Çoxsaylı mielomada autoloji kök hüceyrə transplantasiyasından sonra lenalidomid ömür müddətlərini uzadır

Hematoloji bədxassəli xəstəliklərin, yəni qan və sümük iliyi xərçənglərinin %15-ini təşkil edən çoxsaylı mieloma, immun sistemimizin plazma hüceyrələrindən yaranan xərçəng növüdür. Diaqnoz qoyulmasının median yaşı 72 olan çoxsaylı mieloma olduqca yavaş gedişlidir; buna görə erkən əlamət vermir və əksərən irəli mərhələdə diaqnoz qoyulur.
Yaşlılıq xərçənglərindən biri olan çoxsaylı mielomanın ilk əlamətləri sümük iliyinin qan və müdafiə hüceyrələri yarada bilməməsinə bağlı qanazlığı (anemiya), tez-tez infeksiyalara tutulma və ən çox bel fəqərələrinin sümüklərində görülən kiçik ərimə ocaqları (litik zədələr) və sümük ağrılarıdır. Bu şikayətlərin yaşlı şəxslərdə başqa bir çox narahatlıqda da görülə biləcəyini xatırlatmaq faydalıdır. Daha irəli mərhələlərdə isə çoxsaylı mieloma böyrək çatışmazlığı ilə özünü göstərə bilər.
Çoxsaylı mieloma müalicəsində əvvəlcə bir sıra (ardıcıl və kombinə) kimyaterapiya rejimi tətbiq edilir. Bu kimyaterapiyada məqsəd çoxsaylı mieloma xərçəng hüceyrələrinin sayını mümkün qədər azaltmaqdır. Kimyaterapiya daha sonra aparılacaq autoloji kök hüceyrə transplantasiyasına hazırlıq təmin edir və kök hüceyrə transplantasiyasının uğurunu artırır. Ümumi vəziyyəti imkan verən bütün çoxsaylı mielomalı xəstələrə kök hüceyrə transplantasiyası aparılmağa çalışılır. Yəni çoxsaylı mielomanın standart müalicəsi kimyaterapiyadan sonra autoloji kök hüceyrə transplantasiyasıdır. Lakin bu müalicələrə baxmayaraq xəstələrin çoxunda 2 il ərzində residiv adlandırdığımız xəstəlik təkrarı görülür. Buna görə autoloji kök hüceyrə transplantasiyasından sonra xəstəliyin təkrarlanma ehtimalını azaldan, ən azından təkrarlanma müddətini nəzərəçarpacaq uzadan saxlayıcı müalicələr araşdırılır.
25 iyulda xərçəng sahəsində ən çox izlənilən elmi nəşr olan Klinik Onkologiya Jurnalında dərc edilmiş tədqiqatda, autoloji kök hüceyrə transplantasiyası aparılmış çoxsaylı mielomalı xəstələrdə saxlayıcı müalicə kimi Lenalimomid (bazar adları Revlimid və Rivelime) adlı dərman istifadə edildikdə xərçəngin daha yaxşı nəzarətdə saxlandığı və xəstələrin ümumi ömür müddətlərinin nəzərəçarpacaq uzandığı göstərilmişdir.
Əvvəllər çoxsaylı mielomada lenalidomidin xərçəngin nəzarətdə saxlanmasını ifadə edən proqressiyasız sağqalım müddətini uzatdığı məlum idi. Lakin bunun ümumi ömür müddətlərinə töhfəsi aydınlaşmamışdı. Bu məqsədlə tədqiqatçılar əvvəlki tədqiqatların məlumatlarını toplayıb yenidən qiymətləndirən genişəhatəli və dəyərli meta-analiz tədqiqatını həyata keçirdilər.
Bu meta-analiz çərçivəsində 1208 çoxsaylı mieloma xəstəsinin həm xərçəngin nəzarətdə saxlanması, həm də ümumi sağqalım müddəti məlumatları analiz edildi. Autoloji kök hüceyrə transplantasiyasından sonra xəstələr lenalidomid qrupunda 605 xəstə, plasebo (təsiredici maddəsiz dərman) və müşahidə qrupunda 603 xəstə olmaqla iki qrupa ayrıldı.
Araşdırmanın nəticələrinə görə;
- Lenalidomid saxlayıcı müalicəsi alanlarda xəstəliyin nəzarətdə saxlanmasının median müddəti 52.8 ay müəyyən edildiyi halda, plasebo və müşahidə qrupunda bu müddət 23.5 ay olmuşdur.
- Xəstələrin təxminən 80 ay izlənildiyi bu tədqiqatda lenalidomid alan xəstələrin çoxu analiz zamanı hələ sağ olduğu üçün ümumi sağqalım müddəti hələ müəyyən edilə bilməmiş, plasebo və müşahidə qrupunda isə median ümumi ömür müddəti 86 ay müəyyən edilmişdir.
Nəticə olaraq, bu meta-analiz göstərir ki, çoxsaylı mielomada autoloji kök hüceyrə transplantasiyasından sonrakı saxlayıcı lenalidomid müalicəsi ümumi ömür müddətlərini də nəzərəçarpacaq artırdığını göstərərək xərçəngi nəzarətdə saxlama uğurunu möhkəmləndirmişdir.
Mənbələr
Lenalidomide Maintenance After Autologous Stem-Cell Transplantation in Newly Diagnosed Multiple Myeloma: A Meta-Analysis.
Journal of Clinical Oncology - published online before print July 25, 2017.
Bu məqalə sizə faydalı oldu?
Rəyiniz məzmunumuzu yaxşılaşdırmağa kömək edir.





Oxucu şərhləri
Şərhinizi paylaşın
Adınız və şərhiniz yalnız administrator təsdiqindən sonra dərc olunur. E-poçt ünvanınız ziyarətçilərə heç vaxt göstərilmir.
İlk şərhi siz yazın.