Beyin şişi glioblastoma multiforme müalicəsi üçün yeni cihaz: Optune

Amerika Qida və Dərman İdarəsi (FDA) beyin şişinin bir növü olan glioblastoma multiforme (GBM) müalicəsində Optune sistemini həm yeni diaqnozlu, həm xəstəliyi təkrarlayan xəstələr üçün təsdiqlədi.

Glioblastoma multiforme (GBM) yetkinlərdə ən çox görülən ilkin beyin şişidir. Cərrahiyyə, radioterapiya və tibbi müalicədəki inkişaflara baxmayaraq ömür müddəti qənaətbəxş deyil. Bu yazıda elektrik sahəsi müalicəsi ilə GBM-də sağqalmanı uzatdığı göstərilən cihazdan danışacağıq.

Əvvəllər NovoTTF-100A Sistemi kimi də tanınan Optuneilk dəfə 2011-ci ildə müalicədən sonra xəstəliyi irəliləyən və ya təkrarlayan GBM xəstələri üçün FDA təsdiqi almışdı.

Bununla yanaşı, son aylarda onkologiyada diqqətçəkən inkişaf kimi Optune yeni diaqnozlu GBM xəstələri üçün də FDA təsdiqi almışdır. Cihazın standart ilkin müalicə olan temozolomid (TMZ) adlı kimyaterapiya dərmanı ilə istifadəsinə icazə verilmişdir.

Bu çətin və aqressiv beyin xərçəngində Optune yeni seçimdir. Tam sağalma mümkün olmasa da, ömrün əhəmiyyətli uzana bildiyi göstərilmişdir.

Optune sağlam beyin toxumasına zərər vermədən xərçəng hüceyrələrinin çoxalmasına mane olan (antimitotik) və ölümünə səbəb olan aşağı intensivlikli, orta tezlikli dəyişən elektrik cərəyanı verən portativ, qeyri-invaziv cihazdır. Elektrodlar şişi hədəfləmək üçün birbaşa kəlləyə yerləşdirilir və təsiri artırmaq üçün hər xəstənin maqnit-rezonans nəticəsinə görə yeri müəyyən edilir.

Cihaz tədqiqatında yeni diaqnozlu 695 GBM xəstəsinin bir hissəsinə Optune və temozolomid, digərinə yalnız temozolomid verilmişdir. Yoxlamada TMZ ilə Optune istifadəsi sağqalmaya təxminən 3 ay töhfə vermişdir.

GBM kimi az seçim olan xəstəlikdə Optune müalicənin əvvəlindən ömrü uzada biləcək dərmansız yeni üsuldur.

Optune portativ cihazdır, batareya və ya elektriklə işləyə bilər. Bu, müalicəsi davam edən xəstənin adi gündəlik fəaliyyətlərini sürdürməsini asanlaşdırır.

Amerika Dərman İdarəsi (FDA) Optunenin yeni diaqnozlu xəstələrdə standart müalicə əvəzinə deyil, daha çox yardımçı müalicə kimi tətbiq olunmalı olduğunu xəbərdar edir.

Ən çox yan təsir dəri qıcıqlanmasıdır. Həmçinin tədqiqatlarda yalnız temozolomid alanlara nisbətən Optune və temozolomid verilənlərdə baş ağrısı kimi nevroloji yan təsirlər daha çox olmuşdur.

Lakin cihaz hələ ölkəmizdə ödənişin qarşılanması əhatəsində deyil. İnkişafları yaxından izləyib təsdiq aldıqda paylaşacağıq.