bir porsiya ananasda təxminən 200 mg kalium var və natrium çox azdır; bu da ürək üçün faydalı qida olduğunu göstərir. Az natriumlu və yüksək kaliumlu qidalanma hipertoniyalı şəxslərdə qan təzyiqini nəzarətdə saxlamağa kömək edir.

Nəhayət, ananasın antioksidantları ürəyi dolayı yolla qoruyur. Xroniki stress və ya iltihabla zədələnmiş ürək toxumasının bərpasına kömək edirlər. Məsələn, ananasdan alınan beta-karotin və C vitamini yaşla ortaya çıxan ateroskleroz və ürək çatışmazlığı riskini azaltmağa kömək edə bilər. Ümumiyyətlə ürək sağlamlığınızı qorumaq istəyirsinizsə ananas kimi meyvələri qidalanmaya əlavə etmək dadlı və sağlam addımdır.

Sümük və oynaq sağlamlığına töhfələri

Ananas sümük və oynaqlar üçün də faydalı qida maddələri ehtiva edir. Xüsusilə yuxarıda vurğulanan manqan sağlam sümük inkişafı və qorunması üçün lazımlı mineraldır. Bir stəkan ananasla gündəlik manqan ehtiyacınızın böyük hissəsini ala bilərsiniz. Manqan sümük toxumasının minerallaşması, yeni sümük hüceyrələrinin istehsalı və birləşdirici toxumaların yaranmasında iştirak edir. Buna görə uşaqlıq və yeniyetməlikdə sümük inkişafına, yetkinlikdə isə sümük sıxlığının qorunmasına kömək edə bilər. Bəzi tədqiqatlar yüksək manqan qəbul edənlərdə osteoporoz riskinin aşağı olduğunu göstərir.

Ananasdakı C vitamini də sümük və oynaq sağlamlığını dəstəkləyir. C vitamini kollagen sintezi üçün zəruridir; kollagen həm sümük matriksinin hissəsi, həm oynaq qığırdağının əsas quruluş daşıdır. Kifayət qədər C vitamini oynaq elastikliyini qoruyur və sümük möhkəmliyini artırır. Antioksidant təsirlə oynaqlarda zamanla yığılmış oksidləşdirici zədəni azaldaraq osteoartrit riskini azaltmağa kömək edir. C vitamininin ürək xəstəlikləri ilə yanaşı oynaq ağrılarını da yüngülləşdirə biləcəyi bildirilib.

Ananas oynaq iltihabı (artrit) olanlara xüsusilə tövsiyə edilən meyvədir. Qeyd etdiyimiz kimi bromelain iltihabəleyhinə və ağrıkəsici xüsusiyyətlərlə artrit əlamətlərini yüngülləşdirə bilər. Diz və ya bel osteoartriti olan xəstələrdə bromelainlə aparılan tədqiqatlarda oynaq şişkinliyinin azalması və hərəkətin yaxşılaşması müəyyən edilib. Hətta uzunmüddətli iltihabəleyhinə dərman istifadəsinə alternativ kimi araşdırılan təbii maddəyə çevrilib. Belə problemləri olanlar qidalanmaya ananas əlavə edərək bromelaini təbii yolla almağa çalışa bilərlər (əlbəttə əlavələri və ya pəhriz dəyişikliklərini həkimlə məsləhətləşməlidirlər).

Qısaca, ananas möhkəm sümük və sağlam oynaqlar üçün faydalıdır. Manqan və vitamin zənginliyi onu osteoporozdan qorunmaq istəyənlərin və oynaq problemləri yaşayanların qidalanmasına dəyərli əlavəyə çevirir.

Çəkiyə nəzarətə və metabolizmə təsiri

Pəhrizdə meyvə dedikdə ilk ağla gələnlərdən biri ananasdır. Arıqlamağa çalışanlar üçün uyğun qəlyanaltı və ya şirniyyat alternativi ola bilər. Əvvəla ananas aşağı kalorili meyvədir: 100 qramda cəmi ~50 kcal var. Şirin olmasına baxmayaraq kalorisi azdır; buna görə şirniyyat istəyəndə şəkərli qəlyanaltı əvəzinə bir neçə dilim ananas xeyli az kalori almağa imkan verir. Bu da gündəlik kalori tarazlığına müsbət təsir edir.

Ananasın çəkiyə nəzarətdə başqa dəstəyi lif tərkibidir. Lifli qidalar mədədə həcm tutaraq toxluq yaradır. Ananasın lifi mədədə su saxlayıb şişir və daha uzun tox qalmağa kömək edir. Bununla lazımsız qəlyanaltı və ya artıq yeməyə mane ola bilər. Yüksək su tərkibi də mədədə yer tutur, amma kalori vermir. Bu iki xüsusiyyət (yüksək su + lif) onu həcmi ilə tox saxlayan qidaya çevirir.

Ananas metabolizm sürətinə də müsbət təsir edə bilən qidalardandır. Manqan və B vitamini enerji metabolizmində kofaktor kimi işləyib bədənin enerji yandırma qabiliyyətini dəstəkləyir. Bromelainin də həzmi rahatlaşdıraraq metabolik prosesi dolayı yolla səmərəli etdiyi düşünülə bilər. Bəzi mənbələr bromelainin yağ hüceyrələrinə təsirini irəli sürsə də bu sahədə dəqiq elmi sübutlar hələ zəifdir.

Heyvan tədqiqatlarında ananasın çəki artımına təsiri araşdırılıb. Bir tədqiqatda yağlı qidalanan siçanlara hər gün ananas verilib və zamanla nəzarət qrupuna nisbətən daha az çəki aldıqları müşahidə olunub. Bu, ananasın yağ toplanmasını ləngidə biləcəyini düşündürür. Lakin insanda birbaşa yağ yandırıcı və ya arıqladıcı təsiri olduğunu demək üçün kifayət qədər sübut yoxdur. Yenə də sağlam pəhrizin hissəsi kimi arıqlayanlara dəstək ola bilər. Şirniyyat istəyini azaldıb aşağı kalorili qidalanmanı asanlaşdırması belə vacib töhfədir.

Qısaca, ananas arıqlama pəhrizi üçün uyğun meyvədir. Təkbaşına möcüzə yaratmasa da sağlam qidalanma və fiziki məşqlə birlikdə çəkinin idarəsini asanlaşdırır. Pəhrizə ananas əlavə etməklə həm şirniyyat istəyini daha yüngül şəkildə qarşılaya, həm vitamin ala bilərsiniz.

Dəri və göz sağlamlığına töhfələri

Ananasın faydaları daxili orqanlarla məhdud deyil; dəri və göz sağlamlığına da müsbət təsirləri var. Dəri üçün ən vacib vitaminlərdən olan C vitamini ananasda boldur. C vitamini kollagen sintezini stimullaşdırır. Kollagen dərinin elastikliyini və gənc görünüşünü təmin edən əsas zülaldır. Kifayət qədər C vitamini aldıqda daha çox kollagen istehsal olunur; dəri daha möhkəm, hamar və yaralara davamlı olur. Ananas gündəlik C vitamini ehtiyacına kömək edərək dərinin sağlam və parlaq görünməsinə töhfə verir. Buna görə dəriyə daxildən dəstək verən qidadır. Bəzi spa və qulluq mərkəzlərində ananaslı maska və pilinqlərin istifadəsinin səbəbi ferment və vitaminlərin canlandırıcı təsiridir (bromelain ölü dərini təmizləyir, C vitamini antioksidant təsir göstərir).

Ananasın antioksidantları dərini erkən qocalmadan da qoruyur. Günəş, çirklənmə və stress dəri hüceyrələrində sərbəst radikallar yaradaraq qırış və ləkə yaradır. Ananasın C vitamini və digər antioksidantları bunları zərərsizləşdirib zədəni azaldır. Beləliklə müntəzəm ananas yeyənlərdə daha az qırış və dəri ləkəsi yarana bilər. Əlbəttə bu təsir üçün uzunmüddətli, müntəzəm istifadə lazımdır.

Göz sağlamlığı üçün də ananas tövsiyə olunan meyvədir. Yüksək C vitamini və beta-karotin kimi antioksidantlarla yaşa bağlı göz problemlərindən qoruya bilər. Xüsusilə yaşlandıqca ortaya çıxan makula degenerasiyası (sarı nöqtə xəstəliyi) və katarakta riskini azaltmağa kömək edə biləcəyi göstərilib. Bir tədqiqat C vitamini ilə zəngin meyvə yeyənlərdə makula degenerasiyası ehtimalının aşağı olduğunu müəyyən edib. Ananasdakı beta-karotin (A vitamini öncülü) torlu qişanın sağlamlığı üçün vacibdir; görmə itiliyinin qorunmasını dəstəkləyir. Bromelainin gözdaxili təzyiqi tarazladığına dair tapıntılar da var (qlaukoma riskini azalda biləcəyi düşünülür, lakin daha çox tədqiqat lazımdır).

Nəticədə ananas vitamin və antioksidantları ilə daha sağlam dəri və daha iti görmə üçün də faydalı meyvədir. Gündə bir neçə dilim ananas gözəlliyi və göz sağlamlığını qorumağa kömək edən dadlı vərdiş ola bilər.

Tez-tez verilən suallar

Ananas mədəyə faydalıdırmı?

Bəli, ananas xüsusilə həzm sisteminə faydalıdır. Bromelain mədəyə çatan zülalları parçalayaraq həzmi asanlaşdırır. Bu, köp, qaz və həzmsizliyi azaltmağa kömək edir. Lifli quruluşu da bağırsaq hərəkətlərini tənzimləyib qəbizliyin qarşısını alır. Lakin həddindən artıq ananas və ya tam yetişməmiş ananas bəzi insanlarda mədə qıcıqlanması yarada bilər. Mədəniz həssasdırsa gündə bir neçə dilim kimi ölçülü miqdar adətən kifayətdir. Çox yeyildikdə turşusu mədə yanması yarada bildiyi üçün ölçülü istifadə tövsiyə olunur.

Ananas arıqlamağa kömək edirmi?

Ananas təkbaşına “yağ yandırıcı” olmasa da arıqlama prosesinə dəstək verə bilər. Az kalorili və lifli olduğu üçün pəhrizdə şirniyyat ehtiyacını qarşılamaqla artıq kalori qəbuluna mane olur. Lif mədədə yer tutub toxluq verdiyindən daha az acmağa kömək edə bilər. Metabolizmi sürətləndirməyə kömək edən vitamin və minerallar (B vitamini, manqan kimi) da var. Beləliklə pəhriz saxlayanlar üçün sağlam qəlyanaltı və ya şirniyyat alternativi kimi çəkiyə nəzarətə kömək edə bilər. Qısaca, təkbaşına arıqlatmır, lakin balanslı pəhrizin hissəsi kimi arıqlamağı dəstəkləyir.

Ananas şirəsi faydalıdırmı?

Ananas şirəsi də təzə meyvə kimi vitamin və fermentlər ehtiva etdiyi üçün faydalıdır. Xüsusilə C vitamini və bromelain şirədə də var; buna görə immunitet və həzmə dəstək təsiri şirədə də görünə bilər. Lakin şirə lətsiz olduğundan lif ehtiva etmir və qanda şəkəri bütöv meyvədən daha sürətlə artıra bilər. Meyvənin özü lif verdiyi üçün adətən daha doyurucu və qan şəkəri baxımından daha tarazlıdır. Şirə içərkən porsiyaya nəzarət vacibdir, çünki sıxıldıqda bir neçə dilimdəki şəkər tək stəkana sığa bilər. Yenə də ölçülü istifadə ediləndə sağlam içki seçimidir. Mümkünsə təzə sıxılmış və əlavə şəkərsiz şirə seçin. Əlavə məlumat: Bromelain daha çox ananasın özək hissəsində (sərt orta gövdəsində) olduğundan şirə sıxarkən bu hissədən də istifadə etməyə çalışın ki, fermentin faydalarından yararlanasınız.

Ananas hansı xəstəliklərə faydalıdır?

Ananas birbaşa “dərman” olmasa da müxtəlif xəstəliklərdən qoruyan və ya əlamətləri yüngülləşdirən təsirlərə malikdir. Məsələn, soyuqdəymə və qripdə C vitamini və bromelainlə immuniteti dəstəkləyərək sağalma müddətini qısalda, öskürək və bəlğəmi yüngülləşdirə bilər. Sinusit və bronxit kimi tənəffüs problemlərində bromelain seliyi duruldaraq rahatlıq verə bilər; buna görə ananas şirəsi belə şikayətlərdə ənənəvi olaraq tövsiyə edilir. Osteoartritdə ananas bromelain sayəsində oynaq ağrısını və iltihabını azaltmağa kömək edə bilər. Həzmsizlik, köp, İBS (qıcıqlanmış bağırsaq sindromu) kimi həzm problemlərində mədə fermentlərini dəstəkləyərək fayda verdiyi bilinir. Yüksək təzyiq olanlarda kalium və antioksidantlar damar sağlamlığını dəstəkləyib qan təzyiqini tarazlamağa kömək edə bilər. Makula degenerasiyası, katarakta kimi göz xəstəliklərinə qarşı vitaminləri ilə qoruyucu təsirləri var. İdman zədələri, əməliyyatdan sonrakı hallar, allergiya, sidik yolu infeksiyası kimi müxtəlif hallarda da ferment və qida maddələrinin dolayı faydaları ola bilər. Qısaca, ananas soyuqdəymədən oynaq problemlərinə, həzmdən dəri problemlərinə qədər bir çox halda bədəni dəstəkləyir.

Ananas hansı vitaminləri ehtiva edir?

Ananas ən çox C vitamini ilə seçilir: immunitet və dəri üçün vacib olan bu vitamindən bol ehtiva edir. B qrupu vitaminlərindən B1 (tiamin) və B6 (piridoksin) baxımından da pis mənbə sayılmaz. Az miqdarda folat (B9) da var. A vitamini çox olmasa da beta-karotin bədəndə A vitamininə çevrilib göz sağlamlığına kömək edir. Mineral olaraq xüsusilə manqan ilə zəngindir (gündəlik ehtiyacın mühüm hissəsini qarşılayır). Mis də ananasda var və qırmızı qan hüceyrələrinin istehsalı ilə immunitet üçün faydalıdır. Digər minerallardan kalium, maqnezium, dəmir kimi mineralları daha az ehtiva edir. Qısaca ananas C, B1, B6 vitaminləri və manqan, kalium, mis başda olmaqla çoxlu vitamin-mineral verən qidalı meyvədir. Ananasa xas ferment bromelain də ehtiva etdiyinə görə qida profilində özünəməxsus yer tutur.

Ananasın əlavə təsiri və ya zərəri varmı?

Ümumiyyətlə ananas təhlükəsiz yeyilə bilən meyvədir və əksər insanlara zərər vermir. Lakin həddindən artıq yeməkdən çəkinmək lazımdır. Çox ananas bəzi insanlarda ağızda qarışqa gəzməsi hissi, dildə yanma və ya qıcıqlanma yarada bilər; bu, bromelaindən yaranan keçici haldır və ciddi problem deyil. Həssas şəxslərdə və ya ac qarına çox ananas yeyəndə ürəkbulanma və ya mədə narahatlığı ola bilər. Hətta yetişməmiş ananas sərt fermentlərinə görə ağır mədə ağrısı və ishal yarada bilər; buna görə həmişə yetişmiş, şirin ananas yeyilməlidir. Ananas allergiyası çox nadir olsa da allergiyaya meyilli insanlarda dodaq, dil və boğaz şişməsi kimi reaksiyalar yarana bilər; ananas allergiyanız varsa qətiyyən yeməməlisiniz. Bromelain qan duruldan təsirə malik olduğu üçün qan duruldan dərman qəbul edən şəxslər çox ananas və ya bromelain əlavəsindən əvvəl həkimlə məsləhətləşməlidirlər. Diabetli şəxslər də porsiyaya diqqət etməlidirlər, çünki şirin meyvədir və çox yeyildikdə qan şəkərini artıra bilər. Qısaca, ölçülü ananasın əlavə təsirləri adətən minimumdur. Gündə bir porsiya (bir neçə dilim) əksər insanlara təhlükəsizdir və faydaları mümkün zərərlərindən xeyli çoxdur.

Nəticə

Ananas dadı ilə tropik hisslər verən meyvə olmaqla yanaşı bədənə saysız fayda verən əsl sağlamlıq mənbəyidir. Qidalı tərkibi immuniteti gücləndirir, həzmi dəstəkləyir, antioksidant və iltihabəleyhinə xüsusiyyətlərlə xroniki xəstəliklərdən qoruyur. Elmi tədqiqatlar ananas və bromelaindən ən yaxşı faydalanmaq üçün təzə yeməyi tövsiyə edir. Siz də qidalanmanıza müntəzəm ananas əlavə edərək bu özünəməxsus meyvədən yararlana bilərsiniz. Unutmayın, sağlamlıq üçün müxtəliflik əsasdır: ananası digər meyvə-tərəvəzlə balanslı pəhrizdə yemək uzun müddətdə daha sağlam yaşamağa kömək edəcək. Nuş olsun, sağlam qalın!